NewYork Paris Hà Nội Khách thứ :

NIỀM TIN TƯƠNG LAI

     

Asia Times : Thị trường chứng khoán ở Việt Nam sẽ làm tài sản nhiều người chìm xuống vực ?

Ngày 09-03-2007, báo điện tử "Asia Times" đã phát phóng sự nói về thị trường chứng khoán ở Việt Nam, trong đó nói rằng cơn sốt trên thị trường chứng khoán hiện nay đang đặt ra những vấn đề quan trọng về kinh tế đối với Việt Nam.

Theo biên tập viên về Đông Nam Á Shown Crispin của báo điện tử "Asia Times", Việt Nam hiện đang thúc đẩy kế hoạch cải tổ nền kinh tế theo hướng thị trường toàn cầu hóa. Điều này đòi hỏi phải tiếp tục thu hút vốn đầu tư để cạnh tranh với Trung Quốc và các nước Đông Nam Á khác.

Vừa qua, Việt Nam đã ký thỏa thuận gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) với cam kết mở rộng cánh cửa đầu tư và tài chính cho quốc tế. Tuy nhiên, việc vốn nước ngoài ồ ạt đổ vào thị trường chứng khoán non trẻ của Việt Nam trong những ngày gần đây khiến nhiều người không khỏi lo lắng.

Thứ nhất, số ngoại tệ này có thể làm mất khả năng điều tiết tiền tệ để chống lạm phát hay giảm phát. Thứ hai, tiền nước ngoài đổ vào nhằm mục đích đầu cơ sẽ khuynh đảo và chiếm lĩnh thị trường non trẻ này. Khi đó, nền kinh tế Việt Nam sẽ phải đối mặt với nhiều nguy cơ. Những nhà đầu tư lớn có khả năng mua vào bán ra liên tiếp để nâng giá một số cổ phần hấp dẫn.

Chiến thuật liên tiếp mua vào rồi bán ra với giá cao hơn khiến giá cổ phiếu liên tục tăng lên, hấp dẫn những nhà đầu tư mới vào nghề chạy theo kiếm lời và họ đã thu lợi không ít cho đến màn cuối của kế hoạch "nham hiểm" này.

Những người đầu cơ cổ phiếu tiếp tục tăng lợi nhuận theo cấp số cộng trong suốt tiến trình, vì chính họ mua vào rồi lại bán ra với giá cao hơn. Cho tới khi nhận thấy giá cổ phiếu đã tăng tới mức tột đỉnh, họ sẽ nhử mồi để tung ra bán hết, trong lúc đám đông vẫn tranh nhau mua vào.

Khi đó, mức cầu giả tạo sẽ rớt xuống con số không và những người đầu cơ chuyển tiền đi lo chuyện khác, không mua vào cổ phiếu nữa. Hàng trăm ngàn cổ phần mất giá sẽ kéo theo tài sản của nhiều người chìm xuống đáy vực.Bài học này không mới, nhưng vẫn lừa được nhiều nạn nhân trên khắp thế giới.

Tuy nhiên, việc hạn chế vốn đầu tư nước ngoài vào thị trường chứng khoán cũng có nghĩa là không thực hiện những cam kết trong hiệp định gia nhập WTO.

Hiện nay nhà đầu tư nước ngoài chỉ được mua tới 49% trị giá vốn điều lệ của các doanh nghiệp lên sàn chứng khoán và Việt Nam quyết định chưa nới rộng giới hạn đó. Giới đầu tư quốc tế cho rằng Việt Nam có thể đang lặp lại thời điểm mới mở cửa hồi thập niên 1990.

Hiện nay, hệ thống tài chính của Việt Nam chưa được cải tổ đúng mức để thích nghi với luật chơi của kinh tế thị trường toàn cầu hoá. Tuy nhiên, nếu mở cửa nửa vời, Việt Nam sẽ làm mất nhiều mối đầu tư, trong bối cảnh các nước khác đang phải cạnh tranh khốc liệt để thu hút đầu tư.

Trong khi đó, thị trường chứng khoán như một con ngựa bất kham, có thể đẩy hệ thống tài chính non yếu vào tình thế dễ bị suy sụp. Lượng mua bán trên thị trường ngoài luồng mà giới chuyên môn gọi là OTC ( over the counter stocks ). nhiều gấp gần ba lần thị trường chính thức ở cả hai sàn chứng khoán TP.HCM và Hà Nội.

Tại Trung tâm Giao dịch Chứng khoán Hà Nội , số lượng công ty có niêm yết chính thức chỉ khoảng 200, trong khi số công ty không niêm yết là 7.000. Nhiều công ty ra đời từ các công ty quốc doanh cổ phần hoá hoặc do tư nhân sở hữu, chỉ chuyên mua bán cổ phần không chính thức. Hầu hết trái phiếu mua bán ngoài luồng chỉ được báo cho Hội đồng Quản trị Trung tâm Giao dịch Chứng khoán Hà Nội theo thủ tục quy định và để thanh toán.

Thuật ngữ “không chính thức” hay “ngoài luồng” vẫn chưa đủ nói lên thực chất vấn đề. Những người môi giới không có phép, còn gọi là "cò chứng khoán", hoạt động riêng rẽ dưới sự bảo trợ của những người trung gian có phép. Đây là lực lượng chủ lực trong việc mua đi bán lại những cổ phần ngoài luồng một cách ồ ạt.

Thương vụ thường diễn ra tại các quán cà phê. Giấy tờ biên nhận và tiền thanh toán thường được sắp đặt trong vòng ít ngày sau. Người môi giới hưởng tiền hoa hồng bằng nửa phần trăm lượng giá trao đổi.

Cho tới thời điểm này, giá vẫn đang lên và thị trường còn nhiều dấu hiệu lạc quan. Tuy nhiên, đây mới thực sự là nguy cơ bởi việc thanh toán trong những thương vụ ngoài luồng không được pháp luật bảo vệ.

Tình trạng "vỡ nợ" của tư nhân cũng sẽ ảnh hưởng tới Nhà nước bởi hệ thống ngân hàng có thể đã tham gia cho vay đối với thị trường chứng khoán. Mặc dù Chính phủ Việt Nam có lệnh cấm các ngân hàng nhà nước mua bán chứng khoán hoặc cho vay với mục đích đó, song trên thực tế, những khoản vay "nóng" dưới nhiều danh nghĩa khác nhau chưa được kiểm soát chặt chẽ.

Tờ "Asia Times" cho biết nhiều ngân hàng vẫn đang dồn tiền cho các khách hàng thân quen vay để mua bán chứng khoán. Vốn đang phải gánh chịu những khoản nợ khó đòi, các ngân hàng này sẽ đối mặt với nguy cơ phá sản nếu thị trường chứng khoán lao xuống dốc. Trên thực tế, tình trạng "cùng nhau phá sản" đã dẫn đến cuộc khủng hoảng tài chính ở châu Á năm 1997.

Hiện nay, Chính phủ Việt Nam đang triển khai những nội dung trong khuôn khổ quy định của WTO, vừa phải duy trì đà tăng trưởng kinh tế, vừa giữ ổn định đời sống kinh tế - xã hội. Nhiệm vụ này bao gồm cả việc cổ phần hoá hàng trăm doanh nghiệp quốc doanh hoạt động kém hiệu quả.

Vấn đề đặt ra là Việt Nam phải tránh được "làn sóng" khuynh đảo của nguồn vốn nước ngoài, trong khi vẫn hấp dẫn các nhà đâu tư bằng quyết tâm xây dựng nền kinh tế thị trường để tiến vào "đại dương" đầy sóng gió, nhưng cũng dồi dào "hải sản".

TTXVN

"Hiện tượng" Thị trường Chứng khoán VN

Báo điện tử Asia Times vừa có bài đánh giá tình hình Thị trường Chứng khoán của Việt Nam.

Tác giả Karl D John đặt câu hỏi liệu sức tăng trưởng chóng mặt của Thị trường Chứng khoán Việt Nam (VNI) có bền vững hay không.

Theo ông Karl D John, bản thân là CEO của The TCK Group, một tập đoàn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam thì chỉ VNI đưa Việt Nam đứng hàng thứ hai ở châu Âu năm qua, chỉ sau Trung Quốc về sức tăng của chứng khoán.

Trong những tháng tới, kế hoạch đưa lên sàn thêm các tổng công ty của nhà nước sẽ còn đẩy đà tăng trưởng mạnh hơn nữa.

Nhiệm vụ của Cơ quan Nhà nước chuyên về đầu tư vốn (SCIC) là chuyển 450 doanh nghiệp nhà nước sang hoạt động theo phương thức thị trường, mà chính quyền Việt Nam dùng mỹ từ là ‘cổ phần hóa’ thay cho ‘tư nhân hóa’.

Cho đến nay, có 17 công ty lớn được SCIC đưa lên sàn giao dịch. Trong tương lai con số này sẽ còn tăng.

Tăng giá trị

Chính phủ Việt Nam đang nhắm vào mục tiêu tăng trị giá của Thị trường Chứng khoán từ 6% GDP lên tới 20-30%.

Để khuyến khích quá trình giải tư, chính phủ ra mức giảm thuế công ty 50% trong vòng hai năm cho các công ty đã đăng ký giao dịch.

Chỉ trong vòng bốn tháng tới sẽ có ít nhất 22 công ty nữa lên sàn. Như thế, trị giá của VNI sẽ tăng lên 10% GDP vào cuối năm nay.

Vẫn theo bài báo của Asia Times, với việc các đại công ty như TCT Điện lực VN hay Ngân hàng Nhà cửa ĐB Sông Cửu Long lên sàn thì trong vòng bốn năm tới, toàn bộ vốn của VNI có thể đạt 24 tỷ đôla.

Trước mắt, Việt Nam chưa có hình thức sát nhập và mua đứt công ty còn gọi là M&A (merger and acquisition). Nhưng trong tương lai, các hoạt động này, ban đầu chỉ giới hạn trong khối các công ty có đầu tư nước ngoài nhưng sau sẽ lan sang các công ty nội địa.

Hiện nay lĩnh vực ngân hàng mới chớm có các hoạt động M&A. Ví dụ như các nhà băng ANZ, HSBC và Standard Chartered đã mua cổ phần trong những ngân hàng Việt Nam nhưng luật Việt Nam còn hạn chế họ tới mức 10%.

Citigroup hiện đang chuẩn bị mua cổ phần của Ngân hàng Cổ phần Quân đội. HSBC cũng tỏ ý sẽ nhân đôi cổ phần trong Techcombank tới 20% một khi các quy định kiểm soát được giảm nhẹ.

Hiện nay, M&A vấ̃n còn sơ khởi ở Việt Nam và các quyết định cấp phép cho đầu tư nước ngoài hoàn toàn do các quan chức chính phủ xét duyệt tùy theo từng vụ việc, gây thất vọng trong nhiều người nước ngoài.

Nhưng với việc Việt Nam đã vào WTO, quá trình M&A sẽ tăng tốc.

Cải cách phải kịp thời

Đa số các công ty Việt Nam rất cần vốn cũng như công nghệ và kiến thức quản trị của nước ngoài để có thể cạnh tranh trên thị trường toàn cầu, và còn để chống lại sức tấn công của chính các công ty nước ngoài vào Việt Nam.

Vì còn trong quá trình chuyển đổi từ kinh tế chỉ huy sang thị trường, các doanh nghiệp Việt Nam đa số không biết cách quản trị hiện đại và thiếu quan hệ với những nguồn công nghệ cao.

Vẫn theo tác giả Karl D John, chính phủ Việt Nam đang chuẩn bị đưa ra một cổng trên mạng để giúp cho các vụ M&A.

Vấn đề của Việt Nam là ngoài việc đưa ra các quy định mới, chính quyền cần phải biết thực hiện cuộc cải cách sao cho kịp thời. Đây là điều rất quan trọng để ngăn ngừa chuyện đầu cơ chứng khoán và nguy cơ ‘cháy thị trường’.

Cho đến nay, các lãnh đạo của nước Việt Nam vẫn biết nghe những lời tư vấn từ bên ngoài là hãy để cho thị trường tự điều chỉnh chứ không dùng các quyết định hành chính thô thiển để chỉnh sửa giá chứng khoán.

Đây là dấu hiệu rằng Việt Nam đi về hướng kinh tế thị trường.