NewYork Paris Hà Nội Khách thứ :

NIỀM TIN TƯƠNG LAI

     

Thiếu trầm trọng các Giám Đốc điều hành doanh nghiệp - CEO : Chief Executive Officer

Điều tra mới đây của Bộ Kế hoạch Đầu tư tại 63.000 doanh nghiệp ở 36 tỉnh thành cho thấy 43,3% người lèo lái công ty có trình độ học vấn dưới cấp ba. Số chủ doanh nghiệp trình độ thạc sĩ trở lên rất khiêm tốn, 2,99%. Chất lượng lãnh đạo doanh nghiệp là thách thức lớn đối với Việt Nam trên đường hội nhập.

Kết quả điều tra của Bộ cũng chỉ ra thực trạng thiếu hụt trầm trọng đội ngũ nhân lực bậc cao, các giám đốc điều hành doanh nghiệp ( CEO - Chief Executive Officer ), những trở ngại, hạn chế về năng lực, điều hành, quản trị của CEO Việt Nam.

Một thực trạng phổ biến là quyền quản lý và sở hữu chủ chưa được tách bạch rõ ràng. CEO cũng là chủ doanh nghiệp nên khó phát huy được vai trò quản lý. "Chính phủ đã có cơ chế cho phép 5 tổng công ty thuê tổng giám đốc, tuy nhiên đến nay mô hình này chưa phát huy hiệu quả để nhân rộng ra khu vực doanh nghiệp nhà nước", Viện trưởng Nghiên cứu Kinh tế phát triển Hồ Đức Hùng nhận xét.

Theo khảo sát của Viện Nghiên cứu Kinh tế phát triển, 65% trong số 2.000 chủ doanh nghiệp tại TP HCM từng là cán bộ lãnh đạo, công chức ở khu vực doanh nghiệp Nhà nước, được đề bạt, bổ nhiệm chức vụ hơn là vì những thành tích xuất sắc trong lãnh đạo. Khoảng 15% CEO là những doanh nhân thuộc gia đình có truyền thống kinh doanh lâu đời. Phần ít ỏi còn lại là CEO tự lực cánh sinh lớn lên.

Mạng Vietnamworks.com thì cho rằng, nguồn nhân lực quản lý cấp cao tại VN chỉ đáp ứng được 30 - 40% nhu cầu. Do đó vấn đề đào tạo thêm CEO bậc cao được các chuyên gia kinh tế cho là chuyện cấp bách của Việt Nam khi gia nhập WTO.

CEO Việt Nam đang trên đường "cao tốc"

Hơn 1.000 giám đốc điều hành của phần lớn là doanh nghiệp khu vực tư nhân, cổ phần và có vốn đầu tư nước ngoài, trên cả nước đã đăng ký tham dự hội thảo " CEO trong thế giới phẳng ", sẽ diễn ra sáng 1/10. Sự quan tâm của giới CEO đối với sự kiện này, theo các chuyên gia kinh tế, chứng tỏ đây là điểm nóng của doanh nghiệp ngay trước cửa WTO. Thế giới phẳng là một khái niệm toàn cầu hóa khi nhiều rào cản về chính trị, kinh tế, xã hội được dỡ bỏ để hội nhập sâu và rộng hơn.

Có một câu chuyện được giới CEO tại TP HCM truyền miệng nhau, như một hình tượng điển hình của doanh nhân Việt Nam trong thế giới phẳng, đó là chuyện về một con sư tử đang đuổi theo chú linh dương. Cả hai đều chạy rất nhanh với những suy nghĩ riêng. Chú linh dương đang ra sức đua càng nhanh càng tốt để tìm con đường sống, thoát khỏi sư tử. Còn chúa sơn lâm cũng nhanh không kém để kiếm cho được miếng mồi. Nhưng sư tử sẽ không bao giờ đói vì không bắt chú linh dương này thì cũng tìm được món ăn khác. Mối nguy với chú linh dương lớn hơn cả.

Giáo sư Hồ Đức Hùng ví các doanh nghiệp Việt Nam như chú linh dương, cố chạy đua để hội nhập kinh tế thế giới, nâng cao sức cạnh tranh. Còn Tổng giám đốc Công ty SGN Logistic Việt Nam Tạ Thị Mỹ Linh thì gọi CEO Việt Nam sắp đi vào đường cao tốc mà chưa nắm chắc luật giao thông. Các "tai nạn" như vụ ông Bửu Huy bị câu lưu tại Bỉ, Vietnam Airlines mất trắng 5 triệu euro vì thua kiện ở Pháp, vụ bắt giữ tàu biển... là do doanh nghiệp Việt Nam còn xa lạ với luật chơi chung của thương trường quốc tế.

Bà Linh nhìn nhận, thách thức lớn của CEO Việt Nam trong thế giới phẳng là trình độ học vấn, khi mà các phương tiện tìm kiếm, phần mềm xử lý công việc, khả năng tải lên mạng... trở thành công cụ chủ yếu phục vụ cho công tác điều hành kinh doanh của các CEO thế giới.

Trong khi đó, CEO hiện nay chủ yếu ở doanh nghiệp quy mô nhỏ, sức cạnh tranh yếu, chất lượng hàng hóa và dịch vụ thấp, giá thành cao, thương hiệu sản phẩm chưa có sức hút mạnh, văn hóa doanh nghiệp trong quá trình hình thành... Bà Linh cho rằng, đó cũng là điểm yếu của các giám đốc điều hành Việt Nam.

Theo bà, để thành công các CEO Việt Nam phải tự học nhiều điều, xây dựng văn hóa doanh nghiệp, thương hiệu, ISO, trọng dụng nhân tài... "Để tránh các tai nạn trên đường cao tốc, CEO nhất thiết phải trang bị các kiến thức về luật pháp quốc tế, không chần chừ sử dụng các nhà tư vấn là luật sư có kinh nghiệm, kể cả luật sư nước ngoài, tăng cường liên kết với các đối tác toàn cầu...", bà Linh nhấn mạnh bằng những kinh nghiệm của chính mình.

Phan Anh