NewYork Paris Hà Nội Khách thứ :

NIỀM TIN TƯƠNG LAI

     

Việt Nam : Những thách thức đối với cơ sở hạ tầng

Việt Nam đã thành công xuất sắc trong việc mở rộng tiếp cận đến các dịch vụ cơ sở hạ tầng trong hơn 20 năm qua, nhưng còn rất nhiều việc phải làm để có thể phục vụ được tất cả mọi người. Các chính sách và thể chế trước đây thành công bây giờ phải được điều chỉnh vì sự phát triển của Việt Nam ngày càng tiến bộ hơn, theo kết luận của một bộ báo cáo mới của Ngân hàng Thế giới nhan đề “Việt Nam: Những thách thức đối với cơ sở hạ tầng”.

Việt Nam đã thành công lớn trong việc đảm bảo lợi ích từ các đầu tư vào cơ sở hạ tầng được chia sẻ trên khắp đất nước, và các đầu tư này đã hỗ trợ cho phát triển nhanh chóng, tăng tiếp cận đến các dịch vụ cơ bản, và giảm nghèo,” theo lời ông Klaus Rohland, Giám đốc quốc gia của Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam, tại buổi hội thảo về báo cáo tổ chức tại Hà Nội ngày hôm nay. “Tuy nhiên, cũng có những thách thức mới nổi lên, ví dụ như sự cần thiết phải huy động các nguồn vốn mới, đô thị hóa tăng nhanh, các vấn đề về môi trường, và càng ngày càng thấy có nhiểu vấn đề về quản lý điều hành .

Bộ báo cáo gồm 6 quyển: một báo cáo chung đề cập đến các vấn đề chung đối với tất cả các ngành cơ sở hạ tầng, và cung cấp một cách nhìn tổng quan về những thành tựu và những thách thức nảy sinh trong thời gian gần đây, và các báo cáo khác đề cập đến các lĩnh vực Cấp nước và Vệ sinh, Điện, Giao thông, Viễn thông và Phát triển đô thị. Công tác soạn thảo các báo cáo ngày đã được các cán bộ của Ngân hàng Thế giới và các tư vấn thực hiện trong thời gian từ 2004 đến 2006. Hội thảo hôm nay là dịp để các cơ quan chính phủ và các cơ quan ban ngành liên quan góp ý cho nội dung của các báo cáo trước khi xuất bản chính thức.

Ông Trần Đình Khiển , Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và đầu tư hoan nghênh bộ báo cáo, và nói “Để thực hiện tốt các mục tiêu, nhiệm vụ chủ yếu được xây dựng trên cơ sở đảm bảo sự phát triển nhanh và bền vững trong kế hoạch 5 năm 2006 – 2010, nhu cầu đầu tư để phát triển cơ sở hạ tầng là rất lớn. Chúng ta cần tập trung nhiều hơn cho các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội, xóa đói giảm nghèo. Tiếp tục ưu tiên cho các vùng còn khó khăn, các tỉnh thường bị thiên tai bão lũ, khuyến khích mọi thành phần kinh tế đầu tư vào có sở hạ tầng kinh tế, xã hội nhằm tạo bước chuyển biến mạnh về xây dựng kết cấu hạ tầng, tạo tiền đề cho phát triển đất nước.”

Báo cáo ghi lại những thực tế đáng khen ngợi trong chiến lược có sở hạ tầng hiện tại của Việt Nam, trong đó có con số tổng đầu tư cho có sở hạ tầng của Việt Nam trong những năm gần đây giữ ở mức 10% GDP, rất cao so với tiêu chuẩn quốc tế. Chính vì vậy, mạng lưới đường bộ Việt Nam đã tăng hơn gấp đôi chiều dài so với năm 1990, và chất lượng đường cải thiện rõ rệt. Tất cả các khu vực đô thị và 88% các hộ gia đình nông thôn có điện. Số người được dùng nước sạch tăng từ 26% dân số năm 1993 lên đến 49% dân số năm 2002, và trong cùng khoảng thời gian, số người có hố xí vệ sinh tăng từ 10% lến 25% dân số.

Nhưng báo cáo cũng lưu ý có những thách thức mới đang nổi lên cần có một chiến lược cơ sở hạ tầng thay đổi.

Hiện nay các nhà tài trợ quốc tế tài trợ gần 40% tổng đầu tư cơ sở hạ tầng. Khi Việt Nam giàu mạnh hơn, hỗ trợ từ các nhà tài trợ sẽ đóng vai trò thứ yếu và việc tìm kiếm nguồn tài chính thay thế là rất cần thiết.

Mỗi năm có khoảng một triệu người từ các vùng nông thôn chuyển đến các thành phố của Việt Nam. Để đối phó với dòng người đổ vào thành thị này, cần phải nâng cao việc quản lý và lập kế hoạch đô thị. Đặc biệt cần phải kiểm soát tốt hơn những nhu cầu xây dựng nhà ở không theo qui hoạch và cung cấp cơ sở hạ tầng cơ bản trước khi tiến hành xây dựng. Trao thêm trách nhiệm cho chính quyền địa phương và thông qua các phương pháp lập kế hoạch linh động hơn sẽ giúp đạt được yêu cầu trên.

Cung cấp cơ sở hạ tầng nhìn chung đem lại những lợi ích xã hội cao, nhưng khi càng nhiều người được tiếp cận với các dịch vụ cơ bản thì lại càng khó để tìm ra các hình thức đầu tư “dễ” có lợi nhuận cao. Sẽ cần thiết phải cải thiện các quy trình lập kế hoạch để xác định các cơ hội đầu tư mang lại lợi ích lớn xã hội. Để tối đa hóa lợi nhuận cho những đầu tư đã lựa chọn, cần phải cải cách điều hành, giải quyết vấn đề động cơ doanh nghiệp và tham nhũng.

Do Việt Nam đã giảm nghèo, sự khác biệt giữa tỷ lệ nghèo thành thị và nông thôn đang thu nhỏ lại. Nhưng cùng lúc đó, khoảng cách giữa những người có thu nhập cao nhất và thu nhập thấp nhất lại tăng lên. Một vấn đề ngày càng trở nên quan trọng hơn là làm thế nào để tập trung nguồn hõ trợ tài chính của chính phủ cho cơ sở hạ tầng để mang lại lợi ích cho những người dân nghèo nhất.

Ông Christian Delvoie, Giám đốc Cơ sở Hạ tầng Ngân hàng Thế giới ở Đông Á và Thái Bình Dương, hy vọng rằng các kiến nghị trong báo cáo có thể làm cơ cở tham khảo cho các cuộc thảo luận với Chính phủ Việt Nam về cải cách cơ sở hạ tầng. “Tôi thấy rất vui mừng được làm việc với Việt Nam vì Chính phủ Việt Nam sẵn sàng thực hiện các ý tưởng mới và nhanh chóng phổ biến những ý tưởng cho thấy là phù hợp với tình hình đất nước. Qua báo cáo này, Ngân hàng Thế giới mong được giúp tiến trình phát triển chính sách qua việc cung cấp một phân tích về các thách thức cơ sở hạ tầng của Việt Nam và những đề xuất về cải cách dựa trên những bài học rút ra từ kinh nghiệm các nước trên thế giới.”

Ngân Hàng Thế Giới