NewYork Paris Hà Nội Khách thứ :

NIỀM TIN TƯƠNG LAI

     

Con Hổ Và Thùng Dầu : Những Thế Lực Dầu Lửa Mới Của Châu Á

“… tài nguyên thiên nhiên hào phóng hoàn toàn không đảm bảo sự phồn thịnh cho một quốc gia …”

Lời người dịch: Nếu những điều trong bài viết dưới đây là chính xác thì có lẽ số phận không phải lúc nào cũng "cau có" với dân tộc Việt Nam. Trong khuôn khổ một bài báo trên mạng điện tử, các dữ kiện được nêu ra không đi kèm theo nguồn dẫn chưa thể chứng minh được tính xác thực của chúng, ngoài ra, chất lượng của nguồn dầu mỏ Việt Nam cũng chưa được đưa ra. Hơn nữa, tài nguyên thiên nhiên hào phóng hoàn toàn không đảm bảo sự phồn thịnh cho một quốc gia. Với túi dầu khổng lồ và dòng sông mênh mông nước, Iraq vẫn là một quốc gia khốn khổ và loạn lạc triền miên. Sự khắc nghiệt của tạo hóa vẫn không thể ngăn cản Nhật Bản trở thành một cường quốc hàng đầu thế giới. Thí dụ về Indonesia cho thấy, một nước nằm trong các khối các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ đã mang lại hàng tỉ Đô la vào túi riêng những chính trị gia và tướng lãnh tham nhũng, nhưng một bộ phận lớn dân chúng vẫn phải sống ở cảnh bần cùng, vẫn đang tan tác vì khủng bố và cuộc chiến ly khai trong khi món quà tặng của thiên nhiên đang bị lãng phí. Giống như một nhà đào được vàng, nều biết cách sử dụng, họ sẽ trở thành đại gia; còn không, vàng sẽ là đại họa. Một quốc gia, nếu được hưởng một báu vật của thiên nhiên, sẽ càng cần một thể chế khôn ngoan và trong sạch ; một xã hội dân chủ với những cơ cấu và hoạt động cạnh tranh, kiểm soát lành mạnh là một yêu cầu tất yếu, ít nhất là để người dân biết và được quyền "chọn mặt gửi vàng" !

Trước bờ biển của những quốc gia hổ vùng Đông Nam Á, các dàn khoan càng ngày càng gặp nhiều khí đốt và dầu mỏ. Việt Nam là quốc gia gặp nhiều may mắn nhất : ở đây, các bãi dầu như một tấm thảm trải dài từ Bắc chí Nam - trong đó, có cả một "supergiant field" (bãi dầu siêu khổng lồ) tầm cỡ như ở Ả Rập Xê Út.

Lâu nay, những thanh niên lang thang thế giới, những chàng trai cô gái vai khoác ba lô đi từ Châu Âu, Châu Mỹ đã phát hiện ra một tụ điểm hành hương mới : đó là bãi biển Campuchia bên thành phồ Sihanoukville, nơi mà những hàng phi lao và thốt nốt chạy dài ra tận bãi cát ven bờ biển. Cuộc đời thật đáng sống khi người ta có thể thưởng thức tôm hùm nướng và duỗi lưng nằm trên những chiếc ghế mây đan dưới hàng cây cọ. Đó là chuyện cho đến hôm nay. Còn giờ đây, trên bến cảng Sihanoukville, những hàng núi Container, những trục khoan và ống dẫn dầu đang biểu hiện cho một thứ hoàn toàn khác : đó là khí đốt và dầu lửa đã được tìm thấy ở phía ngoài thế giới nhiệt đới của những túp lều bãi biển và của những dải cát mịn như bông. Không những chỉ có Sihanoukville buồn tẻ, mà toàn bộ Campuchia - một trong những quốc gia nghèo nhất của Á Châu, đang muốn dùng nguồn nguyên liệu đã tìm thấy để làm một bước nhảy vọt về phía trước.

Trong khi khoan thử tại vùng biển trước Sihanoukville, 4 trong tổng số 5 hố khoan của tập đoàn Mỹ Chevron đã chạm vào dầu lửa - như nhận định của Chevron, đó là một kết quả tìm kiếm "đáng kể". Trong 6 bãi dầu, người ta dự đoán là sẽ có 500 triệu thùng "vàng đen" - và đây có thể chỉ là một dấu hiệu đầu tiên như ở tất cả những nguồn mỏ khí đốt và dầu lửa khác đang hầu như được phát hiện ra từng ngày tại vùng Đông Nam Á.

Khai thác đến tận độ sâu 2.800 mét

Malaysia đang nỗ lực để trở thành một thế lực dầu lửa và xúc tiến việc thăm dò gần bờ biển tại Sabah và Sarawak là hai bang tại phía bắc đảo Borneo. Ở đây, các trục khoan sục đến tận độ sâu 2.800 mét dưới biển.

Việt Nam đuổi kịp và đã trở thành nước xuất khẩu dầu lửa đứng thứ ba trong khu vực. Quốc gia xã hội chủ nghĩa này có một sự may mắn về địa lý : các bãi dầu lửa và khí đốt của họ nằm tại những vùng nước nông không xa bờ biển, và như một tấm thảm dưới lòng biển trải dài suốt từ Vịnh Bắc Bộ đến tận mũi phía nam của đất nước.

Và Myanmar, trước đây là Miến Điện, cũng chuyển các dàn khoan của mình ra biển - nhưng với chức năng là vệ tinh nguyên liệu của Trung Quốc. Chính quyền quân sự của Myanmar tuyên bố rằng giờ đây, họ đã có một trữ lương dầu 3,2 tỉ thùng. Họ cũng đã ký với công ty nhà nước National Petroleum của Bắc Kinh hợp đồng khai thác những vùng mỏ dầu khác. Qua hệ thống ống dẫn, thành quả tìm kiếm sẽ được chuyển ngay lập tức về tỉnh Yunnan miền nam Trung Quốc.

Nhưng cả nước Nga, nhà cung cấp vũ khí quan trọng nhất của chính quyền quân sự Myanmar cũng được phép tham gia tìm kiềm dầu lửa thông qua công ty "Dầu lửa ở ngoại quốc" Sarubeshneft- sau đó, cử chỉ đi lại có thể là việc chuyển các chiến đấu cơ MiG-29 tới tay các vị tướng lãnh.

Thái Lan và Philippin cũng hăng hái và hình như đã ký hàng tá những hợp đồng chuyển nhượng quyền săn lùng các khu mỏ khí đốt và dầu lửa, những thứ được hình thành từ phù sinh vật đáy biển và rừng thực vật bờ biển sau hàng triệu năm trời. Ở một mức độ nào đó, tương lai của các quốc gia dầu lửa vùng Đông Nam Á nằm ở hy vọng là những di sản trầm tích này sẽ không bao giờ cạn, rằng sẽ không xảy ra đối với họ câu chuyện đã từng xảy ra với vương quốc Brunei- ở đó, vị chúa tể quốc gia đã dùng các dàn bơm dầu để ăn chơi xả láng đến mức hiện nay sản lương dầu tụt xuống chỉ còn có 198.000 thùng mỗi ngày.

Điều tương tự cũng đã xảy ra tại Indonesia, một thời đã là thế lực tiền phong về dầu lửa. Ở đây, quản lý kinh tế tồi dở và tham nhũng đã dẫn đến tình trạng các bãi dầu trở nên quá lỗi thời, lý do là người ta đã hầu như không đầu tư vào các thiết bị khai thác tối tân. Thậm chí, Indonesia là quốc gia duy nhất trong số 12 thành viên khối Opec phải thực sự nhập dầu, măc dù người ta đã chứng minh được rằng đất nước này còn một trữ lượng dầu lửa với hơn 4 tỉ thùng. Hiện nay, người ta đang tìm cách xoay chuyển tình thế bằng việc khai thác những bãi dầu mới nằm giữa miền đông và miền trung Java.

Khoan dầu trước núi rừng nhiệt đới

Giá dầu lửa cao trên thế giới không phải là lý do duy nhất thúc đẩy các quốc gia đang phát triển về dầu như Malaysia và Việt Nam quan tâm tới việc thăm dò dầu vùng gần bờ biển. Trong cuộc cạnh tranh giữa các quốc gia hổ với nhau, hai nước này muốn dùng dầu lửa và khí đốt của chính mình trước hết là để thúc đẩy phát triển kinh tế nhằm mục đích tăng cường khả năng ghanh đua. Trong khu vực này, người ta còn chưa quên cái gọi là cuộc khủng hoảng Á Châu xảy ra trước đây đúng 10 năm, được bắt đầu bằng việc phá giá đồng tiền Thái Lan và đã đưa tất cả các quốc gia đến mép bờ phá sản.

Ngày nay, các con hổ tả tơi hồi đó đã có lại những bắp cơ khỏe mạnh. Họ đã nhân đôi mức tăng trưởng kinh tế- và giờ đây, nhờ có dầu lửa, họ có cơ sở để nhốt kỹ con cọp trong thùng dầu. Malaysia đã đạt được bước tiến dài nhất; đất nước này đã trở thành một quốc gia công nghệ cao nhờ vào các xí nghiệp sản xuất Chip, và trên hết, đã tự mình xuất khẩu được dầu lửa.

Với trợ giúp của các công ty nước ngoài như Royal Dutch Shell và của công ty Mỹ Murphy Oil chuyên về nghiên cửu nước sâu, trước bờ biển vùng Sabah, các bãi dầu lửa mới đang liên tục được khai mở. Ví dụ như vào mùa thu tới, từ khu mỏ Kikeh sẽ trào lên dòng dầu lửa dầu tiên- nguồn lợi được mong đợi ở đây sẽ là 350 triệu thùng.

Cách đây ba năm, ở Malaysia, bãi dầu Gumusut-Kakap chứa 400 triệu thùng được phát hiện. Và cùng với ông khổng lồ về nguyên liệu Úc là tổ hợp BHP Billiton, công ty nhà nước Malaysia Petronas bắt đầu khai mở những khu mỏ mới trên biển trước vùng bờ biển thành phố Kota Kinabalu- thủ phủ của vùng Sabah, và được gọi tên theo ngọn núi với rừng nhiệt đới Mt. Kinabaluh, đỉnh chóp của Đông Nam Á với độ cao 4101 mét.

Nhưng ở cái thành phố ven biển này, không chỉ có những ngôi nhà cao tầng mới tinh biểu lộ cho sự bùng phát về dầu lửa. Trên bán đảo Malaysia còn có một công trình kỳ vĩ nữa: đó là việc lắp đặt một hệ thống ống dẫn dầu xuyên ngang qua đất nước, chạy từ Ấn Độ Dương phía tây qua những nông trường chè và thung lũng rừng nhiệt đới tới tận Biển Nam Trung Quốc ở phía đông.

Trỗi dậy để trở thành một không lồ dầu lửa

Công trình ống dẫn khổng lồ với chiều dài 320 Km và tổng giá 14,2 tỉ Đô la này có nhiệm vụ giải tỏa cho đường biển nhỏ hẹp vùng Malakka đang bị tràn ngập bởi những con tàu chở Container và tàu chở dầu. Tại đây, một nửa số dầu lửa được vận chuyển trên thế giới đang phải len lỏi để đến tay các nhà tiêu thụ lớn ở Nhật Bản và Nam Triều Tiên.

Có một nước không quan tâm đến hệ thống ống dẫn dầu, mà trước mắt, chỉ tập trung vào việc tự cung cấp cho nhu cầu bản thân: đó là Việt Nam. Quốc gia Phổ vùng Đông Nam Á này đang hối hả khoan dầu trên hải phận trước vùng bờ biển.

Hiện nay, ba khu mỏ mới với trữ lượng 700 triệu thùng đang được khai mở trước vùng biển phía nam Việt Nam tại khu vực được gọi là lưu vực sông Cửu Long, và mới đây, tổ hợp JapanVietnam Petroleum lại công bố về việc phát hiện ra một bãi dầu mới với trữ lương 37 triệu thùng.

Nhưng, trữ lương dầu lớn nhất lại nằm ở lưu vực sông Hồng, ở giữa đất liền và hòn đảo nghỉ mát Hải Nam của Trung Quốc. Đối với khu vực 50.000 Ki lô mét vuông mặt biển này, ngày 11 tháng Sáu vừa qua, Hà Nội đã ra thông báo đấu thầu cho 7 khu mỏ khai thác- với trữ lượng được cho biết là 5 tỉ thùng dầu. Nếu đúng như vậy, thì con số này sẽ ứng với một bãi dầu siêu khổng lồ „supergiant field“, cái mà lẽ ra chỉ có ở Ả Rập Xê Út và vùng Sibiri.

Ở đất nước Campuchia bên cạnh, việc trỗi dậy để trở thành một khổng lồ dầu lửa như vậy chỉ có thể có trong mơ. Ở đây, trước hết người ta còn phải chống chọi với nạn tham nhũng của giới thương lưu tham lam đang ngự trị ở thủ đô Phnom Penh để có thể dùng đồng tiền tương lai của dầu mỏ vào việc xây dựng trường học và xây dựng nhà thương.

Joachim Hoelzgen

Phạm Việt Vinh chuyển ngữ 25.06.2007