NewYork Paris Hà Nội Khách thứ :

NIỀM TIN TƯƠNG LAI

     

Sử dụng và tinh giản chuyên gia Công Nghệ Thông Tin kiểu Đức - Tập đoàn viễn thông Deustche Telekom

Một kiểu giải quyết nhân lực khoa học ở một tập đoàn công nghệ viễn thông hàng đầu thế giới, Deustche Telekom. Những điều suy ngẫm và liên tưởng đến vấn đề sử dụng nguồn tri thức khoa học công nghệ ở các cơ sở khoa học công nghệ ở nước ta.

Mỗi lĩnh vực khoa học công nghệ , mỗi xã hội và mỗi thời đại có một chính sách về nguồn nhân lực riêng. Chính sách ấy luôn thay đổi thích ứng với trình độ phát triển, phạm vi ứng dụng khoa học công nghệ và tiềm năng nguồn nhân lực khoa học không chỉ ở mỗi nước mà cả nhiều nước trên thế giới.

Ở nước Đức, sự thay đổi ấy trong ngành viễn thông, trong lĩnh vực Công Nghệ Thông Tin nói riêng, đang diễn ra sống động trong một bộ phận quan trọng của tập đoàn viễn thông khổng lồ - Tập đoàn Deustche Telekom.

Điều cảm nhận mới mẻ đối với người viết bài này trong những ngày đầu tiên đến nước Đức; cường quốc tư bản Tây Âu số một, dừng chân ở thành phố Darmstadt; nơi đặt một đại bản doanh khoa học viễn thông - thành phố Telekom, đó là quy mô đồ sộ của Deustche Telekom và đặc biệt chính sách con người, cách hành xử “rất Đức” đang diễn ra ở đây với đội ngũ trí thức khoa học công nghệ.

Deustche Telekom - người khổng lồ

Đây là tập đoàn công nghiệp viễn thông lớn nhất châu Âu và đứng ở vị trí nhất nhì thế giới, nắm trong tay nguồn vốn 61,7 tỉ euro; tương đương 130 tỉ USD ( tính đến ngày 31/12/2008 ) và một nguồn nhân lực bậc cao khoảng 260.000 người ( tính đến tháng 6/2009 ) rải rộng hàng chục nước.

Tập đoàn dựa trên 4 hòn đá tảng, 4 tổng công ty khổng lồ, với những hoạt động đặc thù sau đây:

- T-Home, là nhà quản lý điện thoại và mạng truyền hình kỹ thuật số.

- T-Online, là nhà cung cấp dịch vụ internet (ISP).

- T-Mobile, là nhà cung cấp điện thoại di động.

- T-Systems, là doanh nghiệp khoa học, tập trung vào việc bảo đảm các hoạt động nghiên cứu phát triển Công Nghệ Thông Tin, phục vụ cho nhiều lĩnh vực ứng dụng phong phú khác nhau.

Các tổng công ty nói trên bao quát các lĩnh vực hoạt động rộng lớn : Mạng lưới cố định và băng thông rộng, viễn thông di động. Nghiên cứu phát triển và kinh doanh trong lĩnh vực Công Nghệ Thông Tin và các dịch vụ kèm theo đa dạng, khác nhau.

Deustche Telekom có cơ sở và hoạt động kinh doanh trên 50 nước khác nhau. Là một nhà cung cấp dịch vụ viễn thông trên những thị trường quan trọng nhất của thế giới, từ châu Âu, châu Á, đến Hoa kỳ và châu Mỹ…

Trong nhiều năm qua, ngành công nghiệp then chốt này của nước Đức do Nhà nước độc quyền nắm giữ, tưong tự như ngành đường sắt, điện hạt nhân v.v… Hiện nay, trong Hội đồng giám sát tối cao vẫn có một thành viên là đại diện của chính phủ liên bang, thường là Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Một trong những yếu tố bảo đảm vị trí hàng đầu của Deustche Telekom chính là chiến lược con người thích hợp. Chiến lược đó ngày càng gắn chặt với tình hình hội nhập toàn cầu sâu rộng, sự phát triển nhanh chóng công nghệ trên thế giới, sự cạnh tranh khốc liệt trên thị trường mạng và truyền thông băng rộng, sự phân bố nguồn nhân lực chất xám về viễn thông, đặc biệt về Công Nghệ Thông Tin ở các nước, đặc biệt các nước đang phát triển.

Để thực thi chiến lược đó, họ áp dụng những biện pháp khác nhau, bình thường và bất thường, hay truyền thống và hiện đại.

Bàn tay sắt và bàn tay nhung

Trong chiến lược con người của Deustche Telekom, quá trình sàng lọc và thải loại luôn xảy ra. Những gì đang diễn ra ở Tổng Công ty (TCT) T-Systems với một đội ngũ đông đảo chuyên gia Công Nghệ Thông Tin trình độ cao là sôi động và gay gắt nhất.

Một chuyên gia người Việt về Công Nghệ Thông Tin nhiều năm nay làm việc ở Deustche Telekom, anh Nguyễn H.A., cho biết: Ở Tổng Công ty T-Sysems, trong vài năm qua đã giảm biên chế từ 10.000 người xuống còn 8.000 người. Và hiện nay, đang tiến hành một đợt tinh giản mới khoảng 1.800 nhân sự nữa.

Tin dữ này gây ra sự lo âu trong hàng nghìn con người đang làm việc trong những tòa nhà của thành phố Telekom. Gió thu mát dịu lung lay những tán lá vàng rực rỡ ở mỗi góc phố Darmtadt, nhưng ở đây; trong những gian phòng mênh mông của thánh địa Công Nghệ Thông Tin, không khí lại nóng lên với câu chuyện ai đi ai ở và lan tỏa ra cả những hành lang dài hun hút.

Người ta bàn tán về nguyên nhân dẫn đến tình trạng đang xảy ra. Không có lý do nào khác ngoài hiệu quả và lợi nhuận. Thực vậy. Những năm gần đây, nhân lực Công Nghệ Thông Tin ở một số nước, đặc biệt là Ấn Độ đang rất dồi dào, và họ sẵn sàng nhận những hợp đồng gia công phần mềm trọn gói giá rẻ. Chi phí cho các hợp đồng này, dĩ nhiên, ít hơn nhiều so với khoản lương lớn của hàng nghìn biên chế cứng mà Deustche Telekom phải trả.

Sự hấp dẫn lợi nhuận “kiểu tư bản” cùng với sự tính toán lạnh lùng “kiểu Đức” đã khiến các ông chủ đưa ra bàn tay sắt, và kết cục là hàng ngàn người rơi vào tình huống phải ra đi.

Tuy vậy, chủ nghĩa tư bản hiện đại ở một số nước như Đức, Pháp hay Bắc Âu ngày nay khác nhiều với thời kỳ tích lũy tư bản tàn nhẫn vài thế kỷ trước. Giờ đây, bên cạnh cái quyết sách lạnh lùng, các ông chủ của Deustche Telekom lại đưa ra giải pháp thực thi thật là mềm mại, kiểu “bàn tay nhung”.

Sự mềm mại thể hiện, ở chỗ “ra đi tự nguyện” với sự đền bù thỏa đáng. Và bàn tay nhung nằm ở khoản tiền “bồi thường” béo bở đến bất ngờ giành cho những người thôi việc. Khoản tiền ấy lớn nhỏ tùy theo quốc tịch ( dĩ nhiên ưu tiên với người Đức ), tùy theo năng lực hoặc thâm niên công tác, tối đa bằng cả số tiền lương tổng cộng của một năm làm việc; có thể đủ để mua một căn hộ. Khoản tiền “trời cho” ấy có sức hấp dẫn đến mức có thể khiến một số chuyên gia giỏi cũng muốn nộp đơn ra đi, vì đối với những người giỏi tìm được một chỗ làm mới không đến nỗi khó khăn.

Kêu gọi sự tự nguyện của mọi người là thông điệp đầu tiên. Nhưng, mặt khác, một danh sách “ép buộc” gồm những người được “mời” ra đi cũng được âm thầm lập nên theo thỏa hiệp giữa các “ông chủ” và các đại diện công đoàn.

Anh Nguyễn, một chuyên gia Công Nghệ Thông Tin nhiều năm làm việc ở Deustche Telekom, cho biết: Thời hạn nộp đơn tự nguyện kéo dài từ nay đến cuối năm 2009 và nếu số đơn tình nguyện đủ con số yêu cầu thì mọi việc sẽ được giải quyết khá đơn giản. Trong tình huống còn thiếu, Tổng Công ty đành phải tung ra danh sách ép buộc và vấn đề lúc đó có thể trở nên phức tạp hơn, có thể xảy ra trường hợp khiếu kiện, thậm chí phải đưa ra phân xử ở tòa án.

Dĩ nhiên, cả hai bên đều không muốn xảy ra như vậy. Vì việc đi kiện sẽ gây ra tốn kém không nhỏ, đặc biệt với những người làm công ăn lương, ở đây thường phần thắng nghiêng về kẻ mạnh, về những ông chủ nhiều tiền và mạnh thế. Đó là chưa kể những dích dắc vòng vèo mà thời nào, xứ nào cũng có.

Thấy anh Nguyễn có vẻ bình thản trược sự kiện đang xảy ra, tôi hỏi tại sao, anh cho biết: Anh đứng ngoài cuộc, vì đã được Tổng Công ty T-Systems “bán” cho T-Home nhiều năm nay, tức là biệt phái như là một chuyên gia Công Nghệ Thông Tin cho Tổng Công ty chuyên quản lý điện thoại và mạng truyền hình kỹ thuật số.

Những gì đang diễn ra qua một sự kiện cụ thể liên quan chiến lược con người ở một tập đoàn viễn thông khổng lồ của nước Đức có thể phản chiếu phần nào bộ mặt của xã hội tư bản mới ở các nước Tây Âu, ở đó tồn tại cả sự mâu thuẫn cố hữu về quyền lợi lẫn sự thỏa hiệp, điều hòa mang tính thời đại giữa những tầng lớp khác nhau, giữa các ông chủ “tập thể” lớn và những người lao động.

Nhưng điều đáng suy ngẫm, đáng quan tâm là những bài học kinh nghiệm thiết thực và bổ ích cho việc xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ lao động trí tuệ ở các đơn vị khoa học công nghệ cũng như hành chính sự nghiệp hiện nay ở nước ta.

Đó chính là một chính sách con người thích hợp, khôn ngoan, một chính sách luôn tái cấu trúc tối ưu bộ máy, giảm nguồn lực thiếu hiệu quả và tăng cường nguồn lực tri thức có trình độ cao.

Tất cả nhắm đến mục tiêu cao nhất là hiệu quả và hiệu quả, năng suất lao động sáng tạo cao, thị trường mở rộng, thu nhập lớn.

Hoàng Hà