NewYork Paris Hà Nội Khách thứ :

NIỀM TIN TƯƠNG LAI

     

Doanh nghiệp vừa và nhỏ trước thềm WTO

Mặc dù đã có những nỗ lực lớn, song sự phát triển của các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) hiện tại vẫn còn khoảng cách khá xa so với yêu cầu phát triển của kinh tế- xã hội, nhất là khi Việt Nam đang chuẩn bị bước qua ngưỡng cửa WTO. Theo nhận định của các chuyên gia kinh tế, sẽ có nhiều thay đổi, nhiều cơ hội và thách thức đối với khu vực doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực tư nhân, nơi có qui mô vốn nhỏ, lao động thiếu kỹ năng và dễ bị "tổn thương". Nếu không có kế hoạch ứng phó kịp thời, những cơ hội phát triển có thể trở thành những rủi ro.

KHÓ KHĂN CHỒNG CHẤT

Kể từ khi áp dụng Luật doanh nghiệp mới ( năm 2000 ), khu vực tư nhân luôn duy trì được tốc độ tăng trưởng hơn 18%/năm. Tốc độ tăng trưởng sản phẩm công nghiệp của khu vực tư nhân trong nước cũng đạt 18-24%/năm.Trong quí đầu 2006, tỷ lệ sản phẩm công nghiệp của khu vực tư nhân chiếm tới 33% trong khi khu vực Nhà nước chỉ chiếm dưới 30%. Cho đến nay, tỷ trọng đầu tư của các doanh nghiệp tư nhân trong nước liên tục tăng và đã vượt tỷ trọng đầu tư của các doanh nghiệp Nhà nước... Tuy nhiên, để khu vực tư nhân thực sự trở thành một động lực phát triển kinh tế mạnh đúng như tiềm năng và yêu cầu, cần phải giải quyết nhiều vấn đề. Đó là qui mô sản xuất của hầu hết các doanh nghiệp tư nhân Việt Nam là nhỏ và trung bình. Nếu tính theo tiêu chuẩn về DNNVV ở Việt Nam, có tới 95% ệ tư nhân là vừa và nhỏ. Bình quân vốn của một doanh nghiệp tư nhân ở Hà Nội chỉ ở mức dưới 1 tỷ đồng, ở TP. Hồ Chí Minh là 1,2 tỷ đồng, ở Đà Nẵng là 390 triệu đồng. Với qui mô như vậy, khó có thể thu hút được lực lượng lao động giỏi, đầu tư cải tiến công nghệ và trang thiết bị, tiến hành nghiên cứu và xúc tiến thương mại; khó có thể thâm nhập và cạnh tranh thắng lợi trên thị trường thế giới; gặp nhiều khó khăn trong việc tham gia vào chuỗi cung ứng sản phẩm cho các đối tác lớn để thu được giá trị gia tăng cao.

Dù khu vực doanh nghiệp tư nhân thu hút một số lượng lớn, lao động nhưng mức lương của khu vực này lại quá thấp, chỉ bằng 50-60% mức lương của lao động làm việc trong các công ty nhà nước lớn hay trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Mức lương như vậy, các doanh nghiệp tư nhân khó có thể thu hút được lao động có tay nghề cao và gắn bó làm việc lâu dài .

Một hạn chế lớn nữa là vấn đề chữ “tín” và "minh bạch" trong hoạt động kinh doanh. Nhiều doanh nghiệp vì chạy theo lợi nhuận và lợi ích trước mắt mà không chú ý tới chất lượng sản phẩm và chiến lược phát triển dài hạn. Nhiều doanh nghiệp đăng ký kinh doanh nhưng không hoạt động hoặc hoạt động không đúng danh mục ngành nghề đã đăng ký. Nhiều doanh nghiệp có hành vi trốn thuế và gian lận thương mại… Tình trạng này sẽ làm mất lòng tin đối với các đối tác kinh doanh, đặc biệt là đối tác nước ngoài với khu vực này…

Ngoài những hạn chế xuất phát từ chính khu vực tư nhân, cũng có quá nhiều vướng mắc về môi trường kinh doanh của khu vực này như khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng, đất đai… Đó là chưa kể tình trạng quan liêu, cửa quyền, nạn tham nhũng, hối lộ - là những yếu tố làm tăng chi phí giao dịch lên quá cao, ngăn chặn các hoạt động sáng tạo và cản trở doanh nghiệp tăng sức cạnh tranh và lớn mạnh về mặt tài chính.

RẤT CẦN SỰ GIÚP SỨC

Không thể phủ nhận Luật DN mới đã tạo cho các nhà đầu tư và kinh doanh tư nhân điều kiện gia nhập thị trường hết sức thuận lợi. Theo PGS.TS. Trần Đình Thiên- Viện Kinh tế Việt Nam, mối quan hệ giữa Luật doanh nghiệp mới và sự bùng nổ mạnh mẽ của các doanh nghiệp tư nhân chứng minh một cách thuyết phục rằng có chính sách tốt, ắt sẽ có vốn, sẽ khơi dậy được tất cả các nguồn lực đang tồn tại một cách lãng phí dưới trạng thái "chết". Trong khi đầu tư nước ngoài trực tiếp rất "kén chọn" địa chỉ đầu tư, chỉ tập trung ở những địa phương có cơ sở hạ tầng tốt và các điều kiện kinh doanh thuận lợi, thì với Luật DN mới, làn sóng đầu tư và đăng ký của các doanh nghiệp tư nhân nội địa xuất hiện và lan rộng ở tất cả các địa phương…

Tuy nhiên, các doanh nghiệp cho rằng, để tham gia sân chơi lớn như WTO thì cơ chế, chính sách, đầu tư, hỗ trợ cho các doanh nghiệp cần phải cải thiện hơn nữa. Cụ thể, hỗ trợ đầu tư về thiết bị bằng vay vốn thuận lợi, lãi suất ngân hàng làm sao để cho doanh nghiệp còn dám đầu tư, dám nợ để đầu tư, đặc biệt là chế tài xử phạt nghiêm minh và rõ ràng. Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Cao Viết Sinh thừa nhận chi phí gia nhập thị trường ở mức cao đã tác động không tốt đến môi trường kinh doanh ở Việt Nam trong thời gian qua. Ông Sinh dẫn chứng, theo quy định hiện hành, để hoàn thành thủ tục gia nhập thị trường, doanh nghiệp phải tiến hành ít nhất 4 bước tại 3 cơ quan khác nhau và trung bình phải mất gần 50 ngày. Ngoài ra, phải đăng báo trên 3 số liên tiếp về nội dung đăng ký kinh doanh, và tổng chi phí là gần 3 triệu đồng, chưa kể thuế môn bài, tính ra bằng 49% thu nhập bình quân đầu người hàng năm..

Theo ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), điều mà chúng ta quan tâm hiện nay là việc thực hiện hệ thống pháp luật thống nhất từ trên xuống dưới. Từ các văn bản pháp luật đến các văn bản thi hành, đến cách hành xử của cơ quan công quyền đối với doanh nghiệp trong quá trình thực hiện. Đồng thời, bảo vệ quyền lợi của các doanh nghiệp theo pháp luật.

Cũng theo ông Vũ Tiến Lộc, để phát triển từ 200.000 lên 500.000 doanh nghiệp vào năm 2010 theo đúng mục tiêu đề ra của nước ta là một thách thức lớn. Thách thức không chỉ từ việc tăng 2,5 lần số doanh nghiệp trong thời gian ngắn mà còn từ việc bảo đảm sao cho các DN Việt Nam đủ sức cạnh tranh và phát triển bền vững trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam hội nhập toàn diện, đầy đủ với nền kinh tế thế giới. Tuy nhiên, ông Lộc cũng nhấn mạnh: mục tiêu 500.000 doanh nghiệp không phải quá xa vời, bởi tăng trưởng kinh tế vẫn chưa tương xứng với khả năng, nguồn lực trong dân hiện vẫn cần tiếp tục khơi dậy, lợi thế của một nền kinh tế đang trỗi dậy và lợi thế là một trong những điểm đầu tư hấp dẫn của cộng đồng kinh doanh quốc tế chưa được khai thác hết.

Ông Nguyễn Toàn Thắng, Phó trưởng ban Kinh tế Trung ương cho rằng, mỗi doanh nghiệp phải có chiến lược kinh doanh, chiến lược sản phẩm đúng đắn, tận dụng được cơ hội, vượt qua được thách thức, đứng vững được trong cạnh tranh để không bị thua thiệt ngay trên sân nhà.

Mai Vinh