NewYork Paris Hà Nội Khách thứ :

NIỀM TIN TƯƠNG LAI

     

Sự thao túng về giá thực phẩm chăn nuôi ở Việt Nam

Hàng triệu hộ nông dân ở Việt Nam sống nhờ nguồn lợi chăn nuôi gà vịt và heo. Tuy nhiên nghề chăn nuôi luôn bấp bênh vì giá nguyên liệu đầu vào, đặc biệt là thức ăn chăn nuôi.

Ai nắm quyền định giá thức ăn gia súc

Thị trường thức ăn chăn nuôi ở Việt Nam là một mành đất màu mỡ nhiều lợi nhuận. Theo mô tả của Hiệp Hội Thức Ăn Chăn Nuôi, cần phải có 22 loại nguyên liệu mới có thể chế biến ra thức ăn chăn nuôi các loại. Năm ngoái nhập khẩu nguyên liệu thức ăn chăn nuôi của Việt Nam khoảng 4 triệu tấn trị giá 2 tỷ 900 triệu đô la.

Do nhu cầu lớn, nhiều đại gia quốc tế từ lâu đã thiết lập nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi ở Việt Nam, trong đó có những tên tuổi lớn như Cargill Mỹ, Proconco Pháp, CP Thái Lan. Do tình trạng thức ăn chăn nuôi ở Việt Nam được bán với giá không tương xứng thị trường khu vực, nên đã có dư luận cho rằng có thể có độc quyền làm giá.

Cục chăn nuôi Việt Nam phủ nhận điều này với lập luận là các đại công ty như CP Group cũng chỉ chiếm lĩnh 20% thị phần. Tuy vậy người chăn nuôi lại có cách nhìn khác, một công ty lớn không thể làm giá, nhưng một nhóm công ty lớn có khả năng thực hiện việc kiểm soát giá. Ông Phạm Văn Minh, Giám đốc công Ty Phú An Sinh TP HCM, có trại chăn nuôi khép kín và nhà máy sát sinh gia súc gia cầm đưa ra nhận định :

“Ở Việt Nam vẫn còn một sự thao túng về giá. Giữa giá của khu vực và giá ở Việt Nam có một khoảng cách khá xa. Tại vì có một số doanh nghiệp ở Việt Nam họ nắm quyền định giá thức ăn gia súc. Như đã biết có 5 doanh nghiệp họ chỉ chiếm 20% số lượng các nhà sản xuất nhưng họ lại chiếm tới 80% thị phần.

Như vậy họ có thể cùng nhau thống nhất một giá bán ra, do vậy vừa rồi giá có xuống nhưng cũng chưa thoả đáng theo giá nguyên liệu thức ăn gia súc xuống. Bây giờ giá nguyên liệu dừng lại, chỉ cần có một yếu tố tác động là lập tức chuẩn bị tăng giá thức ăn chăn nuôi.

Như vậy hiện nay người chăn nuôi đang bắt đầu rụt lại, vừa thông tin cúm làm thị trường xấu đi, vừa giá thức ăn tăng vừa điện tăng cũng ảnh hưởng trực tiếp tới họ, lập tức họ co cụm lại không dám triển khai chăn nuôi nữa.”

Tuy là quốc gia nông nghiệp nhưng Việt Nam không có các vùng nguyên liệu cần thiết, đáp ứng nhu cầu để sản xuất thức ăn chăn nuôi như khô dầu đậu nành còn gọi là khô dầu đậu tương. Đậu nành sau khi ép lấy dầu, còn lại phần bã là loại nguyên liệu tối cần thiết, hàng năm Việt Nam nhập khẩu khoảng 2 triệu tới 2 triệu 500 ngàn tấn khô dầu đậu nành. Ngay cả bắp, mỗi năm cũng phải nhập khẩu từ 500 ngàn tới 1 triệu tấn bắp.

Cám gạo cũng là một loại nguyên liệu thức ăn chăn nuôi, dù Việt Nam xuất khẩu gạo xếp thứ nhì thế giới nhưng mỗi năm ngành thức ăn chăn nuôi phải nhập khẩu gần 3 triệu tấn. Ngoài ra Việt Nam còn nhập bột cá và thức ăn bổ sung như lyzin.

Do phụ thuộc nhập khẩu tới khoảng 50% tổng giá trị thức ăn chăn nuôi, nên giá thị trường thế giới quyết định giá thành sản phẩm chế biến ở Việt Nam.

Cần phải thực hiện việc kiểm soát giá

Trước khá nhiều phản ánh của các công ty và hộ chăn nuôi, liên quan tới việc giá thức ăn chăn nuôi lên thì nhanh, nhưng xuống rất chậm không thể hiện giá cả khu vực và thế giới, ông Lê Bá Lịch chủ tịch Hiệp hội thức ăn chăn nuôi trụ sở tại Hà Nội đã đưa ra giải thích :

“Trong quá trình sản xuất thì cái lô hàng 550 đô một tấn thì đã xuống 380 đô, ngành thức ăn của chúng tôi đang chia đều cái đó ra, số lô hàng 550 đô cần một thời gian 6 tháng hay một năm mới hết, lượng nhập đợt ấy hơi lớn. bây giờ hàng ở Hoa Kỳ lại đã lên giá”

Ngành chăn nuôi Việt Nam có tổng đàn gia cầm và gia súc hàng trăm triệu con, nhưng hộ chăn nuôi sống bấp bênh còn người tiêu dùng thì phải chịu giá đắt. Thức ăn chăn nuôi là nguyên liệu đầu vào chi phối từ 50 tới 70% giá thành vật nuôi như gà vịt heo, sự bất ổn trong lãnh vực này ảnh hưởng rất lớn tới ngành chăn nuôi nói chung. Ông Phạm Văn Minh nhận định:

“Ngành chăn nuôi của Việt Nam luôn luôn bấp bênh, vẫn chưa ổn định, chưa thể lớn mạnh được, nếu như chính phủ không có những chính sách hỗ trợ vững chắc cho ngành nông nghiệp. Tôi nghĩ ngành chăn nuôi Việt Nam còn lâu mới bắt kịp khu vực, nó tiếp tục bất ổn vừa bất ổn vì dịch bệnh vừa bất ổn về giá thành. Những người chăn nuôi nhỏ lẻ hầu như không thể đương đầu nổi với những bất ổn đó.

Do đó, giá thành chăn nuôi ở Việt Nam hầu như cao nhất thế giới, thịt heo thịt gà rất là cao. Lại nữa nó không ổn định, lúc có dịch cúm người ta không tiêu thụ thì giảm giá, còn lại đều là giá cao so với khu vực và người tiêu dùng đều phải mua với giá cao.”

Theo tin mới ghi nhận, Bộ Nông Nghiệp - Phát Triển Nông Thôn đề nghị chính phủ đưa một số nguyên liệu thức ăn chăn nuôi nhập khẩu vào danh sách các mặt hàng cần bình ổn giá. Nếu có sự kiểm soát hợp lệ về giá nhập khẩu được điều tiết bằng các sắc thuế phù hợp cam kết WTO, thì thị trường thức ăn chăn nuôi có thể ổn định hơn.