NewYork Paris Hà Nội Khách thứ :

NIỀM TIN TƯƠNG LAI

     

Ngành Hàng hải Việt Nam làm gì để hội nhập ?

Với lợi thế chiều dài bờ biển hơn 3.260 km, có nhiều cảng nước sâu, lại nằm gần kề các tuyến hàng hải quốc tế quan trọng, ngành hàng hải Việt Nam phát triển rất sớm, từ đầu thế kỷ 20. Theo đánh giá, hiện tốc độ tăng trưởng của ngành khá tốt, khoảng 30%/năm và được xác định là một trong những ngành quan trọng, tạo động lực tăng trưởng cho nền kinh tế trong thời gian tới. Việt Nam đã chính thức là thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), vậy ngành hàng hải đã và đang làm gì để hội nhập ?

Thành tựu còn khá khiêm tốn

Các công ty đóng tàu của Việt Nam được đánh giá là khá thành công trong việc cạnh tranh giành các hợp đồng đóng tàu của các nước châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc và đã thâm nhập vào thị trường châu Âu với các đơn đặt hàng từ Anh, Đức

Trong 9 tháng đầu năm, các đơn vị thành viên của Tổng công ty Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam (Vinashin) đã thi công đóng mới hơn 20 tàu các loại, có trọng tải từ 1.000 tấn đến 53.000 tấn. Trong đó, đã bàn giao được 1 tàu hàng 12.500 tấn, 3 tàu hàng 6.500 tấn, 1 tàu Noma xuất khẩu 10.500 tấn; hạ thủy 2 tàu hàng 53.000 tấn, 1 tàu chở gỗ 8.700 tấn. Cuối tháng 10-2006, tại Khu kinh tế Dung Quất - Quảng Ngãi, Tổng công ty Công nghiệp Tàu thủy Dung Quất đã khởi công đóng chiếc tàu chở dầu đầu tiên lớn nhất Việt Nam mang tên Dung Quất 01, có trọng tải 104.000 tấn. Dự kiến hoàn thành vào cuối tháng 3/2008 để bàn giao cho Tổng công ty Vận tải biển Viễn Dương. Đồng thời, Tổng công ty Công nghiệp Tàu thủy Dung Quất và Tổng công ty Vận tải biển Viễn Dương còn ký hợp đồng đóng mới hai chiếc tàu chở hàng rời có trọng tải 54.000 tấn. Công ty Hồng Hà (Bộ Quốc phòng) cũng đã ký hợp đồng đóng 4 tàu chở hàng cho tập đoàn Rensen Seatrade B.V (Hà Lan), hay Công ty Sông Thu (thuộc Bộ Quốc phòng) vừa hạ thủy thành công tàu cảnh sát biển Việt Nam 3.500 CV… Hiện các công ty đóng tàu của Việt Nam đang xây dựng các xưởng đóng tàu mới có khả năng đóng các tàu mới có sức chở 100.000 DWT.

Việt Nam cũng đã liên doanh với Hàn Quốc xây dựng xưởng sửa chữa tàu lớn nhất Đông Nam Á là Hyundai-Vinashin tại tỉnh Khánh Hòa, có thể sửa chữa tàu có sức chở 100.000 DWT.

Những thành quả đạt được cho thấy, ngành hàng hải Việt Nam đang có những bước phát triển rất khả quan. Tuy nhiên, so với Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc : 3 quốc gia đang chiếm trên 80% thị phần đóng tàu trên toàn thế giới, thì thành tựu này xem ra còn khá khiêm tốn.

Việt Nam đã chính thức bước vào sân chơi WTO, đồng nghĩa với việc sẽ có nhiều đại gia đóng tàu nước ngoài vào, liệu ngành công nghiệp “đang trưởng thành” này có đủ tự tin và sức mạnh để chống chọi và vươn lên với cơn bão này không?

Làm gì để hội nhập?

Để chấm dứt tình trạng các doanh nghiệp tự thân vận động, nhỏ lẻ, thiếu liên kết, Chính phủ đã cho phép thành lập các tập đoàn kinh tế. Và hiệu quả thấy rõ, từ khi lên tập đoàn, Vinashin tăng trưởng khá nhanh về số lượng tàu và số lượng tấn trọng tải. Việc Vinashin phát hành trái phiếu trên thị trường quốc tế để tăng thêm nguồn vốn ngoại tệ mạnh 750 triệu USD đầu tư vào các nhà máy đóng tàu tại các cơ sở sản xuất công nghiệp và đầu tư một số tàu mẫu là bước đón đầu hội nhập khôn ngoan.

Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines) cũng vừa được Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ký Quyết định số 1366/QĐ-TTg phê duyệt kế hoạch phát triển Vinalines giai đoạn 2006 - 2010 và định hướng đến năm 2020. Theo đó, mục tiêu đến năm 2010, Vinalines sẽ trở thành một trong những tập đoàn hàng hải mạnh trong khu vực. Tổng công ty sẽ trở thành một tập đoàn đa sở hữu, đa ngành, trong đó vận tải biển, quản lý và khai thác cảng cùng dịch vụ hàng hải là hoạt động chính, giữ vai trò chủ lực trong ngành hàng hải Việt Nam. Tổng vốn đầu tư phát triển của Tổng công ty trong giai đoạn này khoảng 51.000 tỉ đồng

Thêm nữa, nhiều năm qua đội tàu vận tải biển của VOSCO, VITRANSCHART đã tham gia xuất khẩu dịch vụ vận tải biển (chở thuê cho nước ngoài). Chính hoạt động mang tính quốc tế hóa rất cao này đã chứng minh một phần trình độ, năng lực quản lý, điều hành của các doanh nghiệp vận tải biển hàng đầu Việt Nam. Chất lượng sản phẩm dịch vụ vận tải biển của các doanh nghiệp đã được thị trường khu vực và quốc tế chấp nhận

Tuy nhiên, vấn đề quan trọng lâu nay cản trở ngành vận tải biển Việt Nam, kể cả đóng tàu, đăng bộ và khai thác, đó là tiêu chuẩn Việt Nam chưa thể đồng bộ với tiêu chuẩn các nước tiên tiến. Do đó, khi nhận đóng mới, bảo trì hay đưa tàu viễn dương ra khai thác, tàu biển của chúng ta thường gặp trục trặc về thông số kỹ thuật trong đăng bộ.

Hy vọng rằng, sau khi gia nhập WTO, việc hợp tác mở rộng với hàng hải quốc tế sẽ giúp Việt Nam có điều kiện hội nhập, nâng cao các tiêu chuẩn thông số kỹ thuật để có thể thích ứng với những đòi hỏi của thế giới.

Ngô Đình Lập