NewYork Paris Hà Nội Khách thứ :

NIỀM TIN TƯƠNG LAI

     

Môi trường kinh doanh của Việt Nam đang mất dần các lợi thế so sánh với các đối thủ trực tiếp

Điều đáng lo ngại nhất đối với môi trường kinh doanh của Việt Nam là các lợi thế so sánh với các đối thủ trực tiếp đang mất dần. Kết quả điều tra của Tổ chức xúc tiến thương mại Nhật Bản ( Jetro ) về môi trường kinh doanh tại sáu nước ASEAN, công bố đầu tuần này tại Hà Nội trong khuôn khổ Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam, một lần nữa báo động về việc các lợi thế so sánh đang dần mất đi.

Tất cả lương công nhân, kỹ sư và cán bộ quản lý bậc trung đều có xu hướng tăng lên trong năm qua. Mức lương trung bình đã tăng lên từ 120USD / tháng năm 2004 lên 135USD / tháng vào năm 2005. Dù rằng mức lương trung bình chung đang ở mức từ 80 đến 185USD / tháng, thấp hơn so với mức trung bình 100 đến 300USD / tháng của khu vực, song có thể thấy sự tăng lương đang làm cho môi trường kinh doanh trở nên cạnh tranh hơn. Đáng chú ý là trong năm 2005, lương nói chung ở Thái Lan, đối thủ lớn của Việt Nam trong thu hút đầu tư ở khu vực, đã giảm chút ít và góp phần thu hẹp khoảng cách giữa Việt Nam và Thái Lan. Tình hình cũng diễn ra tương tự nếu so sánh lương công nhân giữa Indonesia và Việt Nam. Chưa kể, lương của nhóm cán bộ quản lý bậc trung ở TP.HCM hiện nay cao hơn mức trung bình ở Thái Lan và Indonesia.

Một năm trầm lắng của thị trường bất động sản đã khiến giá thuê văn phòng ở Việt Nam tăng chậm hơn mức chung của khu vực, ở mức 4,5% so với mức 14%. Tuy nhiên, giá thuê văn phòng ở Hà Nội và TP.HCM vẫn đang ở mức cao so các thành phố khác ở châu Á. Đặc biệt, Hà Nội được xếp vào nhóm những thành phố có giá thuê văn phòng cao nhất châu Á, cùng với Bắc Kinh, Singapore… Jetro đánh giá: “Giá thuê văn phòng sẽ tiếp tục là một trong những chi phí đầu tư kém cạnh tranh nhất của Việt Nam, một phần có lẽ do thiếu các khu văn phòng cao cấp, trong khi đầu tư nước ngoài đang có dấu hiệu tăng nhanh”. Nhiều nhà đầu tư nước ngoài đã tỏ ra ngạc nhiên khi biết rằng ở một khu văn phòng như tòa nhà Press Club ở phố Phan Chu Trinh ( Hà Nội ), giá thuê trên 45USD /m2 / tháng.

Cùng chung tình trạng với giá thuê văn phòng là giá cước vận chuyển container, dù có giảm chút ít trong năm 2005 nhưng vẫn đang ở mức cao. Mất 1.275 USD để vận chuyển một container 40 feet từ TP.HCM đi Yokohama ( Nhật ), trong khi mức tương ứng là 912 USD từ Ấn Độ ( xa hơn rất nhiều! ), 820 USD từ Malaysia, 966 USD từ Philippines và 940 USD từ Singapore. Yếu tố được đánh giá cao nhất là giá điện, hiện vẫn ở mức thấp nhất trong khu vực, nhưng một điều ai cũng thấy được là giá điện đối với sản xuất sắp tăng lên.

Nếu tính về tổng thể, chi phí sản xuất tại Việt Nam vẫn ở mức thấp nhất so với khu vực. Nhưng trong khi chi phí đang tăng dần thì những hạn chế khác lại chưa được xóa bỏ. Cuộc điều tra của Jetro cho thấy Việt Nam chỉ là sự lựa chọn thứ 5 trong số sáu nước ASEAN được điều tra. Công nghiệp phụ trợ và cơ sở hạ tầng yếu kém là hai yếu tố ảnh hưởng nhiều nhất đến quyết định đầu tư của nhà đầu tư. Trong khi đó, thủ tục hải quan và quyền sở hữu trí tuệ cũng là những trở ngại rất đặc thù. Khi hầu hết các nước ASEAN đã cải thiện tốt hai yếu tố này, thì Việt Nam cùng với Indonesia vẫn hết sức ì ạch. Kết quả nghiên cứu của Jetro cho thấy, nếu không chủ động thay đổi chính sách cho phù hợp, Việt Nam sẽ tiếp tục thua kém láng giềng trong thời gian tới.

Anh Minh