NewYork Paris Hà Nội Khách thứ :

NIỀM TIN TƯƠNG LAI

     

Một bất ngờ trong quan hệ Kinh tế Việt Mỹ - BS Đào Trọng Thể , Kiều bào Mỹ

Tất cả người Việt cũng như người Mỹ hầu như ngạc nhiên trước mẩu tin nhỏ trên báo điện tử Tiếng Nói Hoa Kỳ VOA hôm 13-5-2009 :

“ Phái Đoàn 16 Công Ty Hàng Đầu Của Mỹ sẽ Gặp Thủ Tướng Việt Nam ”

http://www.voanews.com/vietnamese/2009-05-13-voa11.cfm

Ngạc nhiên và bất ngờ là vì không ai có thể tin rằng trong tình hình kinh tế suy thoái hiện tại của thế giới mà cả mọi quốc gia đều chịu đựng những hậu quả nghiêm trọng tưởng chừng khó ngóc đầu nổi, ấy thế mà một phái đoàn từ Hoa Kỳ gồm có 30 nhà điều hành của 16 công ty hàng đầu của Mỹ dưới sư lãnh đạo của ông Matthew Daley, Chủ tịch Hội đồng Doanh Nghiệp Mỹ-ASEAN, sẽ lên đường viếng thăm Việt Nam vào ngày thứ tư này. Phái đoàn sẽ lưu lại Việt Nam trong 3 ngày, và sẽ gặp Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng để thảo luận cơ hội đầu tư của họ ở Việt Nam trên các lãnh vực : Nông nghiệp, Năng lượng, Cơ sở hạ tầng, Dịch vụ Tài chánh, Dịch vụ Y tế và một số lãnh vực khác nữa. Có điều đáng quan tâm hơn, là 16 công ty đầu tư tại Việt Nam lần này thật sư là những công ty hàng đầu của Mỹ, đầu tư trên những lãnh vực‘nóng’ của hiện tại. Các công ty này gồm có: Abbott, AES, AIG, Caterpillar, Chevron, Citi, Conoco Phillips, Exxon Mobil, Ford, General Electric, Guardian Industries, JHPIEGO, Monsatano, Pratt & Whitney, Time Warner and UPS. Trong lúc trình bày, trưởng phái đoàn Mỹ, Matthew Daley, đã hào hứng dám đánh cuộc với báo chí là trong vòng 3 năm tới hay có thể sớm hơn, Hoa Kỳ sẽ trở thành nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài-FDI-foreign direct investment- lớn nhất vào Việt Nam.

Sau 30 năm, kể từ cuộc chiến chấm dứt, đây là lần đầu tiên Chính phủ Hoa kỳ có quyết tâm lớn nâng tầm hợp tác kinh tế và đầu tư vào Việt Nam. Theo bản tin của Dow Jones, hiện nay Hoa kỳ đứng vào hàng thứ 6 trong các nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam. Nhưng trong quí đầu năm nay, 2009, số vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đăng ký tại Việt Nam - FDI - vào khoảng 6 tỉ usd. Hơn một nửa số vốn này, khoảng 3,82 tỷ usd là vốn đầu tư của các công ty Mỹ. Điều này cho thấy sự quan tâm của Chính phủ Mỹ và của các công ty Mỹ tăng lên nhanh chóng. Họ sẽ thể hiện đầu tư mạnh hơn nữa bằng cách tăng nhanh số dự án đầu tư của họ vào Việt Nam, bất chấp cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Sở dĩ thế, vì họ tin tưởng Việt Nam có tiềm năng kinh tế lớn.

CÓ PHẢI CHĂNG ĐÓ LÀ MỘT BẤT NGỜ ?

Theo ông Daley cho biết thì cả hai bên Việt Mỹ đã đồng ý sẽ khởi động các cuộc đàm phán về hiệp định đầu tư song phương Việt Mỹ cách đây gần một năm, nếu theo đúng tinh thần của buổi họp tại tòa Bạch Ốc vào ngày 24-6-2008 giữa tổng thống Mỹ, George W. Bush và Thủ tướng Việt Nam, Nguyễn tấn Dũng. Như vậy đối với những ai có theo dõi quan hệ Việt Mỹ về kinh tế và chính trị, thì việc 16 công ty khổng lồ hàng đầu của Mỹ đang rầm rộ vào đầu tư Việt Nam không đến nổi là điều bất ngờ. Tưởng cũng nên nhắc lại một số điều khoản mà hai chính phủ Việt Mỹ đã thoả thuận trên nguyên tắc trong buổi hội đàm tại Bạch Cung vào ngày 24 tháng 6 năm 2008 vừa nói ở trên :

- Việt Nam và Hoa Kỳ chia sẻ tầm nhìn và mục tiêu về Khu vực Á Châu-Thái Bình Dương-Ổn định, Vững chải, Thịnh vượng, Dân chủ và Hòa bình.

- Hai nước Việt Mỹ gia tăng và phát triển quan hệ kinh tế.

- Việt nam phải thực hiện những cam kết với Tổ Chức Mậu Dịch Quốc Tế - WTO.

- Hai Chính phủ Việt Mỹ sẽ xúc tiến cuộc thương lượng và đàm phán qui chế đầu tư song phương - Bilatral Trade - giữa Mỹ và Việt Nam.

- Việt Nam yêu cầu được thừa nhận là một quốc gia có nền Kinh Tế Thị Trường và được hưởng qui chế “Ưu Đải Quan Thuế Phổ Cặp” ( General System Of Preference Program ).

- Hai chính phủ Việt Mỹ sẽ thành lập Toán Đặc Nhiệm Giáo Dục Song Phương để nâng cao hợp tác Giáo dục và Đào tạo giữa hai quốc gia.

- Hai Chính phủ Việt Mỹ sẽ tăng cường đối thoại An ninh và Quốc phòng.

- Chính phủ Hoa kỳ ủng hộ Việt Nam về Chủ quyền quốc gia, An ninh và Toàn vẹn lãnh thổ.

- Tổng thống Bush cũng nhắc lại tầm quan trọng của Nhân quyền, Tư do Tôn giáo, Dân chủ, và Dân tộc thiểu số.

- V.V…

(Joint Statement Between The United States Of America and The Socialist Republic Of Viet Nam - White House - Washington DC - June-24-2008 )

http://whitehouse.gov/news/releases/2008/06/20080625-4.html

Trong khi bản thương ước trên chưa kịp ráo mực, thì bà Henrietta Fore, Giám Đốc Điều Hành Cơ Quan Phát Triển Quốc Tế Hoa Kỳ-USAID- đã có mặt tại Hà nội. Vào ngày July-4 năm 2008 bà có buổi họp với Thứ trưởng Tài Chánh Việt Nam và sau đó bà đến rung chuông khai mạc phiên giao dịch tại Trung Tâm Thị Trường Chứng Khoán-Hà nội, biểu lộ sư hậu thuẫn của Chính phủ Mỹ đối với biện pháp cải cách và quản lý kinh tế của Chính phủ Việt Nam và cũng là lời mời gọi của Chính phủ Mỹ gửi đến các nhà đầu tư trên thế giới. Tại Hà nội, bà Fore cũng có buổi họp báo lôi cuốn sự chú ý của báo chí trong nước và quốc tế. Tại buổi họp báo này bà Fore cho biết, chính phủ Mỹ sẽ trợ giúp Việt Nam mạnh mẽ hơn nữa, trong nhiều lãnh vực: Cải cách luật đầu tư, Quản lý Kinh tế, Tài chánh, Ngân hàng, cải cách và đổi mới Giáo dục và Đào tạo, Y tế và nhất là giúp đỡ Việt Nam xây dựng Hạ tầng cơ sở ( nhân lực và thiết bị ), cơ sở căn bản phát triển cho mọi nền kinh tế. Nghĩa là thực hiện những thỏa thuận vừa cam kết tại tòa Bạch Cung vào ngày 24-06-2008. Trong buổi họp báo này, bà Henrietta Fore cũng cho biết Chính phủ Mỹ sẽ nâng cấp phái bộ USAID tại Việt Nam lên thành Phái Bộ Toàn Diện. Điều đó thấy rằng không gian hoạt động của USAID tai Việt Nam được nới rộng, gồm cả các lãnh vực An ninh và Quốc phòng. Tầm hoạt động USAID tại Việt Nam sẽ trở nên vô cùng quan trọng. Cơ quan USAID sẽ đại diện Chính phủ Mỹ, thực hiện tất cả những cam kết vừa rồi tại Toà Bạch Ốc từ phát triển kinh tế đến An ninh, Quốc phòng. Có một điều không được báo chí chú ý đến là trong những năm gần đây các chương trình USAID tại Việt Nam âm thầm tăng nhanh từ 6 triệu usd năm 2003 lên đến 70 triệu usd vào năm 2008.

Ngày hôm sau, ngày July-5 tại Saigon, nghĩa là July-4 tại Mỹ, đúng vào ngày lễ Độc lập, ngày lễ trọng đại của Hợp Chủng Quốc, bà Henrietta Fore có mặt tại Saigon. Bà có buổi hội đàm với Thủ Tứơng Nguyễn Tấn Dũng và Bộ trưởng Tài chánh Vũ Văn Ninh để xúc tiến việc thực hiện những điều khỏan vừa cam kết giữa 2 Chính phủ Mỹ và Việt Nam. Trong dịp này bà cũng nấn ná ở lại Saigon lâu hơn để thăm dò những thể thức mới phù hợp với việc huy động nguồn lực và vốn đầu tư vào việc xây dựng hạ tầng cơ sở, nhân lực và thiết bị, cần thiết cho phát triển kinh tế Việt Nam. Giới truyền thông cũng cho hay là trước kia bà Henrietta Fore đã từng đến và giúp Việt Nam trong việc soạn thảo luật lệ về chứng khoán. Quả thật vậy, bà Fore là một nhân vật nữ của Hoa Kỳ có nhiều kinh nghiệm trong quan hệ với Việt Nam.

Tất cả những dữ kiện trên cho phép chúng ta nghĩ rằng cuộc thương lượng và đàm phán về qui chế Đầu tư song phương giữa Việt Nam và Hoa Kỳ sẽ được tiến hành trong nay mai dưới chính quyền của Tổng thống Obama. Và việc 16 công ty hàng đầu của Mỹ đang rầm rộ đổ tiền đầu tư vào Việt Nam cũng không phải là điều bất ngờ. Trái lại đó là kết quả tất yếu của một qúa trình làm việc qua nhiều giai đoạn đầy thử thách cam go tiềm hiểu thực chất và tiềm năng của nhau, qua nhiều đời Thủ tướng Việt Nam từ Võ Văn Kiệt, Phan Văn Khải đến Nguyễn Tấn Dũng cũng như qua nhiều đời Tổng thống Mỹ từ Bill Clinton, George W. Bush đến Barack Obama.

May 25-2009

Oak park, Illinois, USA

Đào Như

Bác sĩ Đào Trong Thể