NewYork Paris Hà Nội Khách thứ :

NIỀM TIN TƯƠNG LAI

     

Vô trách nhiệm trên mỏ dầu thì thật hãi hùng - TS Nguyễn Phan Phúc

Cái tên Nguyễn Phan Phúc đã nổi tiếng trong ngành dầu khí hai chục năm qua. Ông học chuyên ngành khai thác, gắn bó với nghề mà mình được đào tạo từ khi ra trường ở Liên Xô cho đến nay.

Ông trưởng thành từ một kỹ sư làm việc trên giàn khoan mỏ Bạch Hổ của Vietsovpetro, được đề bạt làm giàn trưởng, rồi giám đốc Xí nghiệp khai thác của liên doanh này. Khi Tập đoàn Dầu khí Việt Nam liên doanh với các đối tác Canada, Mỹ,Hàn Quốc, ông được tin cậy trao chức vụ Tổng giám đốc Cty LD Điều hành chung Cửu Long ( Liên doanh với Mỹ , Hàn Quốc và Monaco ).

Làm việc ở Xí Nghiệp Liên doanh Vietsovpetro mấy chục năm, quen với hệ thống điều hành và công nghệ cũ, bước sang điều hành đơn vị liên doanh với Canada , Mỹ , Hàn Quốc ông có gặp khó khăn hoặc ngỡ ngàng với cái mới ?

Nếu từng đến các giàn khoan trên mỏ Bạch Hổ của Vietsovpetro, đến các giàn STV CPP trên mỏ Sư tử vàng và tàu khai thác, lọc dầu Thái Bình Việt Nam trên mỏ Sư tử đen, chỉ bằng trực quan, anh có thể thấy được sự khác biệt rất xa giữa hai bên, từ công trình xây dựng các giàn khai thác đến tổ chức công việc.

Còn đi sâu vào công nghệ, thế hệ mới hiện nay hiện đại hơn các giàn khoan của Vietsovpetro được trang bị cách đây mấy chục năm, nên chất lượng cao hơn rất nhiều. Giàn STV CPP khai thác mỏ Sư tử vàng nhưng chỉ có 58 người, trong đó có 7 người nước ngoài, còn lại là cán bộ, kỹ sư VN. Giàn khởi động từ ngày 14-10-2008, đến nay ( ngày 31-1-2010 ) tổng số giờ làm việc trên CPP là 355.000 giờ, không có sự cố về môi trường, an toàn tuyệt đối và khai thác rất hiệu quả.

Tàu Thái Bình cũng là một đột phá về công nghệ. Tàu có sức chứa 1 triệu thùng dầu thô, tương đương 164.000m3, khai thác được 45.000 thùng dầu mỗi ngày. Với một khối lượng công việc rất lớn trên Sư tử đen như vậy, nhưng tàu Thái Bình chỉ có tổng cộng 75 người. Sự thay đổi về công nghệ, quy trình làm việc, công nghệ sẽ tạo ra hiệu quả rất lớn.

Một ví dụ điển hình là chỉ với 330 cán bộ, nhân viên, năm 2009 Cửu Long khai thác được hơn 5,3 triệu tấn dầu, vượt kế hoạch 400.000 tấn. Trong khi đó, XNLD Vietsovpetro khai thác 6,5 triệu tấn dầu với với đội ngũ 7.000 người.

Bản thân tôi không ngỡ ngàng khi quản lý hoạt động sản xuất với những thay đổi công nghệ mới. Trong quá trình làm việc ở Vietsopetro, tôi nhận thức được về sự phát triển của ngành dầu khí Việt Nam nên đã có sự chuẩn bị cho riêng mình. Tôi đã đi học các khoá đào tạo về quản lý chuyên ngành dầu khí theo hệ thống và tiêu chuẩn của Mỹ.

Thực ra trước đó tại Vietsovptro, cán bộ, kỹ sư cũng đã tiếp cận được với công nghệ cao, mọi người ai cũng có ý thức bổ sung kiến thức cho mình để phù hợp với yêu cầu công việc, tôi cũng có điều kiện để học tập thêm rất nhiều ở đơn vị cũ.

Tỉ lệ cán bộ, kỹ sư Việt Nam khá cao trong đơn vị và phần lớn là rất trẻ. Ông có tự tin vào năng lực của đội ngũ này khi giao công việc đòi hỏi trình độ chuyên môn rất cao ?

Tôi có sự tin cậy thực sự với anh em. Các bạn đều rất trẻ, gần 100% tốt nghiệp đại học chính quy và sau đại học, có trình độ chuyên môn và ngoại ngữ tốt. Không biết tiếng Anh thì không thể làm việc trong môi trường này được. Các bạn được đào tạo tốt, qua quá trình tuyển dụng đã chọn lọc ra được những người có năng lực.

Quá trình làm việc cũng là những cơ hội tự nâng mình lên. Các bạn đều là những người thông minh và chịu khó học hỏi nên tiếp cận rất nhanh với công nghệ mới. Một điều rất đáng quý khác là các bạn rất có trách nhiệm với công việc. Vô trách nhiệm là điều rất đáng sợ, và vô trách nhiệm trên mỏ dầu thì thật hãi hùng.

Nhiều chuyên gia cho rằng phần lớn sinh viên VN ra trường chưa làm được việc ngay mà doanh nghiệp phải đào tạo lại, ông có nhận xét gì về đánh giá này ?

Đó là một thực tế, nếu chỉ làm những công việc thông thường thì sinh viên Việt Nam có thể đáp ứng, nhưng với những yêu cầu cao hơn thì chưa được. Ngay tại Cty Cửu Long, các bạn là những kỹ sư đã có kinh nghiệm làm việc từ nhiều nơi khác. Do đặc thù của ngành, chúng tôi chỉ tuyển những người làm việc được, không thể cho phép ai thử việc trên mỏ dầu, bởi vì mọi sai sót sẽ dẫn đến hậu quả khôn lường.

Chúng tôi đặt an toàn là tiêu chuẩn cao nhất trước khi nói đến các mục đích khác. Muốn đạt được điều đó thì trước hết phải có những con người làm việc có chuyên môn kỹ thuật cao và có tinh thần trách nhiệm cao.

Ông có thể chia sẻ điều mà ông trăn trở nhất trong suốt mấy chục năm gắn bó với ngành dầu khí ?

VN có một vùng biển rộng lớn với nhiều tài nguyên, trong đó dầu khí là nguồn tài nguyên mang lại lợi ích kinh tế rất lớn. Chúng ta đã liên doanh với Nga để khai thác dầu khí trên mỏ Bạch Hổ ở Vũng Tàu, qua đó xây dựng được một đội ngũ cán bộ cốt cán cho ngành. Tuy nhiên, sự phát triển của ngành dầu khí không chỉ dừng lại ở đó, mà phải liên doanh với nhiều đối tác, khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên để phục vụ phát triển kinh tế đất nước.

Và khi những yêu cầu của phát triển được đặt ra thì chúng ta mới nhận ra mình đang bị khủng hoảng nhân sự trầm trọng. Không có người làm được việc thì mình phải đi thuê, tốn kém rất nhiều. Chi phí cho một chuyên gia nước ngoài trung bình từ 40.000 - 50.000USD/tháng thì thử hỏi có xót tiền và sốt ruột không, chẳng lẽ chúng ta cứ làm để trả lương cho người nước ngoài ăn? Mất tiền thuê người là một chuyện, chuyện quan trọng khác là mất sự chủ động.

Chúng ta phụ thuộc quá nhiều vào lực lượng chuyên gia vì không có người giỏi nên nhiều khi phải "ngậm bồ hòn làm ngọt" với họ. Nhiều chuyên gia nước ngoài đòi hỏi nhiều thứ từ chế độ lương bổng đến các chính sách phục vụ khác, nhưng nếu mình không đồng ý thì họ bỏ đi.

Cán bộ của chúng ta hiện nay có thể chủ động được một số bộ phận, một vài công việc nhưng vẫn còn thiếu nhiều. Đặc biệt là quá thiếu đội ngũ chuyên gia làm dự án. Nói thẳng thắn rằng, ngành dầu khí có một điều rất đáng lo, đó là chúng ta đang thiếu một đội ngũ cán bộ, kỹ sư có trình độ cao để đáp ứng đòi hỏi của thời cuộc.

Điều này không chỉ xảy ra đối với ngành dầu khí mà với nhiều ngành kinh tế khác, nhưng theo ông thì phải giải quyết bài toán này như thế nào ?

Không có cách nào khác ngoài chính sách đầu tư cho đào tạo con người. Thử làm một phép tính đơn giản sẽ thấy rõ vấn đề. Một tháng lương cho chuyên gia là 50.000USD thì đủ để chi phí cho một sinh viên Việt Nam đi du học một năm. Một năm lương của chuyên gia là 600.000USD đủ để cho ba sinh viên đi du học trong bốn năm.

Chúng ta đã không làm điều này từ lâu để bây giờ rơi vào khủng hoảng nhân sự, phải mất số tiền quá lớn để thuê chuyên gia và bị phụ thuộc. Nhưng muộn còn hơn không, chúng ta phải đầu tư ngay từ bây giờ. Ơ tất cả các cuộc họp của ngành, tôi đều có ý kiến về vấn đề này.

Nhưng đầu tư cũng phải đúng cách, nếu không thì tốn tiền mà không hiệu quả. Từ trước đến nay có nhiều chương trình gửi người đi du học bị lợi dụng, người giỏi thì bị loại, người kém thì được chọn, đây cũng là một bài toán phải không thưa ông ?

Theo tôi, nếu chúng ta tuyển chọn khách quan, vì mục đích chung thì rất đơn giản. Ở các cuộc thi học sinh giỏi các cấp từ tỉnh, thành, cấp quốc gia, thậm chí là các cuộc thi quốc tế đã cho sẵn danh sách những học sinh xuất sắc. Các kỳ thi đại học có những em đỗ thủ khoa với số điểm tuyệt đối.

Đó là những nhân tố, những tài năng xuất lộ. Chúng ta cứ cấp học bổng cho các em đó đi du học, tuỳ theo ngành nghề đang cần và phù hợp với khả năng, sở thích của các em để phân bổ chỉ tiêu. Nếu hằng năm tất cả các ngành đều tổ chức được vài trăm suất học bổng như vậy thì VN sẽ có một đội ngũ cán bộ, kỹ sư, chuyên gia hùng hậu trong tương lai.

Xin cảm ơn ông.

Tiến sĩ Nguyễn Phan Phúc sinh năm 1958.

Năm 1981, tốt nghiệp kỹ sư khai thác dầu khí tại Trường Dầu Hoá Bacu - Liên Xô. Năm 1999, tốt nghiệp tiến sĩ tại Học viện Dầu khí UFA Liên bang Nga. Năm 2005, tốt nghiệp MBA Học viện Công nghệ Châu AÁ tại Thái Lan, chương trình do Mỹ tài trợ.

Từ năm 1986 - 2006 : Công tác tại Xí Nghiệp Liên doanh Vietsovpetro. Từ năm 2006 - 2/2009: Tổng giám đốc Cty LD Điều hành chung Trường Sơn (Liên doanh với Canada và Malaysia).

Hiện nay là Tổng giám đốc Cty LD Điều hành chung Cửu Long ( Liên doanh với Mỹ, Hàn Quốc và Monaco ).

Lê Chân Nhân