NewYork Paris Hà Nội Khách thứ :

NIỀM TIN TƯƠNG LAI

     

Thủ tướng Nhật Bản Naoto Kan thăm chính thức Việt Nam

Thủ tướng Naoto Kan, người mới lên nắm quyền ở Nhật Bản, đã chọn Việt Nam là quốc gia đầu tiên ông có chuyến thăm chính thức, cho thấy ông đặc biệt quan tâm củng cố và phát triển quan hệ với Việt Nam, nước hiện đang làm chủ tịch ASEAN 2010.

Dưới đây là phỏng vấn riêng của phóng viên Dân trí với ông Noriyuki Shikata, phó chánh văn phòng Nội các Nhật, về chuyến thăm chính thức Việt Nam diễn ra từ ngày 30/10 - 31/10/2010 của ngài Thủ tướng Naoto Kan, về quan hệ, hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản.

Xin ông cho biết đánh giá của ông về quan hệ giữa Việt Nam - Nhật Bản từ trước tới nay ?

Noriyuki Shikata : Việt Nam và Nhật Bản đã là đối tác chiến lược sâu sắc. Chúng ta phát triển quan hệ đối tác này trong các lĩnh vực kinh tế, chính trị và văn hóa. Chúng tôi rất vui mừng khi thấy mối quan hệ giữa chúng ta ngày càng thắt chặt hơn và vì vậy mà lần này Thủ tướng Naoto Kan chọn Việt Nam là nước đầu tiên ông có chuyến công du nước ngoài. Chúng tôi cũng đánh giá rất cao sự đón tiếp trọng thị của chính phủ Việt Nam đối với Thủ tướng Kan tại Hà Nội.

Thủ tướng Naoto Kan mới lên nắm quyền ở Nhật, vì vậy chúng tôi rất quan tâm đến chính sách của ông ở châu Á, đặc biệt là Việt Nam. Vậy xin ông cho biết chính sách của ngài Thủ tướng là gì ?

Đối với Thủ tướng Naoto Kan, Việt nam là nước đầu tiên ông có chuyến thăm chính thức với tư cách là Thủ tướng Nhật Bản. Vì vậy, điều đó thấy rõ tầm quan trọng của Việt Nam trong mối quan hệ với Nhật. Ngoài ra, Ngài Thủ tướng cũng đặt nhiều quan tâm đến việc kết nối Nhật Bản và châu Á ở phương diện phát triển kinh tế. Cụ thể như hôm nay, 29/10/2010, chúng tôi đã thảo luận về hợp tác Nhật Bản - Mê Kông và Nhật Bản - ASEAN. Việt Nam đã đóng vai trò rất quan trọng trong việc củng cố, phát triến những hợp tác này đặc biệt xét về phương diện kết nối.

Ngoài ra, Việt Nam là một trong những nước nhận viện trợ ODA ( Hỗ trợ phát triển chính thức ) lớn nhất của Nhật Bản. Bên cạnh đó, nhiều công ty của Nhật Bản cũng rất quan tâm, mong muốn đóng góp vào sự phát triển kinh tế của Việt Nam.

Chúng tôi đã tham gia mô hình được gọi là Hợp tác công tư (PPP), nhằm thúc đẩy các dự án như đường sắt cao tốc, nhà máy điện hạt nhân. Và chúng tôi cũng mong muốn đóng góp đối với sự phát triển bền vững ở Việt Nam. Ở Nhật Bản chúng tôi đã có nhiều kinh nghiệm về những vấn đề ô nhiễm, vấn đề rất nhiêm trọng ở các thành phố lớn. Và chúng tôi rất mong muốn có thể đóng góp để loại bỏ vấn đề ô nhiễm ở các thành phố như Hà Nội và TP Hồ Chí Minh.

Vậy mục đích của chuyến thăm lần này của Thủ tướng Nhật Naoto Kan là gì ?

Ngài Thủ tướng mong muốn làm sâu sắc hơn mối quan hệ giữa Nhật và Việt Nam trong chuyến thăm lần này và cũng mong muốn thúc đẩy những hợp tác gần đây đối như ASEAN-Mê Kông, ASEAN+3 và Hội nghị Cấp cao Đông Á. Ngài cũng mong muốn tham gia củng cố cấu trúc khu vực, củng cố hợp tác giữa các nước thành viên ASEAN.

Xin ông cho biết thêm về hợp tác hạt nhân giữa Việt Nam và Nhật ?

Giữa Việt Nam và Nhật Bản, chúng tôi đang đàm phán các thỏa thuận hạt nhân, nhằm đáp ứng các vấn đề như đảm bảo an toàn, chuyển giao công nghệ… Đây là hợp tác trên phương diện giữa chính phủ với chính phủ. Cùng lúc, các công ty của Nhật cũng đang xúc tiến để xây dựng hợp tác với các công ty Việt Nam. Đã có một công ty mới được thành lập, Công ty hợp tác hạt nhân quốc tế, nhằm cung cấp cơ sở hạ tầng cơ bản cho sản xuất và các nhà máy điện hạt nhân ở Việt Nam. Chúng tôi hi vọng rằng công ty mới này sẽ giúp giới thiệu về tiềm lực hạt nhân và sinh thái của Nhật ở Việt Nam.

Xin ngài cho biết kế hoạch hoạch hợp tác khai thác đất hiếm của Nhật với Việt Nam.

Đã có những cuộc tiếp xúc giữa các công ty của Nhật và đối tác Việt Nam. Vì vậy, đã diễn ra cấp thảo luận ở mức tư nhân. Còn chính phủ Nhật hiện có chính sách làm đa dạng hóa nguồn đất hiếm chúng tôi nhập khẩu. Đây là điều chúng tôi cũng mong muốn được hợp tác.

Vậy ông đánh giá như thế nào về mối quan hệ giữa hai nước trong tương lai ?

Xét từ xu hướng quan hệ Việt Nam - Nhật Bản, khi hằng năm mối quan hệ của chúng ta ngày càng trở nên sâu sắc hơn và xét về xu hướng hợp tác của chúng ta hiện nay, chúng tôi hi vọng sẽ củng cố hơn nữa mối quan hệ giữa chúng ta. Vì vậy câu trả lời của tôi là tương lai chắc chắn sẽ rất tốt đẹp.

Phan Anh

Nhân chuyến thăm chính thức của Thủ tướng Nhật Bản Naoto Kan tới Việt Nam : Đối tác chiến lược vì hòa bình và phồn vinh ở châu Á

Nhận lời mời của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng, Thủ tướng Nhật Bản Naoto Kan thăm chính thức Việt Nam ngày 31/10/2010, sau khi dự Hội nghị Cấp cao ASEAN – Nhật Bản lần thứ 13 và các Hội nghị Cấp cao liên quan tại Hà Nội. Đây là chuyến thăm chính thức Việt Nam đầu tiên của ông Naoto Kan trên cương vị Thủ tướng Nhật Bản.

Nhật Bản là quốc gia nghèo tài nguyên, dân số đông với hơn 127 triệu người. Nhật Bản theo thể chế quân chủ lập hiến, trong đó Vua là nguyên thủ tượng trưng về mặt đối ngoại; Nhà nước được tổ chức theo chế độ tam quyền phân lập: Chính phủ hiện nay là Chính phủ liên hiệp giữa Đảng Dân chủ (DPJ) và Tân đảng quốc dân (PNP).

Từng tham gia chiến tranh thế giới lần thứ hai, Nhật Bản bị tàn phá nặng nề, đặc biệt là kinh tế. Tuy nhiên, nhờ có các chính sách phù hợp, trong 10 năm ( 1945 – 1954 ), kinh tế Nhật Bản đã nhanh chóng phục hồi và phát triển cao độ trong giai đoạn 1955-1973. Những năm gần đây, kinh tế Nhật Bản bị ảnh hưởng nặng nề do khủng hoảng kinh tế châu Á cuối những năm 90 và cuộc khủng hoảng tài chính – tiền tệ toàn cầu. Tháng 9/2009, sau khi chính quyền chuyển giao từ đảng Dân chủ tự do (LDP) sang đảng Dân chủ (DPJ), Chính phủ của Thủ tướng Ha-to-ya-ma tập trung vào cải tổ cơ bản thể chế kinh tế, giảm thiểu chi phí công thừa, điều chỉnh ngân sách, tập trung nguồn lực để thực hiện các chính sách kinh tế - xã hội lớn như miễn phí đường cao tốc, trợ cấp trẻ em, miễn phí học phổ thông… Dù gặp nhiều khó khăn, Nhật Bản vẫn là nền kinh tế đứng thứ hai thế giới với ưu thế về công nghệ tiên tiến, nguồn vốn dồi dào, lực lượng lao động cần cù tay nghề cao, đội ngũ tri thức đông đảo được đầu tư lớn.

Nhật Bản và Việt Nam chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 21/9/1973. Từ đó đến nay, mối quan hệ giữa hai nước không ngừng được củng cố, tăng cường, thông qua nhiều chuyến thăm của lãnh đạo cấp cao và hiệu quả hợp tác tích cực trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa – giáo dục, du lịch và lao động. Đặc biệt, năm 2002, lãnh đạo cấp cao hai nước nhất trí xây dựng quan hệ Việt Nam - Nhật Bản theo phương châm “đối tác tin cậy, ổn định lâu dài”. Trong chuyến thăm Việt Nam tháng 7/2004 của Ngoại trưởng Nhật Bản, hai bên đã ký Tuyên bố chung “Vươn tới tầm cao mới của quan hệ đối tác bền vững”. Tháng 10/2006, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng thăm chính thức Nhật Bản, mở ra một giai đoạn phát triển mới trong quan hệ hai nước: “Hướng tới đối tác chiến lược vì hòa bình và phồn vinh ở châu Á”. Tiếp đó, trong chuyến thăm Nhật Bản cấp Nhà nước tháng 11/2007, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết và Thủ tướng Yasuo Fukuda đã ký Tuyên bố chung “Làm sâu sắc hơn quan hệ Việt Nam và Nhật Bản” và “Chương trình hợp tác hướng tới quan hệ đối tác chiến lược”. Trong chuyến thăm chính thức Nhật Bản tháng 4/2009, Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh và Thủ tướng Aso Taro nhất trí ra "Tuyên bố chung về quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam - Nhật Bản vì hòa bình và phồn vinh ở châu Á".

Việt Nam coi Nhật Bản là một trong những đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu. Hai nước đã dành cho nhau thuế suất tối huệ quốc từ năm 1999. Kim ngạch thương mại hai nước không ngừng tăng: năm 2006 là 9,93 tỷ USD; năm 2009 là 13,76 tỷ USD và trong 7 tháng đầu năm 2010 đạt 9,02 tỷ USD. Nhật Bản đứng thứ 3 trong tổng số 92 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư tại Việt Nam với 1.259 dự án đầu tư trực tiếp, tổng vốn đăng ký 20,538 tỷ USD. Từ tháng 6/2008, hai bên đã bắt đầu thực hiện giai đoạn III Sáng kiến chung Việt - Nhật nhằm cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam, hỗ trợ thúc đẩy tam giác phát triển và hành lang Đông – Tây. Ngày 1/10/2009, Hiệp định đối tác kinh tế Việt-Nhật (VJEPA) có hiệu lực, góp phần cùng với Hiệp định đối tác toàn diện Nhật-ASEAN, tạo khuôn khổ pháp lý thuận lợi cho phát triển quan hệ kinh tế, thương mại giữa hai nước.

Đặc biệt, Nhật Bản là nước tài trợ ODA lớn nhất cho Việt Nam và cam kết duy trì ODA ở mức cao. ODA tài khóa 2009 cao nhất từ trước đến nay, đạt 145,6 tỷ Yên, trong đó có 47 tỷ Yên hỗ trợ khẩn cấp kích cầu kinh tế. Nhật Bản cũng cam kết tiếp tục hợp tác với Việt Nam triển khai các dự án cơ sở hạ tầng lớn.

Là đất nước có nền giáo dục đạt chất lượng cao, uy tín trên thế giới, những năm gần đây, Nhật Bản là một trong những nước viện trợ không hoàn lại lớn nhất cho ngành giáo dục và đào tạo của Việt Nam. Trong chuyến thăm Nhật Bản của Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Thiện Nhân, hai bên đã ký Bản ghi nhớ về việc Nhật Bản giúp Việt Nam đào tạo 1.000 tiến sĩ đến năm 2020 và tiếp tục tăng học bổng cho Việt Nam. Với sự trợ giúp của chính phủ Nhật Bản, Việt Nam đang thí điểm dạy tiếng Nhật tại một số trường phổ thông cơ sở tại các thành phố lớn như: Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh, Huế và Đà Nẵng. Nhật Bản đang triển khai kế hoạch mời 2.000 thanh niên Việt Nam sang Nhật Bản trong 5 năm, theo nhiều chương trình trong đó bao gồm cả chương trình dành cho học sinh cấp 2 và cấp 3.

Nhật Bản là một thị trường tiềm năng cho lao động Việt Nam. Từ năm 1992 đến nay, Việt Nam đã cử khoảng 31.000 tu nghiệp sinh sang Nhật Bản; năm 2009, do ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế, số lượng tu nghiệp sinh và lao động Việt Nam sang làm việc tại Nhật Bản chỉ đạt khoảng 6.150 người. Luôn nằm trong số 5 nước có lượng khách du lịch lớn nhất đến Việt Nam, số khách du lịch Nhật Bản chiếm gần 10% tổng lượng khách vào Việt Nam. Hai bên đã ký Tuyên bố chung về hợp tác du lịch Việt - Nhật (4/2005) và nhiều văn bản hợp tác, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hút khách du lịch Nhật Bản vào Việt Nam. Năm 2009, do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế, lượng khách du lịch Nhật Bản sang Việt Nam đạt 359.231 lượt khách (giảm 8,6% so với năm 2008).

Chuyến thăm của Thủ tướng Naoto Kan diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Nhật Bản tiếp tục có bước phát triển mới sau khi lãnh đạo hai nước nhất trí nâng khuôn khổ quan hệ lên tầm “Đối tác chiến lược vì hòa bình và phồn vinh ở châu Á” vào năm 2009. Thủ tướng Naoto Kan và Ban Lãnh đạo mới của Nhật Bản khẳng định tiếp tục coi trọng và mong muốn tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược với Việt Nam, hợp tác chặt chẽ trên các diễn đàn đa phương. Đây là dịp thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư và hợp tác trong các lĩnh vực khác, tăng cường sự phối hợp giữa hai nước trong các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm.

Hoàng Vân

Thủ tướng Nhật Bản thăm chính thức Việt Nam

Nhận lời mời của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, Thủ tướng Nhật Bản Naoto Kan đã đến Hà Nội tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN 17 và các Hội nghị Cấp cao Liên quan, và tiến hành chuyến thăm chính thức Việt Nam. Sáng nay ( 31/10/2010 ), Lễ đón Thủ tướng Naoto Kan đã được tổ chức trọng thể tại Phủ Chủ tịch.

Đây là chuyến thăm chính thức Việt Nam đầu tiên và cũng là chuyến thăm nước ngoài đầu tiên của ông của ông Naoto Kan trên cương vị Thủ tướng Nhật Bản. Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam – Nhật Bản tiếp tục có bước phát triển mới sau khi lãnh đạo hai nước nhất trí nâng khuôn khổ quan hệ lên tầm Đối tác Chiến lược; và lãnh đạo mới của Nhật Bản khẳng định tiếp tục coi trọng và mong muốn tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược với Việt Nam.

Nhiệt liệt chào mừng Thủ tướng Naoto Kan và Đoàn Đại biểu cấp cao Nhật Bản thăm Chính thức Việt Nam, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tin tưởng rằng chuyến thăm này là dịp tốt để hai bên trao đổi về phương hướng và biện pháp nhằm đưa quan hệ Việt Nam – Nhật Bản lên một tầm cao mới, làm sâu sắc thêm quan hệ đối tác chiến lược vì hòa bình và phồn vinh ở Châu Á. Thủ tướng khẳng định Việt Nam coi trọng quan hệ Chiến lược với Nhật Bản và coi đây là ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của mình.

Về phần mình, Thủ tướng Naoto Kan bày tỏ sự vui mừng được thăm chính thức Việt Nam. Đánh giá cao nước chủ nhà Việt Nam đã điều hành Hội nghị Cấp cao ASEAN thành công tốt đẹp, cũng như đã tổ chức thành công Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng trước đó. Chia buồn sâu sắc nhất đối với những nạn nhân của đợt lũ lụt vừa qua tại miền Trung, Thủ tướng Kan cho biết Nhật Bản sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam phòng chống và giảm nhẹ thiên tai. Thủ tướng Naoto Kan nhấn mạnh, Việt Nam có vị trí địa chiến lược rất quan trọng và Nhật Bản hết sức coi trọng quan hệ với Việt Nam.

Hai Thủ tướng nhất trí cao về việc tăng cường quan hệ chính trị - ngoại giao, duy trì các chuyến thăm cấp cao và tiếp xúc song phương các cấp. Hai bên cũng nhất trí tăng cường hợp tác về quốc phòng, an ninh, chống khủng bố và tội phạm xuyên quốc gia; nhất trí tổ chức cuộc đối thoại đối tác chiến lược Việt Nam – Nhật Bản về ngoại giao, an ninh, quốc phòng; sớm ký kết Bản ghi nhớ về Hợp tác quốc phòng và thiết lập cơ chế đối thoại Quốc phòng cấp Thứ trưởng; chuẩn bị tốt cho cuộc họp lần thứ 4 Ủy ban Hỗn hợp tổ chức vào năm tới.

Về kinh tế, thương mại và đầu tư, hai Thủ tướng khẳng định việc tích cực triển khai Hiệp định Đối tác Kinh tế song phương; Triển khai giai đoạn 3 Sáng kiến chung Việt Nam – Nhật Bản và nhất trí triển khai giai đoạn 4 sáng kiến này.

Thủ tướng Nhật Bản cũng cam kết sẽ xem xét tích cực để sớm công nhận Việt Nam có nền kinh tế thị trường; đồng thời tiếp tục gia tăng ODA cho các dự án lớn về cơ sở hạ tầng của Việt Nam; giúp Việt Nam phát triển công nghiệp phụ trợ; phát triển ngành công nghệ Vũ trụ. Hai bên cũng nhất trí tăng cường hợp tác trong lĩnh vực lao động; đào tạo nguồn nhân lực, giúp Việt Nam xây dựng 1 trường Đại học chất lượng cao tại Cần Thơ. Hai bên cũng nhất trí thúc đẩy hợp tác về văn hóa và đẩy mạnh hoạt động giao lưu nhân dân 2 nước.

Kết thúc Hội đàm, Hai Thủ tướng cũng đã ký Tuyên bố chung Việt Nam – Nhật Bản về Phát triển Toàn diện quan hệ Đối tác Chiến lược vì Hòa bình và Phồn vinh ở Châu Á.

Tại cuộc họp báo ngắn sau khi kết thúc Hội đàm, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho biết: Việt Nam đã quyết định chọn Nhật Bản là đối tác hợp tác và giúp Việt Nam xây dựng nhà máy điện hạt nhân thứ 2; và là đối tác trong việc điều tra, thăm dò, khai thác và chế biến đất hiếm tại VN.

Thủ tướng Nhật Bản Naoto Kan nói: “Hôm nay, Nhật Bản đã nhận được một quyết định quan trọng từ Chính phủ Việt Nam là chúng tôi được chọn để xây dựng nhà máy Điện hạt nhân thứ 2 ở Việt Nam. Ngài Thủ tướng cũng thông báo với tôi là Nhật Bản là đối tác hợp tác với Việt Nam khai thác, chế biến đất hiếm ở Việt Nam. Tôi xin nhấn mạnh, tuyên bố ngày hôm nay là quyết tâm chiến lược và mang tính biểu tượng cao của quan hệ hai nước. Đây là những quyết định sẽ đưa quan hệ hợp tác giữa hai nước chúng ta lên một tầm cao mới và phát triển bền vững”.

Hai Thủ tướng cũng cho biết, Nhật Bản hoàn toàn đáp ứng 6 điều kiện mà Việt Nam đưa ra cho việc xây dựng Nhà máy Điện hạt nhân. Hai nước cũng mới kết thúc đàm phán hiệp định sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình và sẽ sớm ký kết hiệp định này. Về khai thác đất hiếm, Nhật Bản sẽ hợp tác với Việt Nam cả về tài chính, công tác nghiên cứu, thăm dò, khai thác, chế biến sâu, đào tạo nguồn nhân lực và chuyển giao công nghệ nhằm giúp phát triển ngành công nghiệp đất hiếm của Việt Nam.

Thủ tướng Naoto Kan cũng cho biết, Nhật Bản sẽ đáp ứng các yêu cầu về nguồn vốn cho nhu cầu xây dựng các dự án cơ sở hạ tầng lớn của Việt Nam, theo đó cam kết cung cấp tín dụng cho các dự án trọng điểm là Khu Công nghệ cao Hòa Lạc; Cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi, Cảng Lạch Huyện – Hải Phòng; Dự án Nâng cấp tuyến Đường sắt Hà Nội – Nội Bài; trong đó sẽ tài trợ khoảng 900 triệu đô la Mỹ xây dựng Cảng Lạch Huyện. Phía Nhật Bản cũng tiếp tục nghiên cứu để tài trợ cho các dự án đường bộ và đường sắt cao tốc Bắc – Nam và ghi nhận tài trợ cho các dự án mới là Sân bay Long Thành; Đường cao tốc Ninh Bình – Bãi Vọt; Cao tốc Nha Trang – Phan Thiết và các tuyến tầu điện ngầm mới của Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Đăng Học