NewYork Paris Hà Nội Khách thứ :

NIỀM TIN TƯƠNG LAI

     

Nuôi Dê lấy thịt và sữa

Dê là loại vật nuôi rất được người nông dân ưa chuộng. Ở nước ta có tổng đàn dê trên 500.000 con. Thịt dê là món ăn được nhiều người ưa chuộng. Nhiều địa phương có đàn dê lớn như Ninh Thuận, Tiền Giang, Trà Vinh ... Hiện nay nuôi dê để lấy thịt là chính song cũng có nhiều nơi nuôi dê để lấy sữa cho tiêu dùng hàng ngày và chế biến các sản phẩm khác nhau từ sữa. Dê là con vật nuôi ngắn ngày, cho hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi.

1/ Các giống dê hiện có ở Việt nam và sinh sản của chúng

Những giống dê địa phương như dê cỏ, dê Bách thảo và con lai giữa chúng với một số giống dê nhập nội như giống dê sữa của Pháp : Saneen, Alpine. Giống dê Bách thảo ở Ninh Thuận của ta là giống dê tốt. Nó vừa cho thịt và cho sữa. Con tốt có thể cho từ 0,5 - 1 lít sữa /ngày. Giống dê này có trọng lượng khoảng 20kg/con lúc 5 tháng tuổi. Tuổi thuần thục sinh dục của dê lúc 5 tháng tuổi có thể phối giống. Chu kỳ lên giống của dê từ 15 - 18 ngày. Dê chửa 5 tháng, thường đẻ từ 1 đến 3 con/ lứa. Hiện tại ở ta có nhập một giống dê thịt có tên là Boer từ Mỹ về nuôi và lai với các giống khác để nâng cao khả năng cho thịt của con lai. Giống dê nầy có trọng lượng gấp đôi giống dê Bách thảo cùng tháng tuổi nhưng tuổi thành thục sinh dục chậm hơn do vậy tuổi phối giống thường ở 8 - 9 tháng tuổi. Do Trung tâm giống dê và thỏ Ba Vì thuộc Viện Nghiên Cứu chăn nuôi nhập về từ năm 2001.

2/ Nuôi dưởng Dê

Dê là loại ăn tạp, ngoài những loại cây cỏ, phụ phế phẩm công nghiệp… Những thứ mà trâu bò ăn được dê đều ăn được, ngoài ra dê còn ăn được nhiều thứ cây cỏ trâu bò không ăn như keo gai , mít, tràm, so đủa thậm chí cả tranh hoặc lá dừa nước khô, vì vậy người ta thường hay kêu ca về nó là con vật nuôi hay phá.

Nhu cầu thức ăn thô của dê lúc trưởng thành ( sau 5 tháng tuổi ) từ 5 - 7 kg tuỳ theo khối lượng và theo giống. Với dê Bách thảo trong thời kỳ sinh sản cần bổ sung thức ăn hổn hợp tinh từ 0,2 - 0,4 kg/con/ ngày trong hai tháng đầu nuôi con. Với dê lấy sữa cần bổ sung thức ăn hổn hợp trong suốt thời gian cho sữa và tuỳ theo trọng lượng, lứa đẻ để bổ sung thức ăn hổn hợp ( 14 - 16% đạm ) nên điều tiết theo sản lượng sữa và trong lượng khi cho ăn để phù hợp nhu cầu cơ thể của chúng. Nếu là dê lấy sữa trong chu kỳ cho sữa có thể tính theo sản lượng sữa để cho thêm thức ăn hổn hợp, cứ cho một lít sữa cần bổ sung thêm từ 0,35 - 0,4 kg thức ăn hỗn hợp tinh..

Chu kỳ cho sữa của dê tuỳ theo giống kéo dài từ 4 - 5 tháng như dê Bách thảo, các giống dê sữa của Pháp như Saneen, Alpine chu kỳ cho sữa kéo dài từ 8 - 10 tháng.

Sữa dê có hàm lượng kháng thể cao hơn sữa bò nên tốt hơn. Người ta dùng sữa dê để làm phô mát là món ăn rất bổ dưỡng.

Cần chú ý chăm sóc dê con mới sinh trong tháng đầu, tốt nhốt là có ô nhốt riêng.

Dê cũng có nhu cầu nước lớn do vậy cần có máng nước và đổ nước cho chúng.

3/ Chuồng trại cho dê

Dê dễ bị một vài bệnh đường ruột vì vậy để phòng người ta thường làm chuồng có sàn cao để nhốt dê. Thường sàn chuồng cao cách mặt đất từ 1 - 1,5 m . Khe hở sàng chuồng rộng 1cm. Cây Róng bao quanh chuồng cao 1,5 - 2m, cây cách cây 5cm nếu có dê con cùng sống chung. Với dê lớn khoảng cách nầy là 10cm. Mái từ cột hiên cao cách sàn chuồng từ 1,5 - 2 m. Chuồng phải có máng ăn cho dê, máng ăn xanh thô là hai mãnh song cây, rộng giữa các thanh 10cm theo hình phễu, cho thức ăn thô vào trong dê tự kéo ăn. Với thức ăn tinh , cần loại máng ăn như máng ăn của heo nhưng thành máng cao hơn.

Muốn mua dê hay cừu để nuôi hoặc để thịt , các bạn có thể liên hệ với TRANG TRẠI HOÀNG LAI DK của ông LƯƠNG XUAN AN, 279 thống nhất, Phan rang, Ninh Thuận.

Điện thoại : 0908378729 Email : xuanannt2004@vol.com

Nhận cung cấp dê giống, cừu giống, cừu thịt cho các tỉnh và thành phố .

Nuôi dê thế nào cho hiệu quả

Để nuôi dê đạt năng suất cao, chất lượng tốt thì phương pháp chăn nuôi đóng vai trò quyết định. Vì vậy phải chọn cách nuôi nào cho hiệu quả, phù hợp với điều kiện cụ thể của từng cá nhân, cơ sở chăn nuôi.

Nuôi dê thâm canh

Đây là phương thức chăn nuôi dê phổ biến ở những nơi không có điều kiện chăn thả, nhưng lại có khả năng đầu tư thâm canh cao, gần các đô thị, thị trường tiêu thụ... Với phương thức này dê được nuôi nhốt, đầu tư thâm canh tại chuồng là chủ yếu.

Nguồn thức ăn nuôi dê thâm canh phải phong phú và đa dạng, đảm bảo thành phần và giá trị dinh dưỡng cho dê bao gồm các loại thức ăn tinh hỗn hợp giàu dinh dưỡng như đạm, đường, muối khoáng, vi lượng và sinh tố...; thức ăn thô xanh như lá cây, cỏ tự nhiên hoặc trồng cỏ voi, cỏ sả, các loại lá cây giàu đạm như cây kẹo dậu, thân, ngọn, lá mía và các phụ phẩm nông nghiệp... đều là nguồn thức ăn tốt cho dê.

Việc quản lý đàn dê và công tác nhân giống được tiến hành theo cá thể dễ dàng trên cơ sở theo dõi, ghi chép kết quả sản xuất của cá thể nhằm từng bước nâng cao năng suất của đàn giống.

Nuôi dê bán thâm canh

Đây là phương thức chăn nuôi phổ biến và phù hợp nhất trong điều kiện chăn nuôi ở nước ta. Dê được nuôi theo kiểu chăn dắt hoặc cột buộc luân phiên ở khu vực quanh nhà, hoặc nuôi nhốt kết hợp chăn thả.

Ngoài các loại cây lá tự nhiên mà dê kiếm được khi chăn thả vào ban đêm, dê cần được cung cấp bổ sung một lượng thức ăn tinh hỗn hợp nhất định như: đạm, muối, khoáng... và cỏ, lá, phế phụ phẩm nông nghiệp khác.

Việc quản lý đàn và công tác nhân giống dê cũng được tiến hành theo cá thể. Phương thức này được áp dụng để nuôi dê kiêm dụng sữa, thịt.

Nuôi dê quảng canh

Đây là phương thức nuôi dê phổ biến ở những vùng trung du và miền núi hoặc những nơi đất đai rộng rãi, có nhiều cỏ, cây... Dê được nuôi chăn thả hoàn toàn theo bầy đàn, chúng tự tìm kiếm và chọn lọc những loại thức ăn tự nhiên phong phú và đa dạng... Nếu có điều kiện nên bổ sung thêm một lượng thức ăn nhất định tại chuồng vào ban đêm như: thức ăn tinh hỗn hợp, tấm cám ngũ cốc các loại, khoai, sắn, củ quả các loại... thức ăn bổ sung đạm ( xác sắn, bã đậu, hèm bia rượu...), muối, khoáng và cỏ, lá, phế phụ phẩm nông nghiệp khác...

Nuôi dê theo phương thức chăn thả quảng quanh cho năng suất thấp nhưng vốn đầu tư về giống, chuồng trại, thức ăn, thuốc thú y, công chăm sóc... thấp hơn nhiều, nên hiệu quả kinh tế cao. Việc quản lý đàn và công tác nhân giống dê theo cá thể. Phương thức này áp dụng để nuôi dê lấy thịt.

NHỮNG GIỐNG DÊ HIỆN CÓ Ở VIỆT NAM

Dê địa phương ;

( Một số nơi còn gọi là “dê cỏ” ): có màu lông khá khác nhau, đa số màu vàng nâu hoặc đen loang trắng; trọng lượng trưởng thành 30 – 35 kg, sơ sinh 1,7 – 1,9 kg, 6 tháng tuổi 11 – 12 kg ; khả năng cho sữa 350 – 370 g/ ngày với chu kỳ cho sữa là 90 – 105 ngày; tuổi phối giống lần đầu 6 – 7 tháng, đẻ 1,4 lứa/ năm 1,3 con/ lứa, tỷ lệ nuôi sống đến cao sữa 65 – 70%; phù hợp với chăn thả quảng canh với mục đích lấy thịt.

Dê Bách Thảo :

Là giống dê kiêm dụng sữa thịt, cho đến nay người ta cũng chưa xác định rõ nguồn gốc của nó. Một số người cho rằng nguồn gốc của nó là con lai giữa dê British-Alpine từ Pháp với dê Ấn Độ đã đuợc nhập vào nước ta, nuôi qua hàng trăm năm nay. Dê này có màu lông đen loang sọc trắng, tai co cụp xuống; trọng lượng trưởng thành 40 – 45 kg dê cái, dê đực 75 – 80 kg, sơ sinh 2,6 – 2,8 kg, 6 tháng 19 – 22 kg; khả năng cho sữa là 1,1 – 1,4 kg/ ngày với chu kỳ cho sữa là 148 – 150 ngày; tuổi phối giống lần đầu là 7 – 8 tháng, đẻ 1,7 con/ lứa và 1,8 lứa/ năm. Dê hiền lành, có thể nuôi nhốt hoàn toàn, hoặc nhốt kết hợp chăn thả ở các vùng, và đều cho kết quả chăn nuôi tốt.

Dê Jumnapari :

Là giống Ấn Độ được nhập vào nước ta từ năm 1994, có màu lông trắng tuyền, chân cao; trọng lượng trưởng thành 42 – 46 kg, con đực 70 – 80 kg, sơ sinh 2,8 – 3,5 kg, 6 tháng 22 – 24 kg; khả năng cho sữa 1,4 – 1,6 kg với chu kỳ 180 – 185 ngày. Tuổi phối giống lần đầu 8 – 9 tháng; đẻ 1/3 con/ lứa, 1,3 lứa/ năm. Dê phàm ăn và chịu đựng tốt với thời tiết nóng bức.

Dê Beetal :

Cũng là 1 giống dê Ấn Độ được nhập về cùng lúc với dê Jumnapari; màu lông đen tuyền hoặc lông trắng, tai to dài cụp; khả năng sản xuất tương đương dê Jumnapari; phàm ăn và hiền lành.

Dê Barbari :

Là giống dê được nhập về từ Ấn Độ có màu lông vàng loang đốm trắng như hươu sao, tai nhỏ thẳng; trọng lượng trưởng thành 30 – 35 kg; dê có bầu vú phát triển, khả năng cho sữa 0,9 – 1 kg/ ngày với chu kỳ 145 – 148 ngày; khả năng sinh sản tốt đẻ ( 18 con/ lứa và 1,7 lứa/ năm ). Dê có thân hình thon chắc, ăn rất tạp, chịu đựng kham khổ tốt, hiền lành phù hợp với hình thức chăn nuô ở nước ta.

Dê Alpine :

Là giống dê sữa của Pháp ( nuôi nhiều ở vùng núi Alpes ), màu lông chủ yếu màu vàng, đôi khi đốm trắng, tai nhỏ thẳng; trọng lượng trưởng thành 40 – 42 kg, con đực 50 – 55 kg, sản lượng sữa 900 – 1000 lít/ 1 chu kỳ cho sữa 240 – 250 ngày. Dê Alpine đã được nuôi tại Trung tâm Nghiên cứu Dê và Thỏ Sơn Tây và tỉnh Ninh Thuận ; tinh cọng rạ của giống dê cũng được nhập về từ Pháp, đang được dùng để lai tạo với dê trong nước, bước đầu đã cho kết quả tốt.

Dê Saanen :

Là giống dê chuyên dụng sữa của Thụy Sĩ, nuôi nhiều ở Pháp và các nước châu âu; dê có màu lông trắng, tai vểnh nhỏ; có năng suất sữa cao 1000 – 1200 kg sữa/ chu kỳ trong 290 – 300 ngày. Trọng lượng con cái trưởng thành 45 – 50 kg, con đực 65 – 75 kg. Giống dê Saanen cũng đã được nhập vào nước ta bằng tinh cọng rạ, và đã dùng lai tạo với dê Bách Thảo, cho kết quả tốt. Mới đây, chúng ta nhập 25 dê Saanen về Việt Nam nuôi thử nghiệm và đang theo dõi sự thích nghi của chúng.

Dê Boer :

Là giống dê chuyên dụng thịt, có nguồn gốc từ châu Phi, nay được nuôi nhiều ở Mỹ, châu Phi. Giống dê này có màu lông nâu, có vòng trắng quanh cổ. Con đực nặng tới 100 – 160 kg, con cái nặng tới 90 – 110 kg. Dê này có cơ bắp rất đầy đặn, sinh trưởng nhanh . Để phát triển giống dê thịt quí này, ở Mỹ đã thành lập một Hội chăn nuôi dê thịt Boer. Nhiều nước đã nhập giống dê thịt phù hợp với điều kiện ở từng nước.

Các con lai :

Trung tâm nghiên cứu Dê và Thỏ Sơn Tây đã tiến hành nghiên cứu hàng loạt các công thức lai giữa các giống dê. Dê Bách Thảo đực lai với dê cái Cỏ, cho con lai F1 và P2. Con lai sinh trưởng và tăng trọng tốt, khả năng sinh sản và cho sữa đều cao hơn dê cỏ từ 25 – 30%, có khả năng thích ứng với chăn nuôi ở nhiều vùng nước ta. Sử dụng dê đực 3 giống dê Ấn Độ lai với dê Cỏ và dê Bách Thảo, cho con lai cũng có khả năng sản xuất cao hơn so với dê Cỏ và dê bách Thảo thuần.

Với sự phong phú của giống dê như nêu trên, vừa tiến hành nhân đàn ở những nơi có điều kiện nuôi thâm canh, vừa đẩy mạnh công tác lai tạo; nâng cao từng bước năng suất đàn dê, chắc chắn trong tương lai không xa, công tác giống dê sẽ góp phần tích cực trong việc hình thành và phát triển ngành chăn nuôi dê sữa – thịt của nước nhà.

Giá dê, cừu thịt tăng cao bất ngờ

Giá dê, cừu thịt ở Ninh Thuận bất ngờ tăng cao trong một tuần trở lại đây, sau hơn năm năm sụt giảm thê thảm.

Hiện giá dê đang ở mức 50.000 - 52.000 đồng/kg ( hơi ), 105.000 - 110.000 đồng/kg ( thịt ); cừu 49.000 - 50.000 đồng/kg ( hơi ), 97.000 - 100.000 đồng/kg ( thịt ), cao gần gấp đôi so với thời “vàng son” của hai giống vật nuôi này những năm 2002 - 2003 và tăng xấp xỉ bốn lần suốt từ năm 2007 đến nay.

Theo người chăn nuôi ở Ninh Thuận, từ cuối tháng 6-2009 đến nay, thị trường các tỉnh phía Bắc bất ngờ “ăn” mạnh đã đẩy giá dê, cừu lên cao. Giới thương lái sau thời gian dài “gác kiếm” nay đổ xô về các trang trại lớn để đóng hàng đưa ra Bắc.

Trong khi đó, giá dê, cừu giống chỉ nhích lên đôi chút, khoảng 20 - 25%. Bình quân giá một con dê, cừu nái chỉ ở mức 1,7 - 2 triệu đồng.

Ninh Thuận có tổng đàn dê, cừu lớn nhất nước với số lượng khoảng 200.000 con.