NewYork Paris Hà Nội Khách thứ :

NIỀM TIN TƯƠNG LAI

     

Nuôi tôm thẻ ồ ạt - lợi bất cập hại!

Vụ thu hoạch tôm thẻ chân trắng ở một số vùng ven biển trong tỉnh vừa qua đạt năng suất khá cao, trung bình 4,9 tấn/ha. Ưu điểm của tôm thẻ là thời gian nuôi ngắn, ít xảy ra dịch bệnh, chi phí thuốc và hóa chất phòng trị bệnh tôm thấp, giá giống không cao lắm… Chính những hấp lực trên khiến cho tôm thẻ chân trắng “lên ngôi”, chỉ trong thời gian ngắn diện tích nuôi tôm thẻ đã ồ ạt phát triển hơn 356 ha, tăng gấp 5,5 lần so với năm 2007.

Điều đáng nói là, vùng nuôi tôm thẻ tự phát theo kiểu “da beo” nằm rải rác ở vùng cát cao triều hoặc xen lẫn trong các đồng tôm sú ven biển huyện Sông Cầu, Tuy An và hạ lưu sông Bàn Thạch (huyện Đông Hòa). Hầu hết các hồ nuôi đều không có bể xử lý nước, nên nguồn nước thải xả ra kênh, ra biển gây ô nhiễm môi trường. Bênh cạnh đó, trước sự buông lỏng và thả nổi quản lý của ngành chức năng và địa phương, người dân vô tư nhập giống tôm thẻ kém chất lượng, chưa được kiểm dịch từ các nơi khác như Quảng Ninh, Bạc Liêu, Khánh Hòa… để thả nuôi. Từ thực tế này cho thấy, nếu không quản lý nguồn giống, môi trường, phòng bệnh, thì hội chứng bệnh Taura trên tôm thẻ chân trắng có thể phát sinh và bùng phát gây thiệt hại như nuôi tôm sú.

Hiện nhiều người dân cũng chưa nắm vững kỹ thuật nuôi, chưa được tham quan, học tập mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng hiện đại để áp dụng vào sản xuất. Đã có một số hộ vừa nuôi tôm thẻ vụ đầu đã bị dịch bệnh, lỗ vốn nặng. Ông Dương Bình Trọng – người nuôi tôm thẻ trên đồng tôm sú ở hạ lưu sông Bàn Thạch, cho hay: “Tôi tìm tòi tài liệu học hỏi kỹ thuật, rồi áp dụng thả nuôi tôm thẻ chân trắng trên diện tích 0,5ha. Hiện tôm đã nuôi được 3 tháng tuổi, nhưng ăn yếu, phân đàn, rất chậm lớn, tỉ lệ hao hụt lại cao, có nguy cơ bị lỗ vốn…”

Liên tiếp trong nhiều năm, Phú Yên bị dịch bệnh tôm sú, dẫn đến nhiều đồng tôm bị bỏ hoang. Do vậy, việc chuyển đổi nuôi tôm thẻ chân trắng để “cứu” các cánh đồng tôm sú là hoàn toàn dễ hiểu. Tuy nhiên, nếu các ngành chức năng và địa phương không thực hiện kiểm tra môi trường, kiểm dịch chất lượng giống, quy hoạch và quản lý vùng nuôi, ngăn chặn tình trạng tự phát ồ ạt như hiện nay, thì nguy cơ ô nhiễm môi trường, lây lan dịch bệnh tôm thẻ, gây thiệt hại kinh tế là điều khó tránh khỏi!

Lưu Phong

Cảnh báo nuôi tôm thẻ chân trắng "vượt rào" ở Bạc Liêu

Sau khi Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) có chỉ thị số 228/CT-BNN-NTTS về việc phát triển nuôi tôm thẻ chân trắng, tỉnh Bạc Liêu chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn kết hợp với các ngành hữu quan chọn địa điểm nuôi thử nghiệm, tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình kỹ thuật và khuyến cáo người dân không nên chuyển đổi sang nuôi loại tôm này ào ạt để tránh những rủi ro.

Người nuôi tôm thẻ chân trắng phải đăng ký với chính quyền địa phương, các cơ quan quản lý và phải được sự đồng tình của những người nuôi tôm sú lân cận ( thông qua việc lấy ý kiến dân ) mới được triển khai nuôi, nhưng phải bảo đảm đúng theo các tiêu chuẩn ngành quy định. Tuy nhiên, hiện nay có vài trường hợp nuôi ngoài quy hoạch, là mối đe dọa đến diện tích tôm sú của tỉnh.

Tôm thẻ chân trắng có tên khoa học là Litopenaeus vannamei hoặc Penaeus vannamei, có nguồn gốc từ châu Mỹ, được nhập vào nước ta khoảng năm 2001. Loại tôm này giá thành thấp, cho năng suất cao ( có thể đạt từ 12 - 24 tấn/ha ). Tuy nhiên, tôm thẻ chân trắng có những nhược điểm cơ bản như: thường mắc những bệnh của tôm sú, mang hội chứng Taura gây nên dịch lớn ở Nam Mỹ và các bệnh khác có thể lây nhiễm sang các đối tượng tôm bản địa, làm mất an ninh sinh thái và ảnh hưởng đến đa dạng sinh học, có thể gây thiệt hại nghiêm trọng đến sản xuất và môi trường tự nhiên.

Từ nhiều năm trước, ở Bạc Liêu có một Công ty 100% vốn nước ngoài đã nuôi tôm thẻ chân trắng. Công ty này đã nhập tôm giống và tôm bố mẹ để sản xuất giống, ương nuôi, nhân rộng dưới sự giám sát của Chi cục Bảo vệ nguồn lợi thủy sản, bước đầu đã mang lại một số thành công nhất định, tôm phát triển khá tốt, năng suất đạt khá. Tuy nhiên, khi nhân rộng cho một số hộ nuôi tôm trong và ngoài tỉnh thì gặp rất nhiều khó khăn. Do đây là một đối tượng nuôi quá mới với người dân, quy trình kỹ thuật nuôi chưa được hoàn chỉnh, cộng với thị trường đầu ra không ổn định ( chủ yếu tiêu thụ tại thị trường nội địa ) nên hiệu quả kinh tế không cao, từ đó không khuyến khích người dân đầu tư nuôi loại tôm này. Sở Thủy sản ( nay là Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ) cũng đã từng có một đề án nuôi thử nghiệm tôm thẻ chân trắng theo hướng quảng canh nhưng hiệu quả ra sao vẫn chưa được công bố, rút kinh nghiệm (!?). Hiện nay, toàn tỉnh có khoảng 10 ha nuôi tôm thẻ chân trắng, tập trung chủ yếu tại thị xã Bạc Liêu .

Về lợi thế cạnh tranh giá cả trên thị trường giữa tôm thẻ chân trắng và tôm sú, ông Tạ Minh Phú, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, nhận xét: Nếu tôm sú nuôi đạt từ 40 - 50 con/kg sẽ không cạnh tranh được với tôm thẻ chân trắng cùng loại, vì giá thành và chi phí sản xuất của tôm thẻ chân trắng rẻ hơn. Được biết, loại tôm này có thời gian nuôi rất ngắn, khoảng 3 - 4 tháng là đạt trọng lượng khoảng 40 con/kg. Giá trên thị trường là 80 ngàn đồng/kg. Mật độ nuôi rất dày, có thể thả nuôi từ 80 - 250 con/m2 ( mật độ tôm sú từ 15 - 40 con/m2 ). Như vậy, nếu người nuôi tôm sú thu hoạch cùng thời gian với tôm thẻ chân trắng, sẽ không có lãi ( hoặc sẽ bị thua lỗ ) do giá thành sản xuất của tôm sú cao hơn, sản lượng đạt thấp hơn… Tuy nhiên, quy trình nuôi và chi phí đầu tư ban đầu đối với tôm thẻ chân trắng khá cao. Nhìn trên tổng thể, loại tôm này cũng không phải là một loại vật nuôi sinh lợi lý tưởng vì mối nguy hại do loại tôm này mang đến cho hệ sinh thái tự nhiên, an toàn dịch bệnh… là rất lớn, quy trình kỹ thuật nuôi đối với loại tôm này vẫn chưa hoàn chỉnh.