NewYork Paris Hà Nội Khách thứ :

NIỀM TIN TƯƠNG LAI

     

Thị trường cổ phiếu không chính thức - OTC ( Over The Counter Stocks) : Cần sự điều chỉnh của luật

Hiếm có thị trường chứng khoán nào mới ra trên thế giới lại có một Thị trường cổ phiếu không chính thức ( Over The Counter Stocks– OTC ) hoạt động thoải mái và thiếu kiểm soát như ở Việt Nam.

Các công ty cổ phần thoải mái phát hành cổ phiếu vô tội vạ ra công chúng, cho hàng ngàn nhà đầu tư cá nhân không có một khái niệm lờ mờ về công ty mà mình mua. Độ nóng của thị trường cổ phiếu không chính thức đang ẩn chứa những rủi ro chờ ngày bùng phát khi mà người mua đang lờ đi những phân tích lý trí.

Cơn say Thị trường cổ phiếu không chính thức - OTC

Nhưng đây là chuyện đang diễn ra hàng ngày trên thị trường chứng khoán không chính thức của Việt Nam, khi nguồn vốn trong dân đang tiếp tục ồ ạt đổ vào những cổ phiếu của các công ty chưa niêm yết và chưa biết bao giờ sẽ niêm yết.

Song song với việc người giữ cổ phiếu bán cổ phiếu ra ngoài là việc tung các tin có lợi về công ty qua các kênh truyền thông chính thức hoặc truyền miệng khiến cho giá cổ phiếu tăng mạnh. Với cách này, nhiều người đang thu về mức lời trên vốn hàng chục lần, một mức lợi nhuận không tưởng nếu dựa trên hoạt động kinh doanh đơn thuần.

Nhiều chuyên gia trên thị trường chứng khoán trong vài ngày qua đã cảnh báo về dấu hiệu lừa đảo của những “công ty vớ vẩn”, theo cách nói của ông Dominic Scriven, giám đốc Quỹ đầu tư Dragon Capital.

Thực chất hoạt động kinh doanh của các công ty này ra sao? Tình hình tài chính và chiến lược phát triển của họ như thế nào? Rất ít người nắm được thực chất, nhưng trong không khí phấn khích chung của thị trường đang tăng giá hiện nay, nhà đầu tư đang lờ đi những phân tích có lý trí. Những nhà đầu tư đang lao vào cuộc có ý thức hết được những rủi ro này không?

Một quan chức Ngân hàng Nhà nước nhận xét rằng trong cơn say chứng khoán hiện nay, những người bỏ tiền đầu tư đều ý thức được mức rủi ro, và sự thiệt hại khi những cổ phiếu không thực chất sụt giá hoặc những công ty mà họ mua sập tiệm là chi phí kỳ vọng mà họ sẽ phải trả.

Hầu hết những người mua bán OTC đang làm cái chuyện giống như truyền lửa qua tay nhau, và ai cũng hy vọng rằng mình sẽ không phải là người cuối cùng cầm lửa trong tay.

Vai trò của Nhà nước trong việc điều chỉnh những hoạt động bất bình thường trên thị trường OTC như thế nào? Cho đến nay, Uỷ ban Chứng khoán nhà nước tiếp tục tỏ ra thận trọng trong việc đưa ra bất kỳ phát biểu nào về thị trường chứng khoán.

Phản ứng của các quan chức tại Uỷ ban Chứng khoán với những câu hỏi từ giới báo chí xung quanh vấn đề này là lảng tránh. Ngay cả các nhà đầu tư lớn, chuyên gia được coi là có uy tín trong giới đầu tư chứng khoán Việt Nam cũng tránh bình luận đến những vấn đề trên thị trường OTC.

Lý do dễ giải thích nhất là vì “tính nhạy cảm” của bất kỳ phát biểu nào trong thời điểm hiện nay, nhưng còn một lý do khác cũng dễ giải thích nhưng khó chứng minh hơn, (không tính đến các cơ quan có thẩm quyền) là việc hầu hết các “đại gia” chứng khoán đều đang có phần trong sự sôi sục của thị trường OTC hiện nay.

Có luật không xài

Xung quanh vấn đề thị trường OTC, Uỷ ban Chứng khoán chưa phát huy được công cụ hành pháp mạnh nhất mà cơ quan này đang có trong tay, Luật Chứng khoán vốn có hiệu lực từ đầu năm 2007.

Theo quy định của Luật Chứng khoán, những công ty có trên 100 cổ đông được coi là công ty đại chúng. Những công ty đại chúng bắt buộc phải công bố bản cáo bạch và phải đăng ký với Uỷ ban Chứng khoán trước khi phát hành cổ phiếu, huy động vốn.

“Phải có sự kết hợp với Ủy ban chứng khoán nhà nước và các địa phương trong việc kiểm soát tình hình phát hành cổ phiếu vô tội vạ của các công ty cổ phần”, ông Tô Hải, giám đốc Công ty chứng khoán Bảo Việt nhận xét. “Công ty đại chúng phải phát hành theo luật. Luật Chứng khoán đã có hiệu lực từ năm 2007, nếu đảm bảo thi hành đúng luật thì tình trạng đó sẽ khó tái diễn được”.

Sự hấp dẫn của thị trường chứng khoán đang kéo rất nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ vào cuộc. Với hiểu biết hạn chế về kinh doanh cổ phiếu và cùng với việc thiếu thông tin đáng tin cậy, những nhà đầu tư này sẽ là những nạn nhân không tránh khỏi của những cổ phiếu dỏm.

Việc mua bán trao tay trên thị trường OTC không có sự bảo trợ của pháp luật càng làm cho khả năng này lớn hơn, và có thể dẫn đến những hậu quả xã hội chưa lường trước được.

Sự giám sát, điều chỉnh của các cơ quan có chức năng như Uỷ ban Chứng khoán và Bộ Tài chính trong lúc này là hết sức cấp thiết.

Nguyễn Lan Anh

Ông David Fernandez, Giám đốc điều hành JP Morgan: “Đáng lo ngại nhất là thị trường OTC”

JP Morgan là tập đoàn kinh tế đa quốc gia thường xuyên có những công trình nghiên cứu và công bố các bản báo cáo mang tính toàn diện nhất về tình hình kinh tế VN. Ngày 15-03-2007, tại một cuộc họp tại Hà Nội, JP Morgan đã công bố một bản đánh giá mới về tình hình tăng trưởng GDP, mức độ lạm phát, sự phát triển thị trường vốn, thị trường chứng khoán , thị trường tài chính ở VN.

Trả lời báo chí quanh những vấn đề này, ông David Fernandez, Giám đốc điều hành JP Morgan tại VN nói:

GDP trong 10 năm qua của VN rất cao. Điều đáng nói là trong khi các nước ở châu Á thường phụ thuộc phần lớn vào các mặt hàng điện tử, thì nền kinh tế VN không phụ thuộc nhiều vào mức tăng trưởng cũng như suy thoái của mặt hàng điện tử, và đó là lý do tại sao nền kinh tế VN vừa tăng cao, nhưng vẫn giữ được ổn định rất lớn.

Tốc độ tăng trưởng của VN là hết sức bền vững, đạt mức 7,8 %. Cá nhân tôi còn muốn khẳng định rằng tốc độ này sẽ còn tăng nữa trong những năm tới và hàng điện tử sẽ là mặt hàng chính trong cơ cấu hàng xuất khẩu của VN.

Ông có đưa ra dự đoán là đồng VN sẽ tăng giá, liệu việc tăng giá đó có ảnh hưởng gì đến xuất khẩu ở VN không ?

Tôi nghĩ rằng tốc độ tăng trưởng kinh tế vẫn tương đối bền vững vì theo tôi đồng nội tệ VN sẽ chỉ tăng giá 1% trong năm nay và khi người ta nói đến tính cạnh tranh của đồng tiền, người ta hay nhắc đến giá trị dưới tỷ giá hối đoái thực tế hơn là tỷ giá danh nghĩa. Với tốc độ tăng giá khoảng 1%, theo tôi, tính cạnh tranh của đồng VN vẫn là rất lớn, nên có lẽ không ảnh hưởng nhiều đến xuất khẩu cũng như đến tăng trưởng kinh tế.

Ông nhận định thế nào về sự phát triển của thị trường chứng khoán VN trong thời gian qua, những yếu tố rủi ro của thị trường này trong bối cảnh hiện nay, nhất là trong giai đoạn thị trường chứng khoán VN đang được cho là phát triển nóng ?

Ở VN hiện có 2 thị trường cổ phiếu , đó là thị trường chính thức và thị trường không chính thức (OTC). Và ở cả hai thị trường này tôi đều thấy có sự mất cân đối khá lớn giữa cung và cầu, tôi nghĩ đây chính là vấn đề mà Chính phủ VN cần giải quyết. Tôi có nói chuyện với các khách hàng của JP Morgan thì mọi người đều thấy rằng nhu cầu về chứng khoán ở VN đều đang rất lớn và đều đang tăng.

Đối với các nhà quản lý quỹ thì có lẽ sẽ rất đơn giản vì chỉ việc đến Mỹ hoặc châu Âu kêu gọi các nhà đầu tư gom tiền đầu tư chứng khoán ở thị trường VN. Tôi có nói chuyện với khách hàng của JP Morgan ở Hồng Kông, Singapore và Hàn Quốc thì hiện giờ họ đang gom tiền và mục đích chính là để đầu tư vào VN. Hiện giờ số tiền họ gom được đã lên đến 1 tỉ USD.

Tuy nhiên họ vẫn chưa đầu tư vào VN. Nếu nói về cán cân cung cầu trên thị trường chứng khoán VN hiện giờ thì mặc dù trong những năm tới chúng ta có thêm các công ty được cổ phần hóa, cũng như số hàng hóa sẽ nhiều hơn nữa, thì nhu cầu vẫn còn cao và mức giá cổ phiếu vẫn còn cao. Điều mà tôi quan tâm cũng như lo ngại nhất - và tôi cho là có rủi ro - chính là thị trường OTC. Bởi vì khi thị trường này ngày càng được chuẩn hóa thì cũng đồng nghĩa với việc nó ngày càng được mở rộng về mặt quy mô, sẽ có nhiều công ty hơn, và khi đó tính thanh khoản của thị trường lại giảm đi rất nhiều.

Đây chính là thời điểm có thể xảy ra các nguy cơ vì các nhà đầu tư , thường là các nhà đầu tư cá nhân sẽ không thể ấn định được, nhận biết được mức giá cổ phiếu của mình đang ở đâu nữa. Đó sẽ là lúc cần đến các nhà làm luật vì người ta cần biết được các biện pháp cũng như những chính sách rõ ràng để có thể ấn định trước được điều sẽ xảy ra. Hiện giờ theo chúng tôi, thị trường vẫn chưa có những dấu hiệu bất ổn lắm.

Hiện giờ các nhà làm luật cũng thấy đã đến lúc cần phải có biện pháp khi các cổ phiếu của VN hiện đang được định giá rất cao và có lẽ còn tiếp tục cao nữa. Để giải quyết sự mất cân đối của cán cân cung cầu thì theo chúng tôi giải pháp căn bản nhất là tăng cung. Sẽ rất tốt nếu chúng ta có thể đưa thêm nhiều hàng hóa, cổ phiếu vào thị trường chính thức.

Mạnh Quân