NewYork Paris Hà Nội Khách thứ :

NIỀM TIN TƯƠNG LAI

     

Dự án Sân Bay quốc tế Long Thành với công suất dự kiến 100 triệu hành khách/năm - Long Thanh International Airport

Xây dựng sân bay quy mô lớn gấp 4 lần sân bay Tân Sơn Nhất

Tổng công ty Cảng hàng không miền Nam (SAC) vừa làm việc với UBND tỉnh Đồng Nai, trình bày phương án dự kiến quy hoạch sân bay quốc tế Long Thành. Theo quy hoạch, sân bay quốc tế Long Thành có quy mô gấp bốn lần sân bay Tân Sơn Nhất.

Theo phương án đề xuất, giai đoạn 1 của sân bay được thiết kế với 30 triệu hành khách/năm, mức đầu tư khoảng 6 tỉ USD. Dự án Cảng hàng không sân bay quốc tế Long Thành được xây dựng trên diện tích 5.000 ha, có khoảng 5.000 hộ bị giải toả ( trên 3.000 hộ bị giải toả trắng ). Kinh phí xây dựng khu tái định cư phục vụ dự án ước khoảng 2.000 tỉ đồng.

Hơn 10.000 ha đất

Về tổng thể, theo giới thiệu, cụm cảng hàng không sân bay Long Thành là điển hình của một hình thái đô thị mới với nhiều chức năng hoạt động mới, với tám khu chức năng. Trong đó, dự kiến chia ra các khu: văn phòng, bãi đỗ xe ( cửa ngõ tây nam sân bay ); trung tâm trung chuyển và kho hàng bảo quản đông lạnh ( hướng tây bắc sân bay ); khu chế biến và luân chuyển hàng hoá trong thời gian ngắn ( hướng tây nam ); khách sạn, dịch vụ vui chơi giải trí, nghỉ dưỡng...; khu phi thuế quan, chế biến, luân chuyển hàng hoá; tái định cư kế cận khu phi thuế quan; cảnh quan vui chơi giải trí, sân golf, du lịch; khu đất trồng cây công nghiệp, nông nghiệp dự trữ sau năm 2025.

Tổng diện tích quy hoạch đô thị khoảng 10.000 ha. Trong đó, nhu cầu sử dụng năm 2025 là trên 3.800 ha, năm 2050 là gần 8.000 ha. Định hướng tới sẽ phát triển quy hoạch khu công nghiệp và thương mại trong cụm cảng, đảm bảo tính nguyên tắc của một bài toán như: nhà máy, thành phố, vùng thành hệ thống sinh thái khép kín. UBND Đồng Nai chỉ đạo các cơ quan chức năng trong tỉnh tạo điều kiện thuận lợi để trong tháng 10, tổng công ty Cảng hàng không miền Nam khảo sát địa chất, thu thập số liệu vùng về hạ tầng, dân cư. Công tác này phải hoàn thành sau một năm, đến tháng 10-2010 phải hoàn tất báo cáo Chính phủ.

Giang Sơn – Bích Đào

Cảng hàng không quốc tế Long Thành : “ Mở cửa bầu trời ” cạnh tranh với khu vực

Cảng hàng không quốc tế Long Thành ( thuộc địa phận huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai ) vừa được Thủ tướng Chính phủ ký quyết định phê duyệt qui hoạch vị trí và phân khu chức năng.

Ông Vũ phạm Nguyên Tùng - Phó trưởng Ban Quản lý Cảng hàng không, sân bay ( Cục Hàng không VN ) - cho biết :

Việc xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành xuất phát từ hai yếu tố. Thứ nhất, do diện tích hiện nay của Cảng hàng không Tân Sơn Nhất bị giới hạn, lại nằm trong khu vực nội thành của TP HCM nên không thể mở rộng qui mô. Công suất tối đa của Tân Sơn Nhất chỉ đạt từ 15 – 20 triệu hành khách/năm, trong khi công suất hiện nay đã là 6 triệu hành khách/năm nên thời gian tới sẽ quá tải. Việc xây dựng Long Thành sẽ nhằm góp phần giảm tải cho Tân Sơn Nhất, giảm ô nhiễm, tiếng ồn cho trung tâm TP.HCM.

Thứ hai, chúng tôi đặt vấn đề xây dựng Long Thành với mục đích biến Cảng hàng không này thành Cảng hàng không trung chuyển hành khách có sức cạnh tranh trong khu vực ASEAN. Cụ thể, hành khách và các hãng hàng không sẽ có thể chọn Việt Nam là điểm trung chuyển hàng không thông qua Cảng hàng không quốc tế Long Thành để đi, đến các Thành Phố khác trên thế giới thay vì chọn Singapore, Bangkok, Kuala Lumpur… như hiện nay.

Thưa ông, hiện nay các bước triển khai dự án đã tiến hành đến đâu ?

Chúng tôi đang bắt đầu triển khai lập báo cáo nghiên cứu khả thi để xây dựng kết cấu hạ tầng của Cảng hàng không giai đoạn I ( từ nay đến sau năm 2010 ). Dự kiến sẽ xây dựng một Cảng hàng không với hai đường cất - hạ cánh và hệ thống nhà ga với công suất 20 triệu hành khách/năm, vốn đầu tư cho giai đoạn I sẽ khoảng 3 tỉ USD.

Sau đó, căn cứ nhu cầu phát triển hành khách, hàng hóa… sẽ đầu tư cho giai đoạn tiếp theo theo đúng qui hoạch được duyệt để đạt công suất cuối cùng là 100 triệu hành khách/năm. Tổng kinh phí cho toàn bộ Cảng hàng không quốc tế Long Thành sẽ khoảng 8 tỉ USD. Về mặt thời gian vẫn phải đảm bảo sân bay Long Thành hoạt động trong khoảng thời gian từ 2010 - 2015.

Một Cảng hàng không có công suất lớn hơn Tân Sơn Nhất nhiều lần mà chỉ cách trung tâm TP.HCM 40 km thì liệu có trở nên bất hợp lý không khi mà tốc độ đô thị hóa đang phát triển mạnh như hiện nay ?

Trong quá trình làm qui hoạch, chúng tôi dự kiến với qui mô 5.000 ha thì Long Thành đủ sức đáp ứng công suất tối đa 100 triệu hành khách/năm. Vì vậy trong tương lai, Long Thành không có nhu cầu mở rộng nữa. Về mặt vị trí, cách trung tâm TP.HCM 40 km là vị trí lý tưởng. Hầu hết các Cảng hàng không quốc tế lớn trên thế giới như Singapore, Bangkok, Charles de Gaulle… đều nằm ở cự ly như vậy. Nó sẽ không ảnh hưởng tới hoạt động của đô thị và lượng máy bay lên xuống sẽ không tạo ra ô nhiễm cho trung tâm.

Cảng hàng không Long Thành sẽ có những yếu tố nào để cạnh tranh ở khu vực ASEAN trong khi bản thân các dịch vụ của hàng không Việt Nam vẫn còn kém so với các hãng hàng không trên thế giới ?

Cùng với việc xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành, chúng tôi sẽ thực hiện một loạt công việc như quảng bá cho Long Thành; nghiên cứu, kiến nghị Nhà nước ban hành một số chính sách “mở cửa” để thu hút các hãng hàng không thế giới bay đến Long Thành. Trong thời gian đầu, các hãng hàng không bay đến Long Thành có thể sẽ được hưởng giá dịch vụ rẻ, được miễn phí về phí hạ - cất cánh, miễn phí dịch vụ không lưu dẫn đường…

Thưa ông, tại sao không chọn địa điểm ở miền Bắc hay miền Trung làm Cảng hàng không trung chuyển mà lại chọn Long Thành ?

Yêu cầu phát triển của khu vực miền Nam rất lớn, cả về mặt kinh tế cũng như về mặt hàng không dân dụng. Trong khi đó, tại miền Bắc chúng tôi đã có kế hoạch mở rộng Cảng hàng không quốc tế Nội Bài. Bản thân Nội Bài cũng đã là sân bay trung chuyển cho khu vực miền Bắc. Nội Bài có khả năng phát triển rộng ra và công suất có thể đạt 50 triệu hành khách/năm, đáp ứng được nhu cầu cho đến sau năm 2025.

Còn tại miền Trung , Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng hiện đang triển khai dự án xây dựng nhà ga hành khách quốc tế mới với công suất 4 triệu hành khách/năm, Cảng hàng không Chu Lai cũng được định hướng xây dựng thành trung tâm trung chuyển hàng hóa do có vị trí địa lý hết sức thuận lợi, gần cảng biển, hệ thống quốc lộ và đường sắt quốc gia.

Long Thành cách trung tâm TP.HCM 40 km về phía đông nam và nằm trong khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam. Theo quyết định Chính phủ phê duyệt qui hoạch và phân khu chức năng, Cảng hàng không quốc tế Long Thành có diện tích 5.000ha, công suất tối đa là 100 triệu hành khách/năm ( gấp hơn 10 lần công suất Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất hiện nay ), sản lượng hàng hóa là 5 triệu tấn.

Long Thành có thể đón được các loại máy bay hiện đại nhất hiện nay là Airbus 380. Cảng hàng không này sẽ gồm bốn đường cất - hạ cánh, mỗi đường dài 4.000 m, rộng 60 m, cùng với hệ thống sân đỗ máy bay, khu nhà ga hành khách, hàng hóa, các khu dịch vụ thương mại và công nghiệp hàng không…

Công bố quy hoạch cảng Hàng không quốc tế Long Thành

Dự án Cảng Hàng không quốc tế mới Long Thành ( Đồng Nai ) đã được Thủ tướng Chính phủ chính thức phê duyệt quy hoạch vị trí, quy mô và phân khu chức năng.

Ngày 19-12-2006 vừa qua, Cụm cảng Hàng không miền Nam đã phối hợp với UBND tỉnh Đồng Nai tổ chức lễ công bố quy hoạch Cảng Hàng không quốc tế Long Thành.

Theo quyết định trên, Cảng Hàng không quốc tế Long Thành sẽ được xây dựng trên khu đất có diện tích 5.000ha thuộc địa phận các xã Long Phước, Bàu Cạn, Long An, Bình Sơn, Suối Trâu và Cẩm Đường thuộc huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai.

Cảng Hàng không quốc tế Long Thành nằm cách trung tâm TP.HCM 40 km, cách Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất 43 km và cách trung tâm TP Vũng Tàu 48 km.

Cảng Hàng không quốc tế Long Thành có năng lực thiết kế tối đa 100 triệu khách/năm, 5 triệu tấn hàng hoá/năm, là sân bay cấp 4F theo tiêu chuẩn của Tổ chức Hàng không quốc tế ICAO, có khả năng tiếp nhận máy bay Airbus : A380 - 800 ( Chiều dài : 73 m , Chiều cao : 24,10 m , Trọng lượng tối đa khi bay : 562 tonnes , vận tốc trung bình : 912 km / 1 giờ , vận tốc tối đa : 953 km / 1 giờ , Bay ở độ cao : 10700 m , Đường bay thẳng : 15000 km , chuyện chở từ 555 đến 845 hành khách , Giá khoảng : 263 đến 286 triệu USD / 1 chiếc ) hay Boeing 747-8 ( Chiều dài : 70,7 m , Chiều cao : 19,40 m ,vận tốc trung bình : 900 km / 1 giờ , vận tốc tối đa : 1012 km / 1 giờ , Bay ở độ cao : 12500 m , Đường bay thẳng : 14500 km , chuyện chở từ 350 đến 585 hành khách , Giá khoảng : 275 triệu USD / 1 chiếc ), hệ thống đường hạ cất cánh gồm 4 đường với kích thước mỗi đường là 4.000m dài x 60m rộng, đường lăn, sân đỗ tàu bay, khu nhà ga hành khách, hàng hóa, hệ thống đường giao thông, khu bảo dưỡng, sửa chữa máy bay, kho nhiên liệu hàng không, khu quản lý điều hành cảng và các công trình phụ trợ...

Hiện tại các sở, ban, ngành chức năng của tỉnh Đồng Nai đã thực hiện việc cắm và bàn giao mốc giới, ranh giới khu đất cho Cụm cảng Hàng không miền Nam - đơn vị được giao nhiệm vụ lập Quy hoạch tổng thể Cảng Hàng không quốc tế Long Thành.

Các cơ quan chức năng cũng phối hợp với chính quyền địa phương thông báo rộng rãi trong nhân dân về quy hoạch, mốc ranh giới cảng hàng không để dân biết và bảo vệ các mốc giới này.

Trong tương lai, đây sẽ là một trong những cảng hàng không hiện đại và là điểm trung chuyển lớn trong khu vực.

Khi hoàn thành, Cảng Hàng không quốc tế Long Thành sẽ thay thế Tân Sơn Nhất phục vụ các hoạt động bay nước ngoài và Cảng hàng không Tân Sơn Nhất sẽ chỉ sử dụng phục vụ hoạt động bay trong nước.

Minh Khâm

Sân bay quốc tế Long Thành

Sân bay quốc tế Long Thành là một sân bay đã được phê duyệt quy hoạch và đang được triển khai lập dự án. Quy hoạch tổng thể Sân bay quốc tế Long Thành tại Long Thành, Đồng Nai ( cách Thành phố Hồ Chí Minh 40 km theo hướng đông bắc, cách Vũng Tàu 70 km theo theo hướng tây bắc, cạnh quốc lộ 51A gần thị trấn Long Thành ), đã được Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải phê chuẩn. Theo Quy hoạch tổng thể, sau khi hoàn thành, sân bay này có 4 đường cất hạ cánh dài 4000 m, rộng 60 m và các nhà ga hiện đại có công suất tổng cộng 80 - 100 triệu khách/năm. Nhà ga hàng hoá công suất 5 triệu tấn/năm. Tổng mức đầu tư dự kiến: 8 tỷ USD. Chủ đầu tư: Cụm cảng hàng không miền Nam. Dự án được triển khai theo nhiều giai đoạn. Hiện tại, Cụm cảng hàng không miền Nam đang cùng với tư vấn nước ngoài tiến hành lập Nghiên cứu tiền khả thi (Pre-Feasibility Study).

Các giai đoạn phát triển

Giai đoạn 1

Giai đoạn 1 bắt đầu từ năm 2007 đến 2010 với việc xây dựng 2 đường cất hạ cánh 4000 m × 60 m có đèn đêm phục vụ cho việc cách hạ cánh 24/24 trong mọi điều kiện thời tiết và có thể tiếp nhận 2 chuyến bay cất hoặc hạ cánh đồng thời, 1 nhà ga hành khách có công suất 20 triệu khách/ năm, Đài kiểm soát không lưu, các công trình phụ trợ. Vốn đầu tư cho giai đoạn 1 là 3 tỷ USD.

Các công trình liên quan khác

Trong giai đoạn 2007 - 2010 sẽ xây dựng đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Dây và Biên Hoà - Vũng Tàu 8 - 10 làn xe.

Các giai đoạn tiếp theo

Bắt đầu từ năm 2010, tuỳ theo tình hình thị trường, sẽ nâng cấp tương ứng giai đoạn 2 với các nhà ga công suất 40 triệu khách/ năm. trước năm 2020 và 80 - 100 triệu khách/năm sau 2020. Tổng cộng 4 đường hạ cánh.

Nguồn vốn

Vốn đầu tư được huy động từ nhiều nguồn: Quỹ đầu tư phát triển của Chính phủ, trái phiếu Chính phủ, cổ phần và đầu tư nước ngoài.

Tương lai

Vị trí trong khu vực châu Á : Việt Nam được đánh giá có vị trí địa -kinh tế và địa - chính trị quan trọng trong khu vực. Vùng Đông Nam Bộ có vị trí trung tâm ASEAN, hoàn toàn có thể trở thành trung tâm trung chuyển hành khách và hàng hoá trong khu vực. Minh chứng mới nhất : Tập đoàn Sumitomo của Nhật Bản đang lập dự án Cảng trung chuyển Vân Phong với tổng mức đầu tư lên đến 15 tỷ USD. Trong vòng 20 năm qua, nền kinh tế Việt Nam đã tăng trưởng nhanh. Ngoài ra, lượng khách du lịch đến Việt Nam cũng tăng nhanh chóng. Khu vực Đông Nam Bộ chiếm 2/3 kim ngạch xuất khẩu của cả nước và có tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh, lượng vốn đầu tư nước ngoài chiếm tỷ lệ lớn.

Ngoài ra, một số dự án du lịch lớn tại tỉnh Lâm Đồng ( Đan Kia - Suối Vàng với số vốn 1,2 tỷ USD ), các khu nghỉ mát tại Nha Trang và Phan Thiết, các dự án du lịch Bà Rịa-Vũng Tàu được cấp phép hoặc đang tiến hành thủ tục xin phép như: Saigon Atlantis (300 triệu USD), Vungtau Aquarium, Công viên giải trí Bàu Trũng với tổng vốn lên đến 500 triệu USD cũng là những điểm thu hút khách lớn sử dụng sân bay này. Vùng Đô thị Thành phố Hồ Chí Minh cũng đang phát triển năng động để trở thành một Đại đô thị có dân số lên đến 20 triệu người ( Mega Metropolitan Area ) bao gồm : Tp HCM và vệ tinh : Biên Hoà - Vũng Tàu - Thủ Dầu Một - Bà Rịa - Tân An - Tây Ninh - Gò Công - Mỹ Tho. Do đó với sân bay này, Việt Nam tham vọng trở thành Trung tâm trung chuyển hàng không Bán đảo Đông Dương và là một trong những Trung tâm vận tải hàng không khu vực ASEAN, cạnh tranh ngang bằng với các trung tâm vận tải hàng không ở Singapore , Thái Lan và Malaysia.

Chi phí dự kiến xây sân bay Long Thành : Đắt đỏ đến ... kinh ngạc !

Những nền kinh tế lớn thường cần những cảng hàng không tương xứng để phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế.

Điều này có thể dễ dàng nhận thấy qua số hành khách thông qua thực tế tại một số sân bay như Hartsfield Jackson (Atlanta, Mỹ) với 92 triệu hành khách/năm, Bắc Kinh (Trung Quốc) hơn 80 triệu hành khách/năm, Heathrow Airport (Anh Quốc): 72 triệu hành khách/năm, Tokyo (Nhật Bản) 68 triệu hành khách/năm, Paris Charles De Gaulle (Pháp) 62 triệu hành khách/năm, Frankfurt (Đức) xấp xỉ 60 triệu hành khách/năm, Changi (Singapore), Suvarnabhumi (Thái Lan) và Kuala Lumpur (Malaysia) đều đã ở mức trên dưới 50 triệu hành khách/năm (số liệu 2013).

Lượng hàng khách thông qua cảng hàng không là một chỉ tiêu phản ánh khá chính xác tầm ảnh hưởng và sự năng động của nền kinh tế mỗi quốc gia. Có thể thấy các cảng hàng không lớn nhất đang nằm ở Mỹ, Trung Quốc, Anh, Pháp, Đức, Nhật Bản và những nền kinh tế đang đi lên mạnh mẽ như Malaysia, Thái Lan, Singapore.

Với Việt Nam, một quốc gia đang phát triển khá nhanh, với hơn 90 triệu dân (quy mô thứ 13 thế giới năm 2013) và một nền kinh tế năng động đang hướng tới giá trị gia tăng cao cả về dịch vụ và sản xuất, việc xây dựng một số sân bay lớn có năng lực đón tiếp từ vài chục đến thậm chí hơn trăm triệu hành khách/năm, đóng vai trò như một cửa ngõ giữa Việt Nam và thế giới.

Việc các quốc gia trong khu vực đã có sân bay lớn không nên là nhân tố cản trở Việt Nam xây dựng sân bay Long Thành. Thực chất đây là một sân chơi cạnh tranh bình đẳng mà Việt Nam phải tham gia nếu muốn có được những giá trị gia tăng cao vì những ngành dịch vụ (du lịch…), chuỗi logistics tiếp cận các thị trường trên thế giới cần những trung tâm trung chuyển hàng không đủ lớn về quy mô và đủ tốt về chất lượng.

Thực tế cho thấy người Việt Nam hoàn toàn có khả năng cạnh tranh ngang ngửa không những với các nước trong khu vực mà cả với các nước tiên tiến. Việc chỉ dưới 2 triệu người Việt Nam tại Mỹ có thể tạo ra tổng khối lượng GDP xấp xỉ 100 tỷ đô la là minh chứng cho điều này.

Tuy nhiên ... đắt đỏ đến kinh ngạc !

Dù Chính phủ Việt Nam đứng ra vay trực tiếp, phát hành trái phiếu, hay bảo lãnh cho các tổ chức tại Việt Nam đứng ra vay tiền để thực hiện dư án sân bay Long Thành, người cuối cùng đứng ra trả là từng người dân Việt Nam.

Đây là một dự án đầu tư mà từng người dân Việt Nam đều góp phần tham gia (thông qua việc chính phủ đứng ra vay/bảo lãnh vay vốn). Nếu dự án thuận buồm xuôi gió, thì nền kinh tế được hưởng lợi, người dân được hưởng lợi. Nếu dự án không như kỳ vọng thì Chính phủ vẫn có trách nhiệm với các khoản vay của dự án này, lúc đó nguồn duy nhất để trả nợ sẽ lại là ngân sách do người dân đóng góp.

Do yêu cầu đảm bản an ninh về tài chính/tiền tệ, lượng vốn mà chính phủ vay/huy động sẽ có hạn bởi vậy, việc vay một cho một dự án này, cũng có nghĩa là người Việt Nam phải hy sinh một số dự án khác do không có vốn. Nếu xây sân bay Long Thành, chắc chắn hàng loạt các dự án khác dù phục vụ lợi ích dân sinh xã hội của toàn bộ người dân Việt Nam cũng phải dừng lại.

Một trong những chỉ tiêu quan trọng nhất để đánh giá mức độ hợp lý về chi phí xây dựng sân bay này là chi phí xây dựng tính bình quân trên một hành khách.

Chi phí xây dựng bình quân một sân bay cỡ vừa trên thế giới vào khoảng 81 USD/hành khách. Sân bay Suvarnabhumi (Thái Lan) chỉ có suất đầu tư khoảng 90 USD/hành khách. Sân bay Changi của Singapore (thường xuyên được bình chọn là sân bay tốt nhất thế giới) – chỉ có mức đầu tư 101 USD/hành khách.

Theo số liệu công bố tại thời điểm hiện tại, chi phí xây dựng sân bay Long Thành giai đoạn I là 156 USD/hành khách (7.8 tỷ USD cho khoảng 50 triệu hành khách). Suất đầu tư này tăng lên tới 180 USD/hành khách (18 tỷ USD cho 100 triệu hành khách giai đoạn III).

Hiện tại chi phí xây dựng sân bay Long Thành đang được đề xuất cao ở mức khác thường, đắt gấp đôi chi phí xây dựng sân bay bình quân trên thế giới (đã tính đến trượt giá của đồng đô la Mỹ theo thời gian).

Tính cho giai đoạn III, nếu so với sân bay thuộc loại tốt nhất thế giới Changi tại Singapore, chi phí xây dựng sân bay Long Thành cao hơn tới 77%, và so với sân bay Suvarnabhumi của Thái Lan, chi phí của ta cũng cao gấp 100%! Một sự khác biệt đến ... kinh ngạc!

Trên thế giới chỉ có hai trường hợp là sân bay Kansai và Hongkong là có chi phí xây dựng lớn hơn 20 tỷ USD, do các yếu tố đặc biệt về vị trí địa lý/địa chất (Kansai) và các không chế về quỹ đất/giá đất rất đắt đỏ (Hồng Kông).

Để xây dựng một sân bay tốt tương tự như Changi - Singapore, giai đoạn I cảng hàng không Long Thành chỉ cần số vốn tối đa 5 tỷ USD. Đến giai đoạn III, sân bay này chỉ cần 10 tỷ USD.

Để xây dựng một sân bay như Suvarnabhumi của Thái Lan, người Việt Nam chỉ cần 4 tỷ USD (giai đoạn I) đến 9 tỷ USD (giai đoạn III).

Nói cách khác, đây là dự án cần xây dựng, nhưng chi phí đầu tư Cảng hàng không Long Thành phải được đưa về một mức hợp lý và nhà đầu tư phải làm rõ từng khoản mục chi phí để chứng minh các đề xuất là hợp lý bởi đây là dự án do người dân Việt Nam trả tiền/hy sinh cơ hội phát triển khác để đầu tư.

Ngoài ra, tại Việt Nam các công trình xây dựng lớn thường có hiện tượng đội vốn đầu tư do những trì hoãn trong giải phóng mặt bằng. Chúng ta đã có rất nhiều bài học với các dự án đường cao tốc và đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.Hồ Chí Minh. Bởi vậy đây cũng là một nhân tố cần phải được rút kinh nghiệm để đảm bảo hiện tượng đội vốn đầu tư không xảy ra với Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Ts Trần Hữu Minh