NewYork Paris Hà Nội Khách thứ :

NIỀM TIN TƯƠNG LAI

     

Việt kiều sở hữu nhà tại Việt Nam : Không hạn chế số lượng ?

Tư vấn chính sách nhà ở cho Việt kiều

Theo luật sư Trương Thị Hòa, hành lang pháp lý của Nhà nước hiện nay cho phép hầu như tất cả Việt kiều được sở hữu nhà ở tại Việt Nam, không phải chỉ một căn mà có thể rất nhiều căn nếu thích.

Mặt khác, khi mua nhà tại Việt Nam, Việt kiều cũng hoàn toàn có quyền định đoạt tài sản của mình như cho, tặng, cho thuê, bán lại hay dùng để thế chấp ngân hàng…

Sau đây là phần tư vấn chính sách nhà ở dành cho Việt kiều của luật sư Trương Thị Hòa tại buổi gặp gỡ kiều bào tại TP.HCM vừa qua:

Hiện điều kiện mua nhà của Việt kiều gồm những gì? Có thể mua được đất và nhà trong tình trạng nào ? Có thể cho thuê nhà đã mua không ?...

Theo cách hiểu thông thường thì “Việt kiều” là người Việt Nam đang sinh sống ở nước ngoài. Nhưng theo Luật quốc tịch Việt Nam thì không gọi là “Việt kiều” hay nói khác đi, Việt kiều theo chúng ta hiểu thông thường sẽ gồm có công dân Việt Nam và người gốc Việt Nam ( bao gồm người có quốc tịch Việt Nam theo huyết thống, con, cháu của họ ) cư trú, sinh sống lâu dài ở nước ngoài.

Theo Điều 126 Luật nhà ở đã được Quốc hội sửa đổi theo Luật số 34/2009/QH12 ngày 18-6-2009, thì người Việt Nam định cư ở nước ngoài thuộc các đối tượng sau đây được có quyền sở hữu nhà ở tại Việt Nam:

a) Người có quốc tịch Việt Nam;

b) Người gốc Việt Nam thuộc diện người về đầu tư trực tiếp tại Việt Nam theo pháp luật về đầu tư; người có công đóng góp cho đất nước; nhà khoa học, nhà văn hóa, người có kỹ năng đặc biệt mà cơ quan, tổ chức của Việt Nam có nhu cầu và đang làm việc tại Việt Nam; người có vợ hoặc chồng là công dân Việt Nam sinh sống ở trong nước.

c) Người gốc Việt Nam không thuộc các diện trên đây được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp Giấy miễn thị thực.

Và điều kiện chung của tất cả đối tượng người Việt Nam định cư ở nước ngoài được nêu trên có quyền sở hữu nhà tại Việt Nam là “được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cho phép cư trú tại Việt Nam từ 3 tháng trở lên”.

Theo quy định của pháp luật thì hiện nay người Việt Nam định cư ở nước ngoài chỉ được phép mua nhà ở, bao gồm nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất trên đó có cả căn nhà chứ không được nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất riêng rẽ (không có nhà trên đất). Sau khi đã có quyền sở hữu hợp pháp đối với nhà ở theo đúng quy định của pháp luật thì Việt kiều có các quyền đối với căn nhà như sau:

d) Bán, tặng cho, để thừa kế, đổi nhà ở gắn với việc chuyển quyền sử dụng đất cho tổ chức, cá nhân trong nước, người Việt Nam định cư ở nước ngoài thuộc diện được sở hữu nhà ở tại Việt Nam để ở. Trường hợp tặng cho, để thừa kế cho đối tượng không thuộc diện được sở hữu nhà ở tại Việt Nam thì đối tượng này chỉ được hưởng giá trị của nhà ở, gắn liền với quyền sử dụng đất ở.

e) Tặng cho nhà ở gắn với quyền sử dụng đất ở cho Nhà nước, cộng đồng dân cư, tặng cho nhà tình nghĩa.

f) Thế chấp nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở tại tổ chức tín dụng được phép hoạt động tại Việt Nam.

g) Cho thuê, ủy quyền quản lý nhà ở trong thời gian không sử dụng.

Tôi là Việt kiều sinh sống tại Canada, trước đây tôi có hộ chiếu Việt Nam, nhưng đã hết hạn từ năm 2007. Hiện tôi đã nhập tịch Canada và mỗi lần trở về Việt Nam đều dùng hộ chiếu Canada. Xin hỏi tôi có còn quốc tịch Việt Nam hay không, tôi phải làm các thủ tục gì để đủ điều kiện mua nhà tại Việt Nam ?

Theo Điều 13 Khoản 2 Luật quốc tịch Việt Nam, người Việt Nam định cư ở nước ngoài là người có quốc tịch Việt Nam nếu:

h) Chưa mất quốc tịch Việt Nam theo quy định của pháp luật Việt Nam trước ngày 1-7-2009.

i) và trong thời hạn 5 năm (kể từ ngày 1-7-2009 đến ngày 1-7-2014) đã đăng ký với cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài để giữ quốc tịch Việt Nam.

Và theo Điều 26 Luật quốc tịch Việt Nam, các căn cứ mất quốc tịch Việt Nam cơ bản là :

- Được thôi quốc tịch Việt Nam .

- Bị tước quốc tịch Việt Nam .

Không đăng ký giữ quốc tịch Việt Nam trong thời hạn 5 năm kể từ ngày Luật quốc tịch Việt Nam có hiệu lực ( tức kể từ ngày 1-7-2009 đến ngày 1-7-2014 ).

Do đó trường hợp nếu chưa bị mất quốc tịch theo những căn cứ nêu trên, thì cần làm thủ tục đăng ký giữ quốc tịch Việt Nam tại cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam ở Canada để được cấp giấy xác nhận đã đăng ký giữ quốc tịch Việt Nam.

Ngoài ra, một điều kiện chung cần có để đủ điều kiện sở hữu nhà tại Việt Nam là “được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cho phép cư trú tại Việt Nam từ 3 tháng trở lên”.

Tôi là Việt kiều sinh sống tại Pháp nhưng vẫn còn giấy khai sinh Việt Nam. Hiện tôi đang làm việc tại Việt Nam, đã được cấp giấy phép lao động và thẻ thường trú có thời hạn 2 năm. Xin hỏi, tôi đã đủ điều kiện sở hữu nhà tại Việt Nam chưa ( tôi muốn mua 2 căn cho tôi và gia đình ) ?

Trường hợp nếu muốn sở hữu nhà không hạn chế trước hết phải làm thủ tục đăng ký giữ quốc tịch Việt Nam tại cơ quan đại diện Việt Nam ở Pháp trong thời hạn 5 năm, kể từ ngày 1-7-2009 đến ngày 1-7-2014.

Còn về thẻ thường trú đã được cấp có được xem là giấy phép của cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cho phép cư trú tại Việt Nam từ 3 tháng trở lên hay không, theo quy định của Luật sửa đổi bổ sung điều 126 của Luật nhà ở và điều 121 của Luật đất đai thì phải chờ hướng dẫn cụ thể của cơ quan có thẩm quyền.

Tôi là Việt kiều Úc và muốn mua một căn nhà tại Việt Nam để làm văn phòng đại diện cho công ty của tôi tại Úc. Xin hỏi tôi cần những điều kiện gì? Ngoài ra, tôi nghe nói các ngân hàng tại Việt Nam cho phép Việt kiều thế chấp nhà mua ở Việt Nam để vay trả góp ngân hàng, không biết thủ tục như thế nào và cần điều kiện gì ?

Theo điều 126 Luật nhà ở (được sửa đổi bổ sung theo Luật số 34/2009/QH12 ngày 18-6-2009 có hiệu lực từ ngày 1-9-2009) quy định:

Theo quy định của pháp luật hiện nay, người Việt Nam định cư ở người ngoài nếu đủ điều kiện cho phép thì chỉ mới có quyền sở hữu nhà ở cho bản thân và các thành viên trong gia đình sinh sống tại Việt Nam. Pháp luật chưa cho phép người Việt Nam định cư ở người ngoài sở hữu nhà tại Việt Nam cho mục đích kinh doanh.

Còn về việc thế chấp nhà mua tại Việt Nam để vay trả góp ngân hàng, hiện nay pháp luật chưa có hướng dẫn cụ thể về việc thế chấp này. Đề nghị liên hệ trực tiếp các ngân hàng để biết rõ các thủ tục.

Tôi định cư ở Pháp đã lâu, con tôi được sinh ra ở Pháp và mang quốc tịch Pháp. Nay con tôi muốn về mua nhà ở Việt Nam thì có được không ?

Con của ông bà mang quốc tịch Pháp và thuộc trường hợp người có gốc Việt Nam. Theo Điều 126 Luật nhà ở đã được Quốc hội sửa đổi theo Luật số 34/2009/QH12 ngày 18-6-2009, thì người Việt Nam định cư ở nước ngoài thuộc các đối tượng sau đây được có quyền sở hữu nhà ở tại Việt Nam:

b) Người gốc Việt Nam thuộc diện người về đầu tư trực tiếp tại Việt Nam theo pháp luật về đầu tư; người có công đóng góp cho đất nước; nhà khoa học, nhà văn hóa, người có kỹ năng đặc biệt mà cơ quan, tổ chức của Việt Nam có nhu cầu và đang làm việc tại Việt Nam; người có vợ hoặc chồng là công dân Việt Nam sinh sống ở trong nước.

c) Người gốc Việt Nam không thuộc các diện trên đây được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp giấy miễn thị thực và được phép cư trú tại Việt Nam từ ba tháng trở lên.

Điều kiện chung của tất cả đối tượng người Việt Nam định cư ở nước ngoài được nêu trên có quyền sở hữu nhà tại Việt Nam là “được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cho phép cư trú tại Việt Nam từ 3 tháng trở lên”. Như vậy, nếu con của ông bà được cơ quan nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam cho phép cư trú tại Việt Nam từ ba tháng trở lên thì được quyền mua nhà ở tại Việt Nam.

Tôi là Việt kiều định cư ở Pháp và thường xuyên về Việt Nam hoạt động từ thiện (được nhiều giấy khen của cơ quan, tổ chức tại Việt Nam). Nay tôi muốn có quốc tịch Việt Nam và muốn mua nhà ở Việt Nam thì phải làm sao?

Ông, bà mang quốc tịch Pháp nhưng nếu muốn giữ quốc tịch Việt Nam thì phải đăng ký giữ quốc tịch Việt Nam tại cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam ở Pháp trong thời hạn năm năm từ ngày 1-7-2009 đến ngày 1-7-2014.

Ông, bà muốn mua nhà ở tại Việt Nam thì cần theo các điều kiện quy định tại Điều 126 Luật nhà ở đã được Quốc hội sửa đổi theo Luật số 34/2009/QH12 ngày 18-6-2009. Cụ thể: người Việt Nam định cư ở nước ngoài thuộc các đối tượng sau đây được có quyền sở hữu nhà ở tại Việt Nam:

a) Người có quốc tịch Việt Nam;

b) Người gốc Việt Nam thuộc diện người về đầu tư trực tiếp tại Việt Nam theo pháp luật về đầu tư; người có công đóng góp cho đất nước; nhà khoa học, nhà văn hóa, người có kỹ năng đặc biệt mà cơ quan, tổ chức của Việt Nam có nhu cầu và đang làm việc tại Việt Nam; người có vợ hoặc chồng là công dân Việt Nam sinh sống ở trong nước.

c) Người gốc Việt Nam không thuộc các diện trên đây được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp giấy miễn thị thực.

Và điều kiện chung của tất cả đối tượng người Việt Nam định cư ở nước ngoài được nêu trên có quyền sở hữu nhà tại Việt Nam là “được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cho phép cư trú tại Việt Nam từ 3 tháng trở lên”.

Như vậy, sau khi ông, bà đã đăng ký giữ quốc tịch Việt Nam thì ông, bà cần phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam cho phép cư trú tại Việt Nam từ ba tháng trở lên thì ông, bà đủ điều kiện để được mua nhà ở Việt Nam.

Luật sư Trương Thị Hòa

Sáng 16-4-2009, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án luật sửa đổi, bổ sung điều 126 của Luật Nhà ở và điều 121 của Luật Đất đai.

Đây là lần thứ tư, dự án luật chỉ gồm hai điều và có độ dài chưa đến hai trang này được “mổ xẻ” kỹ lưỡng, sau nhiều ý kiến chưa đồng thuận và yêu cầu Chính phủ giải trình thêm về quy định về đối tượng, điều kiện và số nhà ở được sở hữu của người Việt Nam ở nước ngoài.

Theo quy định hiện hành, dự luật này bổ sung thêm ba nhóm đối tượng được sở hữu nhà tại Việt Nam là người có quốc tịch Việt Nam, người gốc Việt Nam có chuyên môn, kỹ năng đặc biệt và người gốc Việt Nam có vợ hoặc chồng là công dân Việt Nam đang sinh sống ở trong nước.

Đề nghị cho giữ nguyên

Theo báo cáo của Bộ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Hồng Quân tại cuộc họp, Thường trực Chính phủ đã xem xét, cho ý kiến cụ thể từng vấn đề mà Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu làm rõ.

Theo đó, Thường trực Chính phủ “đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho giữ nguyên như dự thảo” đối với quy định về đối tượng được sử hữu nhà ở và quy định về điều kiện cư trú tại Việt Nam.

Tại các phiên thảo luận trước, một số vị đại biểu Quốc hội lo ngại quy định đối tượng được sở hữu nhà ở như trong dự án luật là hơi rộng.

Thường trực Chính phủ cho rằng nếu không phân định đối tượng người Việt Nam định cư ở nước ngoài nói chung thành hai dạng là người có quốc tịch Việt Nam và người gốc Việt Nam thì sẽ không mở rộng được đối tượng so với quy định hiện hành.

Việc bổ sung hai đối tượng là người có kỹ năng đặc biệt và người kết hôn với công dân Việt Nam ở trong nước chiếm số lượng không đáng kể trong số người Việt Nam định cư tại nước ngoài, Bộ trưởng Quân giải trình.

Liên quan đến những ý kiến chỉ nên cho phép các đối tượng người Việt Nam định cư tại nước ngoài được sở hữu một nhà ở, Thường trực Chính phủ cho rằng khi sửa đổi luật mới không nên hạn chế hơn so với luật hiện hành, vì luật hiện hành không quy định số nhà ở được sở hữu.

Và để tránh chuyện kinh doanh, đầu cơ…, Ban soạn thảo bổ sung quy định “được sở hữu nhà dùng để ở cho bản thân và các thành viên trong gia đình”.

Đồng thời quy định, chủ sở hữu nhà ở chỉ được cho thuê, ủy quyền quản lý nhà ở trong thời gian tạm thời không dùng để ở cho bản thân và gia đình.

Thẩm tra dự luật này, Ủy ban Kinh tế cơ bản nhất trí với những nội dung mà Thường trực Chính phủ “đề nghị giữ nguyên”. Cơ quan này cho rằng, việc bổ sung ba nhóm đối tượng nói trên là hợp lý, phù hợp với nhu cầu thực tế.

Còn về số lượng nhà được sở hữu, đa số ý kiến trong Ủy ban thống nhất nên ưu tiên người có công đóng góp cho đất nước, nhà văn hóa, nhà khoa học… Và có thể áp dụng quy định của các luật liên quan để điều chỉnh việc sử dụng sai mục đích.

100 mét vuông là ở được

Lắng nghe giải trình, thẩm tra, xem cả dự thảo nghị định hướng dẫn thi hành luật, song một số vị Ủy viên thường vụ Quốc hội vẫn tỏ ra rất băn khoăn, lo lắng trước quy định “mở toang” của dự luật.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp Luật Nguyễn Văn Thuận “xin phát biểu lần cuối cùng” với lo ngại “ không biết chính sách này sẽ đi đến đâu”.

Ông cho rằng dự luật đã “mở toang” quyền sở hữu nhà và đất của người Việt ở nước ngoài trong khi người dân trong nước nhiều người còn chưa có nhà ở. “Thú thực là tôi thực sự băn khoăn và không tán thành lắm với việc mở rộng quá như thế này”, ông bày tỏ.

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Ksor Phước tâm tư: đất làm nhà cho người nghèo ở trong nước hiện cũng rất khó, Việt kiều tự do mua nhà đất như dự luật, chắc chắn sẽ có đầu cơ, ta nên nhìn thấy cả mặt trái của vấn đề này.

Nếu ở đô thị thì chỉ cho phép sở hữu 100 mét vuông thôi, tái định cư cho dân ở đô thị trong dự án Thủy điện Sơn La cũng chỉ 100 mét vuông, ông kiến nghị.

Trưởng ban dân nguyện Trần Thế Vượng thì lại lo “lợi đâu chưa thấy còn rắc rối” thì rất có thể xảy ra. Khi giao dịch thì cơ quan nào, ai xác nhận là người này có công với đất nước Việt Nam? ông đặt câu hỏi.

Với hàng loạt phân tích về các "rắc rối" có thể xảy ra, ông cho rằng quy định về nhà khoa học, nhà văn hóa thuộc đối tương được sở hữu nhà ở rất trừu tượng. Tóm lại “các nhà này” thì tiêu chuẩn thế nào, ai chứng nhận, sau khi mua nhà rồi mới phát hiện không phải "nhà" nào hết thì sẽ thế nào? ông lo lắng.

Cho rằng cần xem xét cho rõ hơn, xem “thế nào cho phải”, song các phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên và Tòng Thị Phóng cùng một số vị đại biểu khác cho rằng đã có thể trình dự luật này ra Quốc hội để thông qua trong kỳ họp tới.

Minh Thúy

Việt kiều sở hữu nhà tại Việt Nam: Không nên “mở” trước, “thắt” sau

Mặc dù đã qua nhiều lần bàn thảo, lấy ý kiến, tiếp thu, chỉnh sửa theo hướng mở rộng đối tượng cho người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà tại Việt Nam, song “mở” đến đâu, “ thắt” thế nào vẫn là vấn đề gây nhiều tranh cãi xung quanh dự án luật sửa đổi bổ sung điều 126 của Luật Nhà ở.

“Mở” đến mức nào ?

So với quy định hiện hành, dự thảo luật mở rộng hơn về đối tượng được sở hữu nhà ở tại Việt Nam. Đối tượng được sở hữu nhiều nhà ở cũng tăng lên.

Theo đó, người được quyền sở hữu nhà ở như công dân trong nước ( tức là không hạn chế số lượng ) là người Việt Nam định cư ở nước ngoài có quốc tịch Việt Nam; người gốc Việt Nam thuộc 5 diện: về đầu tư lâu dài tại Việt Nam; có công đóng góp với đất nước; nhà văn hóa, nhà khoa học mà Việt Nam có nhu cầu; người có kỹ năng đặc biệt mà Việt Nam có nhu cầu; người kết hôn với công dân ở trong nước.

Tại cuộc họp của Thường trực Hội đồng Dân tộc và các ủy ban của Quốc hội sáng 10/3, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trần Nam thông tin: nếu theo quy định của dự thảo thì sẽ có khoảng 2 triệu trong số hơn 3 triệu người Việt Nam đang định cư ở nước ngoài có thể sở hữu nhiều nhà ở như người trong nước.

Tuy nhiên, nếu “khuôn” lại đối tượng là những người được cấp hộ chiếu thì sẽ giảm xuống khoảng 750 ngàn người, ông Nam nói.

Giải trình này chưa làm các vị đại biểu Quốc hội yên tâm.

Theo Phó chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội, ông Ngô Quang Xuân, thì việc xin hộ chiếu rất dễ, nhất là khi gần đây quy định đã thông thoáng hơn. Vậy nên việc sở hữu nhà phải có sự phân biệt, nhưng phân biệt công bằng, có “khóa” nhưng mà “lỏng”.

Phó chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cũng cho rằng, phạm vi sửa đổi của luật như vậy hơi quá rộng so với điều kiện thực tế của nước ta. Việc quy định phải có hộ chiếu cũng không chặt chẽ, không hợp lý, vì hộ chiếu có thời hạn. Nhiều nước trên thế giới cũng có hạn chế về số lượng nhà được sở hữu chứ không phải nước nào cũng sở hữu thoải mái.

Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết, Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, giáo dục, thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội phát biểu: mục đích sửa luật để làm gì? Nếu là để tập hợp kiều bào tham gia đóng góp xây dựng đất nước thì mỗi người chỉ cần sở hữu một nhà là đủ. Không nên “mở” trước “thắt” sau, ông Thuyết góp ý.

Không sợ dài, chỉ sợ không minh bạch

Tuy chỉ đặt vấn đề sửa một điều của Luật Nhà ở, song hầu hết ý kiến thảo luận cho rằng dự thảo luật hơi “ tiết kiệm” câu chữ nên còn nhiều điều chưa rõ ràng, chưa minh bạch, gây nên những băn khoăn, thắc mắc.

Nhiều đại biểu đặt câu hỏi: luật quy định người gốc Việt Nam cư trú tại Việt Nam từ ba tháng trở lên có quyền sở hữu một nhà ở riêng lẻ hoặc một căn hộ chung cư tại Việt Nam, vậy một lần ở liền ba tháng hay tổng cộng nhiều lần đủ ba tháng ?

Hay “người có kỹ năng đặc biệt” là thế nào ?

Hay người gốc Việt Nam kết hôn với công dân Việt Nam ở trong nước có quyền sở hữu nhà tại Việt Nam, thế kết hôn xong sang Mỹ ở thì có được mua nhà không ?

Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên nhắc nhở: đừng sợ luật dài, nếu sửa điều 126 mà không chứa đựng nổi hết các vấn đề thì có thể thêm điều 126a; đừng tiết kiệm từ, luật càng rành mạch càng tốt.

Cái gì đưa được vào trong luật thì đưa đến mức tối đa, nghị định chỉ hướng dẫn cái gì luật bảo hướng dẫn thôi, Phó chủ tịch nhấn mạnh.

Thường trực Ủy ban Kinh tế đề nghị quy định thời điểm có hiệu lực của luật từ ngày 1/9/2009 thay vì 1/7/2009 như đề nghị.

Mở rộng diện sở hữu nhà ở tại Việt Nam đối với Việt kiều

Ngày 10-9-2008 , Bộ Xây dựng đã có tờ trình Chính phủ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 126 của Luật nhà ở.

Đối với những người còn quốc tịch Việt Nam (vẫn là công dân Việt Nam) hoặc những người gốc Việt Nam ( không còn quốc tịch Việt Nam ) nhưng thuộc các đối tượng: về đầu tư trực tiếp tại Việt Nam theo pháp luật đầu tư, đã kết hôn với công dân Việt Nam ở trong nước, người có công với đất nước, người có trình độ từ đại học... thì có quyền sở hữu nhà ở không hạn chế về số lượng;

Đối với những người gốc Việt Nam không thuộc đối tượng nêu trên mà được phép cư trú tại Việt Nam từ 6 tháng trở lên hoặc được cấp giấy miễn thị thực thì có quyền sở hữu một nhà ở.

Huyền Ngân