NewYork Paris Hà Nội Khách thứ :

NIỀM TIN TƯƠNG LAI

     

Tham nhũng đang kìm hãm sự phát triển kinh tế xã hội

( Giáo Sư Joseph Stiglitz : Kinh tế gia thuộc đại học đường Columbia University . Đoạt giải Nobel về kinh tế năm 2001, tác giả cuốn best-seller "Toàn cầu hoá và những điều bất bình", từng là chuyên gia Kinh tế trưởng và Phó Chủ tịch Ngân hàng Thế giới , vốn được coi như một trụ cột của Toàn cầu hoá, song lại thẳng thắn thừa nhận những mặt trái của nó đối với phát triển kinh tế và cuộc sống của người dân. Chính vì thế, những điều ông viết ra thực sự chân thực và đáng tin cậy )

Chính phủ Việt Nam cũng đã xác định tham nhũng là vấn nạn, tham nhũng kìm hãm sự phát triển kinh tế, nhưng kết quả chống tham nhũng còn ở mức độ hạn chế. Vậy theo Giáo sư thì Chính phủ Việt Nam cần có những giải pháp gì để đẩy lùi vấn nạn này. Cám ơn Giáo sư .

Giáo sư Stiglitz : Trước khi nói về những giải pháp chống tham nhũng đối với Việt Nam thì tôi muốn nhấn mạnh rằng tham nhũng là một vấn đề mà cả các nước đang phát triển lẫn phát triển phải đối mặt. Điều khác biệt chỉ là hình thức tham nhũng thường thay đổi mà thôi. Tôi xin đơn cử một ví dụ về quá trình làm luật ở Mỹ. Chẳng hạn như chúng tôi có một đạo luật về năng lượng với nick name là "không lobby sau lưng". Nhưng trên thực tế, các công ty năng lượng lớn đã vận động và chi trả hàng triệu USD cho các nhà làm luật với mong muốn nhận được một cái gì đó đổi lại, có thể là một đạo luật có lợi cho họ

Điều này giống như kiểu bạn đầu tư vào các quan chức công để nhận lại một cái gì đó. Rõ ràng ở đây không có sự tham nhũng trực tiếp nhưng về bản chất đó cũng là một hình thức tham nhũng. Vì thế, chúng ta nên thừa nhận với nhau rằng tham nhũng luôn luôn tồn tại ở cả khu vực công lẫn tư.Hiện nay, càng ngày chính phủ các nước càng chú trọng nhiều hơn tới nhiệm vụ chống tham nhũng bởi vì họ ý thức được, giống như bạn nói, tham nhũng đang kìm hãm sự phát triển kinh tế xã hội.

Có rất nhiều các cuộc nghiên cứu đã được tiến hành để tìm ra biện pháp làm thế nào giảm phạm vi tham nhũng. Để chống tham nhũng một cách hiệu quả, cần phải có những cơ chế hết sức cụ thể. Tôi chưa nắm được nhiều thông tin về tình hình tham nhũng tại Việt Nam nhưng tôi sẽ nói về các giải pháp từ góc độ kinh nghiệm quốc tế. Một số nước trên thế giới thường sử dụng nguyên tắc luân chuyển công chức nhưng theo tôi, cách thức này không hiệu quả lắm. Điều gì có thể đảm bảo những người tham nhũng khi chuyển sang vị trí mới không tiếp tục vi phạm? Nhiều khi, nguyên tắc luân chuyển lại trở nên nguy hiểm hơn.

Ngày nay, nhiều nước đã dùng máy tính, INTERNET như một cách thức hiệu quả để hạn chế tham nhũng. Bởi lẽ thông qua INTERNET , nhiều người có thể biết điều gì đang xảy ra, và họ tạo sức ép giám sát những hành vi của quan chức. Ở đây, tôi muốn nhấn mạnh đến vấn đề tính minh bạch như một nhân tố cốt lõi trong cuộc chiến chống tham nhũng. Tôi luôn phản đối mạnh mẽ việc giữ bí mật. Các bạn nên nhớ rằng một khi các quan chức muốn giữ bí mật tức là họ đang muốn che giấu không chỉ chuyện tham nhũng mà cả sự bất lực của mình. Các nhà kinh tế luôn khuyên các chính khách hãy đối thoại với công chúng và công khai, minh bạch mọi thông tin. Chính sự minh bạch đó sẽ giúp hạn chế được các hành vi tham nhũng. Báo chí cũng là một kênh hữu hiệu giúp chống tham nhũng khi làm tốt chức năng cung cấp thông tin cho độc giả.

GS Joseph Stiglitz

Đến "cửa quan " : Tự giác chi tiền! Chi phí " bôi trơn " của doanh nghiệp chiếm 29% doanh thu

" Không có tiền, không làm gì nổi ", " đồng tiền đi trước đồng tiền khôn "... Nhận thức như vậy, dân và doanh nghiệp dần dà có thói quen dúi tiền cho cán bộ mỗi khi có việc đến bất kỳ "cửa quan" nào.

Căn cứ vào kết quả điều tra tham nhũng vừa được công bố vào dịp cuối năm, giật mình thấy, phần đông người dân và Doanh Nghiệp vẫn hàng ngày "tiếp tay" cho tham nhũng, dù đây là nạn nhân chính của tệ nạn này.

Với các hình thức "chăm sóc" thường xuyên các cán bộ có quyền hành trong việc giải quyết các thủ tục liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp khiến hàng năm, doanh nghiệp phải mất một khoản chi phí đáng kể. Ngoài cách thức "trao tay", doanh nghiệp còn phải chi tiền nhiều kiểu vô lý khác như chiêu đãi, lễ tết... Tổng cộng có tới 54,9% doanh nghiệp phải tặng quà ngày lễ cho các "quan sếp".

Khác với người dân, doanh nghiệp thường có thái độ "hợp tác" với cơ quan công quyền hơn là phản kháng. Nguyên nhân có lẽ bởi đối tượng doanh nghiệp có "kinh nghiệm" làm việc hơn, và sẵn sàng chấp nhận chi tiền thay vì bị đình trệ hoạt động kinh doanh.

8% cán bộ doanh nghiệp được hỏi cho rằng, những khoản chi phí không chính thức cho việc biếu xén chiếm từ 1 - 10% tổng chi phí, riêng TP. HCM lên đến 13%

Theo các chuyên gia, hầu như tất cả các doanh nghiệp đều phải tốn tiền cho những chi phí không chính thức. Tỷ lệ phần trăm số doanh nghiệp thừa nhận chi phí bổ sung đang là một trở ngại đối với hoạt động kinh doanh của mình, thấp nhất là 5% ở Trà Vinh cho đến 60% ở TP Hồ Chí Minh. Tình trạng này dường như đã trở nên phổ biến khi các doanh nghiệp cho rằng, hành vi đưa và nhận hối lộ là chuyện thường diễn ra ở tất cả các doanh nghiệp cùng ngành, thấp nhất là ở Tiền Giang có 7% và cao nhất là An Giang lên đến 48% doanh nghiệp điều tra thừa nhận các doanh nghiệp khác cũng tốn kém như mình.

Số tiền phát sinh không chính thức thực sự một gánh nặng đối với doanh nghiệp, Trà Vinh được các doanh nghiệp cho rằng ít tốn kém nhất vì không doanh nghiệp nào phải chi đến 10% doanh thu để "bôi trơn" các quan hệ nhưng ở Hà Nội lên đến 29% trong số doanh nghiệp được điều tra thuộc hạng cao nhất.

Nghiêm trọng hơn, mỗi khi doanh nghiệp tham gia đấu thầu xây dựng cơ bản cho đến việc cung cấp hậu cần tại các hội nghị, hội thảo đều phải trích lại một khoản phần trăm cho các quan chức. Ở Hà Nội có 77% doanh nghiệp phải làm điều này, Bình Dương thấp nhất cũng lên đến 12%.