NewYork Paris Hà Nội Khách thứ :

NIỀM TIN TƯƠNG LAI

     

Lịch sử Thiên Văn - Cách hình thành Vũ trụ - Giáo sư Trịnh Xuân Thuận Tiến sĩ vật lý thiên văn , Kiều bào Mỹ

Giáo sư-Tiến sĩ Trịnh Xuân Thuận là một nhà vật lý thiên văn nổi tiếng thế giới. Cả cuộc đời ông dành cho thiên văn học. Ông không chỉ nghiên cứu vũ trụ với tư cách một nhà thiên văn mà còn nghiên cứu nó ở góc độ triết học. Trịnh Xuân Thuận còn là một "nhà văn" nổi tiếng viết về vũ trụ. Những tác phẩm của ông chủ yếu nghiên cứu về thiên văn nhưng đẫm chất văn chương và triết học như: Giai điệu bí ẩn (1988); Số phận của vũ trụ, Big Bang và sau đó (1992); Hỗn độn và hài hòa (1998), Cái vô hạn trong lòng bàn tay (2000); Nguồn gốc và nỗi buồn (2003)... Ông hiện là giáo sư Đại Học Virginia (Mỹ)

GS-TS Trịnh Xuân Thuận đối với giới khoa học Việt Nam hoàn toàn không xa lạ, bởi vì ông là nhà vật lý thiên văn nổi tiếng thế giới. Còn với bạn đọc Việt Nam , đặc biệt trong giới nhà văn, nhà thơ, ông để lại nhiều ấn tượng qua tác phẩm nổi tiếng: Giai điệu bí ẩn. Đây là một tác phẩm phổ quát về thiên văn nhưng được viết bởi một cái nhìn giàu mỹ cảm của một nhà thơ. Nhà thơ Lê Đạt sau khi đọc tác phẩm này đã viết: "Tôi đinh ninh rằng tác giả của nó là một nhà thơ thứ thiệt". Đó cũng là lý do vì sao tác phẩm về thiên văn vũ trụ của ông được nhiều người đón nhận.

Trịnh Xuân Thuận là một nhà vật lý thiên văn đặc biệt. Cái nhìn của ông về vũ trụ đầy cảm hứng và sáng tạo. Tất cả đều có nguồn gốc của nó, bởi Trịnh Xuân Thuận được hấp thu một nền văn hóa phương Tây lẫn phương Đông một cách căn bản.

Giáo sư là người đo đạc vũ trụ, vậy ông có thể nói chúng ta có vị trí như thế nào trong vũ trụ? Và, đối với bản thân ông, ông cảm thấy mình có vai trò gì trong một tổng thể các kiến trúc siêu vĩ của tự nhiên trong mỗi lần giao hoà với cả một vũ trụ bao la?

Đối với tôi, vũ trụ sẽ không có ý nghĩa gì nếu không có một người quan sát tồn tại để đánh giá vẻ đẹp thánh thiện và sự hài hoà của nó. Vũ trụ học hiện đại đã làm mờ nhạt một cách đáng kể vị trí của con người trong vũ trụ. Kể từ năm 1543, khi Nicolas Copernic (1473 - 1543) trục xuất con người khỏi vị trí trung tâm của vũ trụ. Những khám phá thiên văn đương đại cũng không ngừng làm suy giảm thêm chỗ đứng của con người trong vũ trụ bao la này. Không những chỉ có các hành tinh không ở trung tâm của Hệ Mặt trời, mà tất cả các ngôi sao cũng thế. Mặt trời cũng chỉ là một trong tỷ ngôi sao của Dải Ngân Hà. Và đến lượt mình, thiên hà Ngân Hà cũng chỉ là một thành viên bình thường trong hàng trăm tỷ thiên hà khác trong vũ trụ mà chúng ta quan sát được. Không chỉ có thế, ngày nay chúng ta đã khám phá ra rằng, 96% khối lượng và năng lượng của vũ trụ không phải là vật chất bình thường (proton và neutron), những chất liệu đã cấu tạo nên cơ thể của chúng ta. Con người đã thu nhỏ lại không chỉ trong không gian mà còn cả về mặt thời gian

Nếu ví 14 tỷ năm của vũ trụ như 1 năm, thì con người đầu tiên xuất hiện trên Trái Đất chỉ vào thời điểm 10 giờ 30 phút ngày 31 tháng 12 (khoảng 2 triệu năm trước, ở một nơi nào đó ở Châu Phi). Có nên tuyệt vọng hay không một khi chúng ta cảm thấy mình hình như rất vô nghĩa trước vũ trụ? Và như thế, có nên chấp nhận quan điểm của nhà sinh học người Pháp đoạt giải Nobel, Jacques Monod (1910-1976), cho rằng “con người xuất hiện một cách tình cờ trong vũ trụ vốn dĩ cũng rất lạnh lùng và dửng dưng”, hay như nhà Vật lý đoạt giải Nobel người Mỹ, “Chúng ta càng hiểu biết về vũ trụ chừng nào, hình như càng thấy vô nghĩa thêm chừng nấy”? Tôi thì không nghĩ như thế. Cho đến khi chúng ta tiếp xúc được với một nền văn minh nào đó ngoài địa cầu, Con Người vẫn còn đóng một vai trò quan trọng, đó là mang cho vũ trụ một ý nghĩa.

Giáo sư muốn nhắn nhủ điều gì với những nhà khoa học và công chúng yêu khoa học Việt Nam, đặc biệt là các bạn trẻ?

Nhờ vào Internet, những khám phá và ấn phẩm cập nhật nhất đều đến được với mọi người chỉ bằng động tác gõ nhẹ vào máy tính. Vì vậy, sinh viên và những nhà nghiên cứu, hoặc bất cứ ai quan tâm đến khoa học đều cố gắng theo kịp sự phát triển mới nhất trên Internet.

Khoa học ở Việt Nam vẫn tụt hậu đằng sau một thế giới phát triển. Chúng ta cần học hỏi từ những quốc gia tiên tiến hơn.Tôi nghĩ rằng, sự hợp tác quốc tế và viếng thăm những phòng thí nghiệm lớn trên thế giới là cần thiết. Việc này có thể được thực hiện thông qua những quan hệ cá nhân giữa các nhà nghiên cứu, hoặc cũng có thể thông qua những hiệp ước nghiên cứu và giáo dục giữa Việt Nam và các quốc gia khác. Đối với sinh viên muốn ra nước ngoài nghiên cứu cho một trình độ cao hơn, tôi khuyên họ đầu tiên phải thông thạo tiếng Anh, một ngôn ngữ khoa học quốc tế. Một điểm TOEFL tốt cũng cần để được chấp nhận vào một trường đại học tốt ở Mỹ. Sau đó họ nên truy cập những thông tin trên Website của trường đại học mà họ quan tâm, và tìm kiếm những điều kiện cho sự hỗ trợ tài chính dưới dạng một trợ lý giảng dạy hoặc nghiên cứu. Tiếp đó là họ nên gửi đơn tới trường đại học mong muốn để hoàn tất sự giúp đỡ tài chính với những duyệt đơn khác. Một điểm kiểm tra GRE tốt cũng rất cần thiết. Đây là con đường mà tôi đã đi để theo đuổi việc học tập của mình ở Caltech và Princeton ở Mỹ

Xuân Hạo