NewYork Paris Hà Nội Khách thứ :

NIỀM TIN TƯƠNG LAI

     

Thử thách nhiều hơn là khó khăn - TS Nguyễn Trọng Bình , Kiều bào Mỹ

Là một trí thức Việt tại Mỹ, Tiến sĩ Nguyễn Trọng Bình cũng là người mang nhiều trăn trở với vận hội của đất nước. Mỗi ngày, sau những giờ làm việc, nghiên cứu khoa học, anh lại trao đổi với bạn bè, đồng nghiệp trong nước và lên mạng tìm hiểu thông tin về quê nhà. Tiến sĩ Trọng Bình cũng là người nắm bắt thời sự đất nước khá nhạy bén và đưa ra nhiều dự báo, nhiều ý kiến đóng góp để xây dựng đất nước, phát huy khối đoàn kết dân tộc với mục tiêu dân giàu, nước mạnh. Anh cho phóng viên NVX biết: “Điều mà tôi quan tâm nhất hiện nay là Việt Nam tổ chức lại như thế nào để sau khi gia nhập WTO có sức cạnh tranh và triển khai nhanh sức mạnh của dân tộc”.

Tiến sĩ đã nói đến việc tổ chức lại các doanh nghiệp, theo Tiến sĩ, việc tổ chức ấy tiến hành như thế nào trong bối cảnh “nước đã cận chân”?

Trước ngưỡng cửa gia nhập WTO, chúng ta có thể dự đoán được doanh nghiệp VN đang cố gắng tìm cách thích ứng và phát triển trong môi trường mới, có những thuận lợi và có cả những sự thử thách, tôi nghĩ rằng những thay đổi VN cần có để cạnh tranh khi gia nhập WTO là một thử thách hơn là khó khăn. Về thuận lợi, sau khi gia nhập WTO hàng và dịch vụ của VN sẽ có một thị trường lớn xuất khẩu và không bị hạn ngạch (quota). Hơn thế, hàng và các dịch vụ của VN có quyền bình đẳng với bất kỳ nước thành viên nào của WTO trong mọi tranh chấp. Về thử thách, tôi cho rằng đây là một cơ hội để cơ cấu kinh tế và sản xuất của VN có thể nâng cấp mặt hàng sản xuất và dịch vụ ngang tầm (hoặc tốt hơn) các sản phẩm của các quốc gia bạn trong WTO và có giá bán cạnh tranh với các sản phẩm tương đương. Trong chiều hướng này, các mặt hàng tiêu dùng ở VN sẽ có cùng phẩm chất với các mặt hàng quốc tế khác. Những tiêu chuẩn quốc tế trong sản xuất hàng hóa (công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ) này cần thiết cho việc công nghiệp hóa, hiện đại hóa nước nhà.

Trước chúng ta đã có nhiều nước (thí dụ tại Á Châu: Nhật Bản, Đại Hàn, Trung Quốc..v.v) gia nhập WTO và họ đã thành công trong việc xây dựng kinh tế và công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước của họ - đó chính là những thành tựu mà chúng ta cần tham khảo. Theo tôi, ít nhất có hai điều chúng ta cần phải nghiên cứu và mau chóng tìm ra đáp án: Một là phương cách tổ chức cơ cấu kinh tế, hành chánh gọn nhẹ để có thể đối ứng với những thay đổi của thị trường quốc tế (hoặc WTO); Hai là tổ chức lại các doanh nghiệp sản xuất trong nước để có thể có những mặt hàng có sức cạnh tranh cả về chất lượng và giá cả phù hợp với nhu cầu biến đổi nhanh chóng của thị trường tiêu thụ. Làm sao tập hợp những công ty nhỏ và trung (sản xuất nhỏ lẻ) lại thành những tổ hợp công ty sản xuất để có những công ty có khả năng cạnh tranh với các công ty ngoại quốc.

Gia nhập WTO, theo Tiến sĩ "sân chơi" có quá lớn, nhất là với các doanh nghiệp vừa và nhỏ?

Gia nhập WTO chỉ còn là thời gian nên tôi nghĩ các doanh nghiệp Việt Nam đều đã có bước chuẩn bị. Vấn đề là các công ty nhỏ và trung cần phải tìm một phương thức nào đó, tập hợp nhau lại thành tổ hợp, công ty tương đối có sức sản xuất và "lực" kinh tế để cạnh tranh với những công ty khổng lồ từ ngoài đến. Để có thể đáp ứng nhu cầu của thị trường nhanh chóng, các công ty của VN cần bén nhạy thông tin về nhu cầu của thị trường, giá cả, phẩm chất mặt hàng sản xuất và nhanh lẹ trong hệ thống phân phối hàng ra thị trường.

Vai trò của các doanh nghiệp Việt kiều đối với các doanh nghiệp trong nước khi bước vào WTO, làm sao để họ đoàn kết, phát huy sức mạnh và học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau?

Doanh nghiệp trong nước và ngoài nước kết hợp được với nhau để nâng cao sức cạnh tranh của hàng VN là một điều nên làm. Sự liên hệ có thể ví như sự tuần hoàn của gốc cây và cành cây, là một sự liên kết tuần hoàn mà cả gốc cây và cành cây đều cần thiết để sinh tồn. Các cộng đồng dân tộc Á Châu khác như Trung quốc, Nhật bản và Đại Hàn, các doanh nghiệp họ phát triển mạnh một phần nhờ vào sự quan hệ gắn bó.

Các doanh nghiệp Việt Kiều có lợi điểm là quen biết thị trường tại nơi họ sinh hoạt, và hiểu biết văn hóa VN vì vậy họ có khả năng tốt trở thành một đầu cầu làm ăn của doanh nghiệp trong nước. Hơn nữa, họ có thể đầu tư vốn, tham gia quản lý công ty và chuyển giao công nghệ.

Tuy nhiên làm sao để các doanh nghiệp Việt kiều và doanh nghiệp trng nước gắn bó với nhau để tạo sức mạnh tổng hợp mới là quan trọng. Điều này cũng phù hợp với NQ 36 của Bộ Chính trị và cũng hợp với lẽ phải để phát huy sức mạnh tổng hợp của dân tộc. Tôi nghĩ chúng ta phải thường xuyên có những hội nghị thương mại, những trang Web điện tử giữa các doanh nhân trong nước và doanh nhân Việt Kiều để làm cầu nối cho các doanh nhân có cơ hội tiếp xúc và phát triển thương vụ. Muốn phát huy được sức mạnh của các doanh nghiệp trong và ngoài nước cần phải có sự kết hợp chặt chẽ của các doanh nghiệp, ví như hai đầu cầu của một cây cầu thương mại, cả hai chân cầu đều phải chắc thì cây cầu mới bền vững và thành công.

Theo Tiến sĩ, doanh nghiệp Việt kiều cần gì đối với doanh nghiệp trong nước và ngược lại? Dư luận của các doanh nghiệp Việt kiều trước cơ hội này?

Tôi xin nói theo chủ quan của tôi vì tôi không phải là một doanh nhân, tôi nghĩ rằng có lẽ các doanh nhân Việt Kiều mong mỏi VN có những luật về kinh tế, thương mại quốc tế tương tự như luật nơi quốc gia họ đang làm kinh tế. Nói cách khác là VN cần mau chóng có những bộ luật tương tự với luật của các nước trong khối WTO: minh bạch và thi hành luật nghiêm minh, công bằng cho các doanh nghiệp vào đầu tư làm ăn tại VN.

Sau WTO, các doanh nghiệp Việt Kiều sẽ có cơ hội mua bán trực tiếp hàng hóa từ VN mà còn không bị trở ngại hạn ngạch thuế quan vì vậy tôi nghĩ rằng bà con mong VN sớm gia nhập WTO.

Theo Tiến sĩ, Việt Nam sẽ phải tổ chức lại những khâu nào để sau khi gia nhập WTO sẽ có sức cạnh tranh và sức mạnh của dân tộc?

Qua lịch sử của mình, dân tộc Việt đã chứng tỏ khả năng thích ứng, vượt khó khăn và giữ vững được độc lập tự chủ để sinh tồn và phát triển. Để làm được điều này, anh hùng hào kiệt không thời nào thiếu, cho dù là đối diện với những đối tác mạnh hơn mình hàng nghìn lần, dân tộc Việt đã làm nên những thành quả kỳ lạ. Theo tôi, sở dĩ chúng ta đã có những thành quả như vậy vì cha ông chúng ta đã tài tình biết khơi dậy nguồn sức mạnh vô bờ của dân tộc.

Sức mạnh của dân tộc luôn bền vững như một viên kim cương; cũng có khi viên kim cương ấy bị mờ vì lớp bụi phủ. Khi lớp bụi mờ được quét đi thì viên kim cương của dân tộc lại tỏa sáng.

Làm sao để khơi nguồn lại những giá trị đạo đức của xã hội đã có? Thiết nghĩ, chúng ta cần mạnh dạn quét bỏ những tệ nạn tham nhũng và tiêu cực, đổi mới, cơ cấu hành chính gọn nhẹ, hữu hiệu để khơi lại nguồn trong sáng, đoàn kết vốn có, khơi dậy lại sức mạnh của dân tộc.

Là một trí thức Việt xa xứ, Tiến sĩ lo lắng và ưu tư điều gì nhất trước "ngưỡng cửa" WTO? và có đề xuất gì không?

Trong giai đoạn hiện nay, chúng ta đang qua một cửa ải để tiến ra khung trời to rộng hơn. Với hoàn cảnh mới, chúng ta có nhiều cơ hội bay bổng nhưng cũng nhiều thử thách cam go cần phải thay đổi những thói quen cũ đã gò bó ta lại. Nhân tài trong nước không thiếu, làm sao để khơi nguồn, phát huy sức mạnh của các doanh nghiệp, các nhà trí thức trong nước (bao gồm cả các Việt kiều đã về làm việc trong nước). Sự thành công của các doanh nghiệp và các trí thức trong nước sẽ là những lời vẫy gọi từ quê hương gửi đến bà con Việt kiều.

Một ngày nào đó sự tập hợp sức mạnh của hơn 80 triệu bà con trong nước và hơn 3 triệu bà con nơi hải ngoại sẽ như những con sông cuồn cuộn chảy chung một dòng ra biển lớn, toàn sức mạnh và tinh hoa của dân tộc sẽ đưa đất nước đến phồn vinh, nhân dân có đời sống văn minh và hạnh phúc, sánh vai cùng các cường quốc trên thế giới. Đó chính là trăn trở lớn nhất và tôi nghĩ sẽ thành hiện thực.

Bảo Nhi