NewYork Paris Hà Nội Khách thứ :

NIỀM TIN TƯƠNG LAI

     

Cách thuyết phục dân tốt nhất là cho thấy chuyển biến thực - GS Thomas Patterson

"Sự thay đổi mà chúng ta có thể tin tưởng" trong thế giới hiện đại khác hẳn với việc thay đổi tất cả mọi thứ. Thay đổi có thể tin tưởng là cần có lòng tin lớn hơn với chính phủ, tạo nên hệ thống quản trị tốt hơn, quan tâm nhiều hơn đến lợi ích quốc gia, nắm rõ những điều mà người dân đang nghĩ...

Văn hóa cởi mở với truyền thông

Nhà báo Việt Lâm : Như ông đã nói, việc có người phản đối các quyết sách hay chỉ trích các nhà lãnh đạo là điều bình thường trong đời sống chính trị. Các chính trị gia phải đối mặt hằng ngày và sống chung với nó. Tuy nhiên, điều đáng ngạc nhiên là Tổng thống Obama dường như phản ứng thái quá với những lời chỉ trích của báo chí dành cho ông, đơn cử là trường hợp Foxnews. Ông ấy đã công khai chỉ trích lại những nhà báo phê bình ông. Nhà Trắng thì tìm cách tẩy chay những phương tiện truyền thông không nói tốt về mình ra khỏi các sự kiện. Ông đánh giá như thế nào về việc này ?

GS Thomas Patterson: Hệ thống truyền thông đã thay đổi. Ngày nay, chúng tôi có Foxnews cởi mở với đảng Cộng hòa, và MSNBC cởi mở với đảng Dân chủ. Khi G.W.Bush còn ở Nhà Trắng, ông đã tấn công MSNBC và CNN. Khi Obama vào Nhà Trắng, một cách lôgíc, ông cũng được Foxnews lưu tâm hơn về nhiệm kì Tổng thống. Và ông phát điên lên. Đó cũng là xu hướng thông thường của con người.

Cách ứng xử của Nhà Trắng với Foxnews gây ngạc nhiên khó hiểu cho tôi, bởi nó đi ngược lại xu hướng và cam kết về đối thoại cởi mở của Nhà Trắng. Obama cam kết, chỉ cần bạn giơ tay ra, tôi sẽ đáp lời. Ông đã làm điều đó, khi lên truyền hình đối thoại về vấn đề y tế. Đây là cơ hội mới của hệ thống chính trị Mỹ bên cạnh những bài phát biểu, tạo nên mạng lưới kết nối thông qua các cuộc phỏng vấn, giống như chúng ta đang làm tại đây, cùng thảo luận về những vấn đề cùng quan tâm. Ông đối thoại với tất cả các cơ quan truyền thông, trừ Fox News.

Mọi thứ rất rõ ràng. "Nghe đây, hãy ra chỗ khác. Anh đã không đối tốt với tôi, tôi sẽ đối xử với anh theo cách anh làm với tôi". Đó là cách Nhà Trắng hành xử với Fox News. Theo tôi, đó là cách làm thiển cận.

Điều thú vị là nó đã bị phản ứng bởi các phóng viên và cơ quan báo chí khác, cả truyền thống và hiện đại. Đồng thời, người ta cũng tò mò về điều gì đang diễn ra với Foxnews. Lượng người xem vẫn tăng nhanh. Doanh thu bán hàng cũng tăng lên... Foxnews trở thành người thu lợi lớn. Và người mất lớn trong vụ này không ai khác chính là Tổng thống Obama.

Tôi nghĩ ông là chính trị gia có khả năng thích ứng chính trị tốt nhất. Obama có bản năng chính trị và hầu như mọi việc ông làm là đúng đắn. Điều đó không dễ có bởi vì không chỉ làm đúng những gì bạn nói mà làm cả những gì bạn không nói. Khi bạn nói điều không nên nói ra, đó là điều tệ và đôi khi nó đẩy bạn vào rắc rối.

Vụ việc với Foxnews thực ra không phải quá lớn nếu xét về lâu dài, nhưng nó sẽ có ảnh hưởng nhất định.

Nhà báo Việt Lâm : Có phải do Obama quá tự tin đến mức ông ấy nghĩ không cần quan tâm nhiều tới báo chí truyền thống, bởi ông ấy thắng cử nhờ vào Internet, vào báo mạng... và từ đó, ông tự cho phép mình làm những điều như vậy ?

GS Thomas Patterson: Tôi không cho rằng như vậy. Báo chí truyền thống không phải xếp hàng hai trong việc đưa Obama tới thắng lợi. Thực tế họ đã ở ngay sau lưng để ủng hộ Obama nhiều hơn so với Bush rất nhiều. Có rất nhiều bài viết tốt ủng hộ cho ông. Đây là điều chưa từng có trong suốt 50 năm qua, bởi người ta chỉ tìm thấy những bài viết tích cực về ông trong suốt thời gian tranh cử, trong khi lại toàn các bài rất tiêu cực với các ứng viên McCain, Hillary Clinton.

Báo chí đã góp phần không nhỏ trong thắng lợi của Obama trước bà Clinton. Bởi trong giai đoạn đầu, bà Hillary Clinton nhận được nhiều phiếu bầu hơn so với Obama rất nhiều.

Đồng thời, Obama cũng đã tiến hành cuộc vận động trên internet và nó thực sự ấn tượng. Ý tưởng này đã giúp kết nối và hình thành mạng lưới với cả chục triệu người Mỹ, vận động được 3-4 triệu USD cho tranh cử chỉ qua internet. Mỗi người có thể vận động theo cách riêng, và chỉ bằng ý tưởng này, Obama đã có 10 triệu người ủng hộ và cả những người hàng xóm của họ.

Điều đặt ra là, sẽ như thế nào nếu sử dụng Internet không chỉ cho vận động tranh cử mà cho quản lý điều hành. Sẽ quản trị như thế nào với một mạng lưới 10 triệu người. Khi vận động tranh cử, bạn có thể đề nghị họ đóng góp tài chính, qua thuyết phục hàng xóm bỏ phiếu ủng hộ... Khi lãnh đạo đất nước, thử tưởng tượng bạn gửi mail cho 10 triệu người này và yêu cầu họ bỏ phiếu, Mỹ nên rút khỏi Afghanistan hay không ư? Điều này là không thể, bởi nó phụ thuộc vào lá phiếu ở quốc hội.

Điều khó khăn là làm thế nào bạn tận dụng những cá nhân này trong quản trị, điều hành quốc gia, trong bỏ phiếu.

Tôi không cho rằng Obama tự tin thái quá. Ông ấy nghĩ ông ấy có thể làm nhiều hơn. Có một điều ông đã nghĩ và thực hiện đó là gửi cho người dân các thông tin sớm hơn, không phải là chúng ta nên làm điều gì, mà điều chúng ta cần quan tâm là gì.

Việc này đặt chúng tôi vào tình thế lúng túng. Bởi nếu tôi nhớ không nhầm, chiếm vị trí số một trong danh sách những điều người Mỹ quan tâm chính là hợp pháp hóa cần sa. Với những cá nhân người Mỹ, đây là điều đầu tiên họ muốn làm. Nếu tôi không muốn thực hiện, tôi thậm chí không muốn nhắc đến nó.

Thực ra, rất khó để đưa người dân tham gia vào quá trình quản trị quốc gia hằng ngày, trong khi thật dễ dàng để tiến hành trong vận động tranh cử, đến gõ cửa từng nhà để vận động, đảm bảo rằng bạn đã đăng kí, bạn đã trả lời thăm dò dư luận để thể hiện sự ủng hộ...

Có nhiều cách để tạo sự tham gia của người dân, nhưng quản trị quốc gia là một câu chuyện hoàn toàn khác. Bạn cần phải đưa ra được cách làm như thế nào để tạo ra sự chuyển đổi.

Mọi quyết định đều khó khăn

Nhà báo Việt Lâm: Tôi chia sẻ với ông rằng để người dân tham gia vào cuộc vận động tranh cử thì dễ hơn nhiều so với khiến cho họ tham gia vào quá trình quản trị. Và để có sự ủng hộ của dân chúng, chính trị gia không thể gạt báo chí sang bên lề, vì các nhà báo chính là kênh thông tin quan trọng để họ truyền đi các quan điểm và quyết sách của mình. Theo ông, với hơn 9 tháng cầm quyền vừa qua, Obama liệu đã tạo được nền tảng tốt cho những năm cầm quyền sắp tới và rất có thể, cho nhiệm kì tổng thống tiếp theo?

GS Thomas Patterson: Nhiệm kỳ Tổng thống của Obama theo tôi sẽ là một nhiệm kỳ tốt. Gói kích thích kinh tế rất quan trọng và rất lớn, và rất cần thiết cho nền kinh tế.

Obama cũng đang trên con đường gặt hái được điều gì đó trong hệ thống chăm sóc y tế.

Và cũng có điều kiện cho phép những quyết định nhỏ hơn được đưa ra. Đã có những bổ sung trong nhiệm kì này, dù không phải là sự bổ sung hoàn thiện của một Tổng thống vĩ đại mà của một Tổng thống bình thường cần phải đạt tới.

Rất khó để nhìn năm đầu tiên cầm quyền mà dự đoán về những năm tới. Người dân trông chờ vào sự lãnh đạo, và họ sẵn sàng trao lợi ích của họ vào tay bạn, và bạn phải đưa ra những lựa chọn khó khăn. Với Obama, các quyết định đều rất khó.

Điều khó nhất trong lựa chọn chính sách ở nhiệm kỳ này của Obama là liệu nước Mỹ cần làm gì ở Afghanistan. Đây là một vấn đề chính trị, không phải là vấn đề chiến lược hay vấn đề quyền lực. Và với một quyết định chính trị, sẽ không có phương án lựa chọn tốt nhất.

Obama có khả năng chịu mất mát về mặt chính trị với quyết định của mình. Nếu không cắt giảm quân số, rút quân, Obama sẽ khiến cánh tả và những người theo chủ nghĩa tự do giận dữ, còn ngược lại, nếu không có một lực lượng mạnh ở Afghanistan, ông lại khiến những người cánh hữu, những người bảo thủ giận dữ.

Vậy con đường phải đi là gì? Theo tôi, cách Obama sẽ làm là dựa vào bản năng chính trị tự nhiên của mình, cố gắng đi ở giữa hai xu hướng. Nói cách khác, ông sẽ tiếp tục duy trì sự hiện diện của quân đội Mỹ tại Afghanistan, không quá ít để chọc giận những người bảo thủ, cũng không quá nhiều khiến nước Mỹ rơi vào cái bẫy của cuộc chiến này và không thể rút ra được.

Vấn đề mấu chốt ở đây là kéo dài thời gian, bởi lẽ Obama cố gắng giữ cho vấn đề này ở vị trí thấp nhất có thể trong cuộc bầu cử sẽ diễn ra vào năm tới. Càng giữ vấn đề Afghanistan ẩn đi, thì các vấn đề phải đối mặt liên quan đến cuộc chiến sẽ càng ít đi. Khi vấn đề này bị đẩy lên mức quá cao, ông sẽ gặp rắc rối với nó, bởi sẽ có người thực sự điên lên với những gì đang diễn ra ở Afghanistan.

Và tôi nghĩ, Obama muốn thêm thời gian để có những phân tích sâu về những gì đang diễn ra ở đó, và liệu điều đúng đắn mà nước Mỹ cần làm là gì trong một tình thế chiến lược vô cùng phức tạp.

Tình huống ở Afghanistan khác hoàn toàn với những gì diễn ra ở Pakistan. Nó giống như Việt Nam đã tạo nên tình thế chiến lược vô cùng phức tạp cho Mỹ cách đây hơn 30 năm.

Ở Afghanistan, không hề có cái gọi là đặc trưng quốc gia. Và không có cuộc chiến của người Afghan, chính phủ Afghan mà nó phần nhiều giống với các bộ lạc.

Những chuyên gia và chiến lược gia địa phương và khu vực đều thấy tình thế rất khó khăn. Rất khó để nói điều nên làm là gì để thay đổi tình thế. Có người sẽ nói, hãy ra đường phố, đến những khu ổ chuột, để có một cái nhìn khác, đúng đắn hơn, và tạo được bước chuyển. Tuy nhiên, tình thế không dễ khi để kéo dài, và ngay cả xuống phố, xem xét cụ thể, thì quyết định rẽ trái hay rẽ phải cũng không đơn giản. Nó thực sự cần một sự kích thích chính trị, giống như gói kích thích kinh tế vậy.

Châu Á đang trở về vị trí chính trị cần có trong chiến lược của Mỹ

Nhà báo Việt Lâm: Liên quan đến chính sách đối ngoại của nước Mỹ, độc giả Việt Nam cũng như người dân châu Á đang mong đợi chuyến thăm tới đây của Tổng thống Obama tới các nước châu Á: Indonesia, Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc. Và nhiều người châu Á có cảm giác, nước Mỹ đã lãng quên châu Á trong một thời gian dài, do cuộc chiến ở Iraq và Afghanistan. Liệu với chuyến thăm này, châu Á có thể lấy lại vị trí của mình trong sự quan tâm chính sách của nước Mỹ?

GS Thomas Patterson: Tôi nghĩ lí do kinh tế đã đẩy mối quan tâm của nước Mỹ rời xa châu Á. Trong vấn đề an ninh và quân sự, rõ ràng, Iraq đã chiếm hết mối quan tâm và năng lượng của Mỹ.

Điều thú vị là, nước Mỹ và người Mỹ nhận ra vai trò của châu Á cũng bởi cuộc suy thoái kinh tế hiện nay đã không có ảnh hưởng gì lớn lắm ở khu vực này. Năng lượng của khu vực này đang phục hồi, một số nơi còn tiếp tục tăng trưởng, ở Đông Á.

Tôi thấy, kinh tế đã đẩy mối quan tâm của người Mỹ rời châu Á và chính nó cũng lôi người Mỹ trở lại, đưa châu Á về vị trí chính trị của nó.

Mỹ nhận thức được thách thức mang tên Trung Quốc

Nhà báo Việt Lâm: Trong khi Mỹ tập trung vào các vấn đề đối nội thì Trung Quốc đang nỗ lực mở rộng ảnh hưởng ở khu vực và toàn cầu. Nước này đã đặt mục tiêu trở thành siêu cường vào năm 2050. Theo ông, Mỹ sẽ làm gì để đáp lại sự bành trướng sức mạnh của cường quốc đang lên Trung Quốc?

GS Thomas Patterson: Việc mở rộng ảnh hưởng của Trung Quốc là một thách thức với Mỹ. Và đương nhiên, nước Mỹ nhận thức được vấn đề mà chúng ta đang nhắc tới.

Cái khó của nước Mỹ là sự mở rộng quyền lực này lại xảy ra ngay với đồng USD của Mỹ. Trung Quốc là nền kinh tế đang nổi lên ở thập kỉ vừa qua. Chúng tôi mua hàng hóa, sản phẩm Trung Quốc và họ có tiền, họ phải dùng số tiền đó.

Sau chiến tranh thế giới thứ 2, nước Mỹ ở bên chiến thắng, giàu có, về cơ bản có tiền để mở các hoạt động thương mại, mở rộng ảnh hưởng ở khắp nơi trên thế giới, thông qua đầu tư, viện trợ...

Những gì mà Trung Quốc làm hiện nay cũng chính là những gì Mỹ đã làm trước đây. Tuy nhiên, điều khác là tiền tệ. Một số nước lo lắng, quan ngại về điều này. Chúng tôi tiêu tiền và một số nước hạnh phúc vì có chúng. Sẽ rất khó để thay đổi tình thế.

Nhà báo Việt Lâm: Theo ông, liệu Trung Quốc có thể thách thức quyền lực Mỹ?

Gs Thomas Patterson: Điều này còn phụ thuộc vào việc chúng ta định nghĩa thách thức là thế nào.

Sẽ còn một chặng đường dài để Trung Quốc bắt kịp với mức phát triển kinh tế của Mỹ. Và sẽ cần chặng đường dài hơn để mức sống của mỗi người Trung Quốc đạt như mỗi người dân Mỹ. Nói chung chúng ta còn đợi lâu để thấy một Trung Quốc giống Mỹ trên phương diện này.

Tuy nhiên, một quốc gia có thể trở thành cường quốc kinh tế theo cách khác, bằng cách sử dụng sức mạnh kinh tế đó để mở rộng ảnh hưởng trên chính sách đối ngoại. Và đó là một thách thức trước mắt và lớn hơn với Mỹ. Mỹ phải đối mặt với toàn bộ vấn đề. Bởi rất rõ ràng, Trung Quốc muốn mở rộng không gian ảnh hưởng, khiến cho sự hiện diện của Trung Quốc là điều đã rồi, tạo nên cái bóng bao phủ.

Mỹ có lẽ là cường quốc duy nhất quan tâm tới việc ngăn chặn Trung Quốc tăng cường ảnh hưởng, và trong một chừng mực nào đó, Nga cũng quan tâm. Tuy nhiên, quan hệ Nga - Trung có yếu tố tự nhiên khi hai nước có hợp tác liên quan đến trao đổi năng lượng. Mỹ lại quan tâm tới việc duy trì thương mại với Trung Quốc, vì vấn đề lớn của nước này là phục hồi nền kinh tế. Tiền dành cho kích thích phải đến từ một nguồn nào đó, và phần nhiều sẽ chính là từ Trung Quốc.

Việc duy trì mối quan hệ với Trung Quốc như thế nào sẽ là hành động quan trọng trong việc thúc đẩy sự phục hồi của kinh tế Mỹ, đồng thời, Mỹ cũng phải tìm cách thức dài hạn để ứng phó với việc bành trướng của Trung Quốc.

Cách thuyết phục tốt nhất là cho họ thấy sự chuyển biến thực

Nhà báo Việt Lâm: Đó có thể xem là tình thế tiến thoái lưỡng nan của nước Mỹ trong ứng xử với Trung Quốc. Và nhiều người chia sẻ quan điểm rằng Obama cần thay đổi hình ảnh nước Mỹ trong lòng người dân châu Á. Có vẻ như ông ấy, trong 9 tháng qua, đã tỏ ra là người đối thoại nhiều hơn, ôn hoà hơn, thay vì áp đặt sức mạnh cũng như quan điểm lên một quốc gia khác. Liệu nó có trở thành một xu hướng rõ nét trong chính sách đối ngoại dưới nhiệm kỳ của Tổng thống Obama hay không?

GS Thomas Patterson: Việc đối thoại nhiều hơn chỉ là một trong số các xu hướng đối ngoại. Obama có thể thực hiện các chuyến công du, đối thoại, gửi các tín hiệu, đưa ra các quyết định nhỏ để nói với các quốc gia khác nhìn vào sự thay đổi của nước Mỹ trong các lợi ích. Đi cả chặng đường dài nhưng tất cả những hành động nhỏ đều thể hiện một sự nhất quán về kiểu quan hệ mà nước Mỹ muốn có.

Điều khiến tôi thấy thú vị là cuộc thăm dò dư luận thế giới về nước Mỹ với Obama khác hẳn với kết quả thăm dò nước Mỹ với G.W. Bush. Rõ ràng lòng tin của thế giới với nước Mỹ dưới thời Obama lớn hơn, ở châu Âu, châu Phi và cả châu Á.

Nơi không có nhiều sự thay đổi chính là Trung Đông. Sự khác biệt này xuất phát từ việc tình hình Trung Đông chưa có thay đổi, bởi vấn đề ở đây quá sâu sắc, xung đột căng thẳng, và lợi ích cũng rất lớn. Quan điểm của người dân khu vực này cũng khác, bởi họ đã được nghe cam kết về sự thay đổi, thế nhưng, trên thực tế lại không như vậy.

Khi chấm dứt nhiệm kỳ của Bush, nhiều người đã hi vọng lực lượng Mỹ sẽ sớm rút khỏi Afghanistan dưới thời Obama. Và khi đang trông đợi Obama khác với Bush, người ta nghi ngờ khi Obama đã quyết định đưa thêm quân tới Afghanistan.

Theo tôi, hình ảnh nước Mỹ và Tổng thống Obama tốt hay xấu không giống nhau ở các quốc gia khác nhau mà nó phụ thuộc vào tình hình cụ thể. Và tình hình tệ nhất ở ở Trung Đông, nơi xung đột quá sâu và kéo dài quá lâu. Tôi không nghĩ là bất kì ai có thể thuyết phục họ về một nước Mỹ khác trừ khi tình hình ở đây có sự biến chuyển mà họ chứng kiến bằng chính mắt mình.

Nhà báo Việt Lâm: Liên quan đến Trung Đông, nhiều người tự hỏi tại sao Mỹ lại quan tâm tới mối quan hệ Israel - Palestine hơn các mối quan hệ khác ở khu vực?

GS Thomas Patterson: Một số người Mỹ cũng nói Obama đã tập trung quá đủ cho Israel và Palestine. Cũng có ý kiến là chúng tôi đã quá quan tâm tới Afghanistan, nghĩ quá nhiều đến nó, cả trong các kiến nghị lẫn những suy nghĩ cá nhân.

Điều nhiều người mong muốn là tìm ra giải pháp cho vấn đề xung đột giữa Israel và Palestin, mà thực chất là đối xử công bằng với những người Palestine, chứ không phải là làm hài lòng Israel. Nhờ đó, xung đột sẽ được giải quyết. Khi ấy, người ta có thể nói chúng ta đã giải quyết xong vấn đề Irael - Palestine và bây giờ hãy chuyển sang vấn đề tiếp theo.

Nghĩ về cách mà Al Quada thể hiện mối quan hệ với Mỹ, tiếp tục chủ nghĩa khủng bố, chúng ta ít nhiều cảm thấy buồn. Chúng ta không thể hoàn toàn đứng về phía của người Israel. Và điều này làm thay đổi mối quan hệ Israel - Palestine, thực sự là một điểm dính kết.

Có quá nhiều điều ở bên phía Irael nhờ vào Tổng thống Mỹ, bởi sự chi phối của những lá phiếu chính trị, dân số... Tất cả những yếu tố này khiến cho Israel được sự hỗ trợ nhiều hơn từ Mỹ chứ không phải là Palestine và đó là vấn đề.

Nhà báo Việt Lâm: Theo ông, Obama có thể vượt lên được sự chi phối của các nhóm lợi ích, nhóm vận động hành lang hay không, bởi thực tế, nhóm vận động hành lang của người Do Thái ở Mỹ rất mạnh và tác động lên chính sách? Khi vận động tranh cử, Obama cam kết sẽ kiểm soát và kiềm chế các nhà vận động hành lang Mỹ và khiến cho chính trị Mỹ trở nên minh bạch hơn. Liệu Obama đã làm đủ mạnh để thực hiện mục tiêu của mình?

GS Thomas Patterson: Thực ra, phải thấy rõ từ đầu là có những nhà vận động hành lang tốt và có những người không như vậy. Những nhà vận động hành lang tốt sẽ định hướng bạn theo một cách và những người kia thì theo cách khác. Đôi khi vấn đề nằm ở sức mạnh của nhóm vận động hành lang.

Tôi cho rằng việc giảm ảnh hưởng mạnh mẽ của các nhóm vận động hành lang, không chỉ của đảng Cộng hòa mà cả của đảng Dân chủ là cần thiết.

Đơn cử, các trường của Mỹ cần phải được cải cách. Đòi hỏi này là cấp thiết và mạnh mẽ. Thế nhưng, Obama cần những người được cập nhật thông tin, để phản ánh những thực tế điển hình.

Một số đề xuất được đưa ra, một trong số đó là chương trình "không đứa trẻ nào bị gạt ra bên lề" - No Child Left Behind liên quan đến hoạt động kém của các cuộc khảo thí toàn quốc, làm thất thoát tiền bạc. Các trường cần hoạt động hiệu quả để có đủ tiền duy trì ngôi trường.

Một chương trình khác cho phép các trường công có nhiều tự do hơn trong việc đưa ra các sáng kiến.

Đảng Cộng hòa đã buộc phải ủng hộ cho một số kế hoạch cải cách trường học, bởi vì nó có thể đổi lại bằng sự ủng hộ của nhiều người trong Hiệp hội giáo viên.

Barack Obama đã duy trì chương trình No Child Left Behind, nơi hỗ trợ học sinh tới trường, và các giáo viên buộc phải tự thay đổi để thích ứng. Họ không thích phải nghe điều đó. Obama đã bắt tay với các nhà vận động hành lang để đi lên.

Là một Tổng thống, nếu tất cả thời gian anh đều bắt tay với các nhà vận động hành lang, anh phải tham gia 20 cuộc chiến mỗi ngày. Với nhóm vận động hành lang Israel, nếu làm giống như trong vận động tranh cử, mọi thứ sẽ rất khó cho Obama, bởi về cơ bản, khi tranh cử, anh chỉ có thể nói tất cả những gì anh cần nói, rằng anh sẽ là bạn của Israel chẳng hạn. Khi nói như thế, sẽ rất khó cho anh để đứng dậy, gây áp lực với Israel.

Sẽ hay hơn nếu như một người lãnh đạo mới lên cầm quyền ở Israel, dù có thể lại là người cứng rắn hơn trong quan điểm. Và ông Obama phải nhận lấy cả hai khả năng: nước Mỹ phải bỏ nhiều công sức hơn để gây áp lực với Israel trong khi đó Israel vẫn sẽ làm những gì họ muốn, bất chấp những áp lực đặt lên họ.

Trên thực tế, đến thời điểm này, Obama chưa gây nhiều áp lực như vậy, và tôi nghĩ nó sẽ là vấn đề chính trị lớn hơn cho Obama bởi tiềm năng to lớn của vấn đề này khác hẳn với nhiều vấn đề khác. Ông ấy cần tìm những nhà vận động hành lang khác, bên cạnh những nhà vận động hành lang đang gây áp lực lên ông.

Thiếu công cụ để hiện thực hóa cam kết

Bạn đọc từ Hà Nội: Ông Obama sẽ thay đổi thế giới như thế nào và các chính sách của Obama có thích hợp với những biến đối của tình hình quốc tế: sự trỗi dậy của Trung Quốc và nền tảng của một liên minh ở Đông Á?

GS Thomas Patterson: Trong chính sách đối ngoại, việc mang lại sự thay đổi có phần dễ dàng hơn với Obama nếu như chúng tôi không có các vấn đề: kinh tế khủng hoảng, vấn đề Iraq, Afghanistan.

Ví dụ, Obama sẽ có chút khó khăn khi tới hội nghị toàn cầu tháng 12 tới để thảo luận về vấn đề biến đổi khí hậu toàn cầu. Ông ấy có thể mang tới Hội nghị vài con số có thể mang lại sự hài lòng cho các nước, bằng việc cam kết cắt giảm lượng khí thải nhà kính. Thế nhưng, thực tế, cắt giảm lượng khí thải nhà kính đồng nghĩa với kéo chậm tốc độ tăng trưởng kinh tế. Trong bối cảnh kinh tế đã suy giảm nặng nề, quyết định chính trị này trở nên quá khó khăn để được lựa chọn.

Những vấn đề khác cũng đang bế tắc, đơn cử là các cam kết ở Iraq, Afghanistan. Chúng tôi muốn tuyên bố việc rút khỏi cuộc chiến. Chúng tôi muốn được coi trọng hơn. Chúng tôi muốn triển khai chính sách đối ngoại bằng những chính sách mềm hơn. Thực tế, chúng tôi có hai trăm nghìn quân được trang bị tận răng đang ở giữa cuộc chiến vào thời điểm này.

Sẽ dễ hơn nếu tuyên bố chuyển số tiền đó từ phục vụ quốc phòng sang viện trợ quốc tế, ở châu Phi, châu Mỹ Latin, hợp tác với các nước để thúc đẩy kinh tế phát triển, giống như điều Trung Quốc đang làm với số tiền dự trữ khổng lồ của mình. Nhưng thực tế, Mỹ lại không có số tiền này.

Tôi nghĩ điều ông Obama có thể làm là thay đổi cách chúng ta cảm nhận, nhưng thực tế, ông không có công cụ cần thiết để thực hiện, biến những điều đó thành hiện thực một cách hiện hữu cụ thể, để người ta có thể nói điều gì khác ngoài những lời nói suông, rằng thế giới đã thực sự thay đổi bởi vì Barack Obama là Tổng thống của nước Mỹ.

Vượt qua năm 2010 ít mất mát nhất

Nhà báo Việt Lâm: Theo ông, khó khăn lớn nhất mà Obama đang phải đối mặt trong thời gian tới là gì?

GS Thomas Patterson: Có 2 khó khăn lớn: Một là, khó khăn về chính trị, mang tính sống còn. Trong chính trị Mỹ, Tổng thống phụ thuộc vào lá phiếu cử tri, vào những bài báo. Luôn có thể có sai sót ở nhiều nơi. Một số người sẽ dành toàn bộ thời gian để nghĩ làm thế nào tồn tại được trong lần bầu cử tiếp theo, mà việc thắng cử hay không đó lại phụ thuộc phần lớn vào nền kinh tế.

Rõ ràng, đảng Dân chủ đang mất một phần sự ủng hộ trong cuộc bỏ phiếu vào năm 2010 tới. Đảng cầm quyền sẽ mất đi số ghế trong Quốc hội vì người ta đổ trách nhiệm cho đảng cầm quyền về những gì đang diễn ra. Đó là điều hết sức bình thường.

Nền kinh tế Mỹ hiện nay tạo nên 10% dân số thất nghiệp, và con số này đang giảm dần một cách chậm chạp. Thời gian người dân đối mặt với thất nghiệp càng lâu, họ càng trở nên giận dữ. Những người này lại nắm số phiếu không nhỏ. Khi đó, đảng cầm quyền bị tổn hại.

Do đó, về mặt chính trị, điều khó nhất với ông Obama là đảng Dân chủ vượt qua năm bầu cử 2010 với ít mất mát nhất. Một khi đảng này mất đi nhiều số phiếu, nó sẽ gây khó cho Tổng thống Obama và có thể ông sẽ chỉ là tổng thống của một nhiệm kì. Đến 2012, nếu muốn có một nhiệm kỳ thứ 2, nền kinh tế Mỹ phải có những tín hiệu tích cực hơn, tương tự như trường hợp Tổng thống Reagan trong cuộc bầu cử 1984 với sự đảo chiều về kinh tế.

Nói cách khác, Obama và đảng của ông cần tránh một kịch bản tồi tệ nhất, với thất bại thảm khốc, mà điều này gắn với việc mọi thứ phải tốt hơn, theo hướng tiến lên phía trước.

Khó khăn thứ 2 thuộc về chính sách. Điều gì diễn ra tiếp theo? Trong chính sách y tế, trong xử lý vấn đề Afghanistan, kích thích kinh tế liệu có hoạt động, và cần làm gì nữa? Liệu còn điều gì lớn khác đang đợi? Câu trả lời là có thể, nhưng lại không rõ ràng, chỉ biết là có nhiều.

Đây cũng là lí do tại sao tôi nghĩ Obama không thể so sánh với Franklin Rooservelt. Có rất nhiều việc Franklin Rooservelt biết cần phải làm gì: cần quy định về vấn đề an ninh, cần quy định về ngân hàng, cần hoàn thiện hệ thống lập pháp về lao động, cần đảm bảo an ninh xã hội... Có rất nhiều và anh không bao giờ có thể vượt ra được chương trình nghị sự dài đó. Ông ấy đã thực hiện tất cả những điều đó. Và ông trở thành Tổng thống kiệt xuất của nước Mỹ.

Nhưng danh sách hôm nay không dài như thế. "Sự thay đổi mà chúng ta có thể tin tưởng" trong thế giới hiện đại khác hẳn với việc thay đổi tất cả mọi thứ. Thay đổi có thể tin tưởng là cần có lòng tin lớn hơn với chính phủ, tạo nên hệ thống quản trị tốt hơn, quan tâm nhiều hơn đến lợi ích quốc gia Mỹ ở bên ngoài, nắm rõ những điều mà người Mỹ đang nghĩ... nghĩa là nghĩ về tất cả những điều có thể có ý nghĩa dài hạn cho nước Mỹ.

Nếu tất cả những điều này đưa vào thực hiện, nó sẽ là quá nhiều. Và khi đó, Obama sẽ thành một Tổng thống thành công, chưa phải là Tổng thống kiệt xuất.

Phải quay về với thực tế

Nhà báo Việt Lâm: Theo ông, liệu có quá rủi ro với một chính trị gia khi đưa ra quá nhiều các lời hứa, cam kết, bởi vì cho dù anh có làm tốt, nhưng vì thực tế khó khăn, và anh không thể thực hiện các cam kết, công chúng sẽ thất vọng và mất lòng tin vào vị lãnh đạo ấy?

GS Thomas Patterson: Một câu hỏi hay. Có lẽ, tất cả các ứng viên đều phải đưa ra rất nhiều cam kết trong vận động tranh cử, thông qua câu khẩu hiệu của mình. Và thực tế thường là khác với cam kết.

Có thể bạn mang lại điều gì đó khác với cam kết, nhưng nếu soi lại quá trình vận động, ta sẽ thấy có rất nhiều điểm được nêu rất cụ thể về các vấn đề cần thay đổi. Lập ra có 20 việc cần làm để thay đổi, chẳng hạn, thực ra vì họ nghĩ các vấn đề sẽ không còn tồn tại nữa.

Vì thế, tốt hơn là hãy thực hiện những việc chúng ta cần và có thể làm tốt thay vì thực hiện những việc đã được định rõ.

Theo một cách nào đó, chúng ta cần xem lại điều mà một Tổng thống có thể đại diện là gì. Như vậy thì lại phải quay trở về với thực tế, gắn với thực tế. Đó cũng là điều Obama đang làm. Trong trường hợp đó, tôi nghĩ, ông Obama thích ứng rất tốt.

Người Mỹ cũng đang làm điều tương tự. Họ đã đặt ông ấy ở vị trí và tiêu chuẩn quá cao, được thúc đẩy bởi những bài diễn thuyết hùng hồn. Họ kì vọng rằng ông sẽ là một Tổng thống kiệt xuất.

Với những bài thuyết giảng lịch sử, điều đó là bình thường, nhưng đây lại không phải là những bài phát biểu như vậy. Phải gạt ra ngoài những kì vọng ở người phát biểu, phải nhìn vào những nội dung của bài phát biểu ấy. Ngay cả khi nguyên tắc và các giá trị hướng tới đã được chỉ rõ, nhưng không có nhiều những hành động cụ thể được kiến nghị. Người Mỹ mặc định tình hình sẽ là như thế. Nhưng thực tế, họ đã không lắng nghe, và khi họ quay lại, mọi thứ lại bắt đầu lại...

Nhà báo Việt Lâm: Người Mỹ vốn nổi tiếng là những người thực dụng. Bản thân ông được nhiều người nói là theo chủ nghĩa lí tưởng, đã bỏ phiếu cho Obama, và bây giờ ông quay lại với chủ nghĩa hiện thực?

Gs Thomas Patterson: Quản trị vốn là chủ nghĩa hiện thực. Và thực tế lịch sử, khi nào quản trị đi theo hướng của chủ nghĩa lí tưởng, bao giờ cũng đem lại kết quả rất tệ. Thông thường, mọi người đưa nó đi quá xa, và kết quả cuối cùng không tốt, thậm chí nhiều trường hợp nó còn là thảm họa.

3 kì vọng cho nhiệm kỳ của Obama

Nhà báo Việt Lâm: Tại thời điểm này, điều ông kì vọng nhất ở Obama là gì?

Gs Thomas Patterson: Tôi trông đợi vào hệ thống chăm sóc y tế. Bởi mọi thứ vẫn chưa được thực hiện. Khi triển khai thực tế, sẽ có những điều xảy ra.

Một số người chỉ trích dự thảo này và một số người khác thì mỉm cười, nhất là liên quan đến việc cung cấp lựa chọn công (public option). Mặc dù khu vực tư có khả năng đưa ra các chính sách hỗ trợ và bảo hiểm, nhưng nhiều người vẫn không có khả năng tiếp cận bảo hiểm.

Lựa chọn công đồng nghĩa với việc người dân có quyền lựa chọn được cung cấp bảo hiểm bởi chính phủ. Đương nhiên, họ phải chi trả cho khoản này, nhưng thực tế, chính phủ thường phải trả giá rẻ hơn, dẫn tới giảm chi phí bảo hiểm. Đó là lí do tại sao các công ty bảo hiểm lại phản đối mạnh mẽ.

Tình hình với đảng Dân chủ ở New Jersey và Virginia như đã đề cập ở trên một phần cũng bởi thái độ của người dân với lựa chọn công này. Họ đã mất đi số phiếu cần thiết, bởi sự phản đối không phải với toàn bộ dự án y tế, mà chỉ một phần nhỏ này.

Obama đã nỗ lực hết sức để dự án y tế được thông qua, và bất cứ cơ hội nào để đưa phần nhỏ nhưng quan trọng cho 20 năm tới này vào, ông cần làm hết sức. Đó là điều tôi trông đợi để chứng kiến.

Điều thứ 2 mà Obama cần làm là cố gắng có được lựa chọn đúng trong vấn đề Afghanistan. Một lựa chọn sai ở đây có thể là thảm họa không chỉ cho Obama mà cho toàn nước Mỹ. Tôi tin không ai lại muốn trải qua điều tương tự như đã làm với Việt Nam trước đây, gây nên thảm họa cho cả Mỹ và Việt Nam. Đó là một định hướng chính sách đối ngoại sai lầm.

Điều thứ 3, thực sự là một vấn đề lớn. Hi vọng nền kinh tế sẽ sớm phục hồi thực sự. Gói kích thích kinh tế có ý nghĩa nhưng chỉ là tạm thời. Nếu khi gói kích thích ngừng lại, nền kinh tế không phục hồi, thì điều đó đã là vượt ngưỡng chấp nhận của người Mỹ, và có thể sự ủng hộ cho Obama chỉ còn 20% và khi đó, ông sẽ là người thất bại trong bầu cử.

Lãnh đạo phải thể hiện được suy nghĩ của nhân dân mình

Điều quan trọng nhất mà một lãnh đạo quốc gia cần làm được là thể hiện được tình cảm, suy nghĩ của đất nước và nhân dân mình...Và người lãnh đạo hiểu rõ tầm quan trọng của việc tập hợp những tài năng cho những vị trí quan trọng. - GS Thomas Patterson.

Nhà báo Việt Lâm: Xin chào bạn đọc VNnet, hôm nay chúng ta hân hạnh có GS Thomas Patterson - chuyên gia hàng đầu về chính trị và truyền thông Mỹ - tham gia cuộc trò chuyện về thời đại của Tổng thống Obama.

Ông Thomas Patterson là giáo sư về chính trị và truyền thông tại Trung tâm Báo chí, Chính trị và Chính sách công Shorenstein, ĐH Harvard. Cuốn sách gần đây nhất của ông, Vanishing Voters, viết về nguyên nhân và hậu quả của hiện tượng suy giảm số người đi bầu cử. Cuốn sách khác về vai trò chính trị của báo chí, Out of Order, được coi là cuốn sách hay nhất về truyền thông chính trị trong một thập kỷ qua. Cuốn sách trước đó, Unseeing Eyes, là một trong 50 cuốn sách về thăm dò dư luận trong một nửa thế kỷ qua. Năm ngoái ông cũng đã đến thăm Việt Nam và đã tham gia một cuộc Bàn tròn trực tuyến trên VietNamNet.

Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhìn lại gần một năm trên cương vị Tổng thống của ông Obama, phân tích cũng như dự đoán về các chính sách của ông.

Chính trị gia : Hứa dễ nhưng thực hiện thì khó

Câu hỏi đầu tiên: Ông Obama đã trở thành một hiện tượng khi chiến thắng và trở thành Tổng thống da màu đầu tiên của Mỹ và nhiều người cho rằng ông chiến thắng vang dội là nhờ đem đến cho người dân điều họ cần - sự thay đổi - với thông điệp "Sự thay đổi mà chúng ta có thể tin tưởng". Vậy sạu khoảng một năm, ông thấy ông Obama đã đem đến thay đổi gì?

GS Thomas Patterson: Theo tôi, trong quá trình tranh cử, đây là một khẩu hiệu hoàn hảo, khi người dân đã chán ông Bush và các chính sách của ông về Trung Đông, nền kinh tế thì bắt đầu lung lay, khiến cho gánh nặng đặt lên vai ông Bush ngày càng lớn. Hầu hết người dân Mỹ khi nghe thấy khẩu hiệu "Sự thay đổi mà chúng ta có thể tin tưởng", họ nghĩ đến một người khác hẳn ông Bush, khẩu hiệu đó đã phát huy tốt trong quá trình tranh cử. Ông ấy thực sự là một ứng cử viên thích hợp để đưa ra khẩu hiệu đó, giống như ông Jimmy Carter năm 1976.

Ông Carter xuất hiện ngay sau vụ Watergate, khi ông Nixon trở thành Tổng thống Mỹ đầu tiên buộc phải từ chức khi đang đương nhiệm. Đó cũng là thời điểm vừa kết thúc cuộc chiến ở Việt Nam và người Mỹ đã rất mệt mỏi với chiến tranh và tất cả những gì dính dáng đến thời kỳ đó. Jimmy Carter chỉ là một Thống đốc ít tên tuổi của bang Georgia, và cũng tranh cử với một khẩu hiệu tương tự - sự thay đổi. Và một điểm chung nữa là cả Carter và Obama đều không phải là những nhân vật đã ở Washington nhiều năm, nếu không sẽ không dễ dàng để nói đến sự thay đổi khi bạn là một phần của cái kiểu cách cũ.

Có thể nói ông Obama đã ở một hoàn cảnh hoàn hảo vào năm 2008. Và việc ông là một người Mỹ gốc Phi cũng đã thực sự hữu ích ít nhất trong giai đoạn đầu, đối với những người theo đường lối tự do, những người trẻ, những người thấy việc một người Mỹ gốc Phi trở thành Tổng thống đã là một thay đổi, một thay đổi thực sự.

Nhưng nếu bạn nhìn kỹ vào chiến dịch tranh cử của ông ấy, đằng sau khẩu hiệu đó có nhiều điều để nói. Không phải là ông ấy không có chương trình nghị sự, hay không có ý niệm nào về việc đem lại sự thay đổi, nhưng thay đổi mà ông ấy nói theo tôi thiên về thay đổi giọng điệu, phong cách, một người thực dụng hơn, nói ít làm nhiều, một người sẽ làm những việc chính trị theo một cách khác. Tôi nghĩ ông ấy thiên về "sự thay đổi" đó khiến mọi người yêu thích hơn là nghĩ ông là một người theo chủ nghĩa tự do tả khuynh, và đây mới là điều căn bản đem lại sự thay đổi về chính sách trong hệ thống của Mỹ. Tôi không nghĩ là ông ấy đã hứa hẹn điều đó mà tôi cũng không nghĩ người dân đã mong đợi điều đó.

Bỏ qua lựa chọn khác

Nhà báo Việt Lâm: Điều tôi thấy ngạc nhiên chính là ông Obama đã có được sự chú ý rất lớn trong các cuộc thăm dò dư luận, ông ấy đã khơi dậy hy vọng ở người Mỹ và các nước trên thế giới về những thay đổi theo chiều hướng tốt đẹp hơn. Nhưng ông có nghĩ là ông ấy đã tận dụng hết những lợi thế và động lực đó trong thời gian đầu nắm quyền?

GS Thomas Patterson: Tôi nghĩ là việc làm Tổng thống đã khó khăn hơn so với những gì ông Obama chờ đợi. Làm ứng cử viên đã khó, làm Tổng thống ngồi trong Phòng Bầu dục và phải đưa ra những lựa chọn còn khó hơn nhiều. Tôi nghĩ ban đầu ông ấy đã phải đưa ra một lựa chọn khó khăn, đó là việc nền kinh tế cần nhiều sự chú ý hơn và đó là việc đầu tiên cần phải bỏ ra rất nhiều nỗ lực.

Câu hỏi đặt ra là tình hình nghiêm trọng đến mức nào, gói kích thích kinh tế cần lớn đến mức nào? Nếu ít thì sẽ mạo hiểm, hoặc là sẽ không cung cấp đủ tiền để tạo ra sự khác biệt trong dài hạn, hoặc là chỉ đủ lớn để mọi người tin là nó đủ lớn. Và trong nhiều trường hợp, lòng tin lại là nhân tố quan trọng trong vấn đề này, vì thậm chí đến hôm nay, chưa đến một nửa tiền thuộc gói kích thích kinh tế đã đến được với các công ty Mỹ.

Mọi chuyện sẽ rất chậm chạp, nhưng điều cần thiết là cho công chúng thấy ngay là người đang giữ chức vụ cao nhất này hiểu tính nghiêm trọng của vấn đề và ông ấy sẵn sàng cam kết những điều to tát. Và ông Obama đã làm như vậy với một gói kích thích kinh tế trị giá gần 800 tỉ USD.

Đó là một lựa chọn lớn, nhưng khi Obama đưa ra lựa chọn đó, ông ấy đã bỏ qua một số khả năng khác.

Chúng tôi vốn đã lâm vào tình trạng thâm hụt ngân sách lớn trước khi Obama nhậm chức. Tiền để kích thích kinh tế làm gia tăng thâm hụt và giờ chúng tôi đang đối mặt với mức thâm hụt ngân sách chưa từng có trong lịch sử. Dự kiến thâm hụt ngân sách năm nay là gần 1,5 nghìn tỷ USD, một con số khổng lồ. Và nó khiến nhiều lựa chọn khác bị bỏ qua, ví dụ tiền cho các mục đích khác, và sẽ rất khó đòi hỏi tiền cho các nhu cầu tài trợ khác khi bạn đã thụt sâu đến thế.

Nhà báo Việt Lâm: Tôi đồng ý với ông là một năm thì còn quá sớm để kết luận là ông Obama đã thành công hay thất bại hay có thể đem lại những thay đổi đáng kể hay không. Nhưng công chúng kỳ vọng và tin tưởng quá nhiều vào ông ấy, mà ông ấy lại chưa làm được gì đáng kể, do đó họ có thể mất kiên nhẫn.

GS Thomas Patterson: Ở đây có hai điều, một là chính ông ấy đã góp phần tạo nên những kỳ vọng đó. Ông ấy chính là người nói "sự thay đổi chúng ta có thể tin tưởng". Chính ông ấy đã nói tôi là người mà các bạn đang tìm kiếm, đó là những lời hứa hẹn lớn chứ không hề nhỏ.

Giới truyền thông cũng đã dành quá nhiều lời hay ý đẹp cho ông ấy, hơn nhiều so với các ứng cử viên khác. Họ đã thúc đẩy và giúp đỡ ông ấy quá nhiều trong quá trình tranh cử. Sau khi bầu cử kết thúc, đã có những câu chuyện kiểu như ông ấy là một Abraham Lincoln tiếp theo, một Franklin Roosevelt. Bản thân Barack Obama cũng đã tận dụng điều đó. Ông ấy đến lễ nhậm chức trên một hành trình giống hệt hành trình của Abraham Lincoln hồi hậu Nội chiến. Có thể nói chính Barack Obama đã tự tạo nên những suy nghĩ về một nhiệm kỳ Tổng thống tuyệt vời.

Nhưng một khi đã làm việc, một khi phải thể hiện ở một cấp độ cao hơn, bạn sẽ bước vào Phòng Bầu dục và thực tế buộc bạn phải đưa ra những lựa chọn khó khăn, có sẵn bao nhiêu tiền, Quốc hội sẽ chấp nhận hay không chấp nhận cái gì...

Tân Tổng thống cũng may mắn khi đảng Dân chủ chiếm quyền kiểm soát trong Hạ và Thượng viện nhưng ông ấy vẫn phải đáp ứng những lợi ích rất khác nhau của họ, trong khi cần tất cả họ để có thể thực hiện được điều mình muốn.

Khi tranh cử, bạn có thể phát biểu, có thể hứa hẹn và không có ai hay cái gì có thể ngăn cản những thông điệp đó được truyền đi. Nhưng khi đã ngồi vào vị trí đó, bạn chỉ có thể đề xuất, trong hệ thống của Mỹ. Bạn có thể đề xuất cải tổ ngành y tế, chính sách môi trường..., nhưng nếu bạn không thuyết phục được Quốc hội thông qua, những gì bạn có chỉ là những lời hứa thay đổi chứ không phải những thay đổi thực sự thể hiện qua các chính sách.

"Tuần trăng mật" kết thúc khi phải lựa chọn

Nhà báo Việt Lâm: Vậy ông có nghĩ truyền thông Mỹ phải chịu trách nhiệm về sự phóng đại quá mức đối với hình ảnh của ông Obama?

GS Thomas Patterson: Rõ ràng họ là một phần trong đó. Có một sự thay đổi đáng kể. Khoảng 5 năm trước khi nói nước Mỹ có thể có một Tổng thống gốc Phi, mọi người hẳn sẽ tròn mắt, nhưng đã có những thay đổi và tôi nghĩ giới truyền thông đã quá lạc quan về việc ứng cử và trúng cử của ông Obama.

Bây giờ báo chí đã trở về thái độ bình thường của họ là phê bình, nhưng không phải là phê bình như với Ronald Reagan, Bill Clinton hay George W. Bush về những điều tương tự trong nhiệm kỳ Tổng thống của họ, mà giờ họ có thái độ phê bình mạnh mẽ hơn đối với công việc làm Tổng thống của ông Obama, và điều đó đang bắt đầu thể hiện qua các cuộc thăm dò dư luận.

Đây cũng là mối quan tâm của bạn đọc Khánh Duy (Hà Nội). Hiện nay, tỉ lệ ủng hộ đối với ông Obama đang sụt giảm đáng kể, từ 78% xuống còn 52%. Vậy theo ông tại sao ông Obama lại đánh mất nhiều sự ủng hộ như vậy?

GS Thomas Patterson: Theo tôi trong bối cảnh nước Mỹ đang rơi vào khủng hoảng dù vì bất cứ lý do gì, luôn có những gánh nặng đối với người đứng đầu đất nước. Tỉ lệ hơn 70% mà ông ấy từng có theo tôi là có chút thổi phồng, hơi giống với điều đã xảy ra với ông Bush sau sự kiện tấn công khủng bố ngày 11/9/2001, lúc đó tỉ lệ ủng hộ ông Bush đã tăng đến 95%, chưa từng có Tổng thống nào được ủng hộ cao thế.

Tự nhiên hơn thì tỉ lệ ủng hộ có thể là khoảng hơn 60% đối với một Tổng thống mới, như Clinton, Reagan, Bush. Và sau khoảng 8-10 tháng, tỉ lệ ủng hộ họ sẽ giảm xuống dưới 50%. Theo tôi, điều này cho thấy, khi một người lần đầu tiên đảm nhận chức vụ này, luôn có một thời gian mà chúng ta gọi là "tuần trăng mật", mọi người sẽ để cho bạn có nhiều thuận lợi, cho đến khi bạn phải đưa ra sự lựa chọn.

Giờ đến câu hỏi chuyện gì xảy ra khi tỉ lệ ủng hộ chỉ còn trên dưới 50%. Rất nhiều Tổng thống đã bị giảm sự ủng hộ đến mức đó và duy trì ở mức đó hoặc hồi phục lại một chút như Clinton đã làm. Một số người khác thì tiếp tục giảm, và nếu thế thì họ đang gặp rắc rối thực sự.

Theo tôi nghĩ, dấu hiệu không phải là hôm nay tỉ lệ ủng hộ là bao nhiêu, và từ đâu ra, vì điều đó là hoàn toàn bình thường có tăng có giảm. Có những điều chúng ta có thể nhìn nhận từ việc này, nhưng chỉ là gợi ý thôi chứ không thể có câu trả lời đầy đủ.

Đánh cược vận mệnh chính trị

Nhà báo Việt Lâm: Nhưng là một người Mỹ, ông có thấy nước Mỹ hôm nay có thay đổi gì thực sự đáng chú ý so với nước Mỹ thời ông Bush không?

Gs Thomas Patterson: Tôi nghĩ là cũng có một vài thay đổi, tuy không nhiều như những người ủng hộ Obama mong đợi. Có một vài hy vọng, ví dụ vòng đàm phán về biến đổi khí hậu vào tháng 12 tới, ông ấy đã hứa với châu Âu là Mỹ sẽ có những thay đổi về mặt lập pháp về vấn đề này trước khi vòng đàm phán diễn ra. Tuy nhiên đến nay sự thay đổi này vẫn chưa có.

Còn nhiều ví dụ về những việc đã được hứa nhưng chưa được thực hiện.

Mặc dù vậy, có vẻ như Obama đã làm được với hệ thống y tế.

Theo tôi, từ bên ngoài nhìn vào hệ thống của Mỹ, nhiều nước sẽ nói chuyện này bình thường, không có gì to tát, nhưng đối với Mỹ thì rất đáng kể. Với Franklin Roosevelt trong những năm 1930, một số cố vấn của ông ấy đã khuyên ông nên đề xuất việc này, nhưng ông ấy nói không, nếu làm thế tôi sẽ mất nhiều thứ vì tôi sẽ phải mất rất nhiều thời gian để có được nó. Nếu không được, nó sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến chương trình nghị sự của tôi.

Tổng thống Truman sau Thế chiến thứ II cũng định đem mô hình y tế châu Âu vào nước Mỹ, mất rất nhiều công sức vì nó nhưng chưa bao giờ khiến Quốc hội thông qua được.

Tổng thống Lyndon Johnson vào những năm 1960 cũng đã có cơ hội, ông ấy cho rằng vấn đề quá lớn nên chỉ tập trung vào y tế cho người già và người nghèo chứ không phải cho tất cả mọi người.

Ông Bill Clinton cũng đã thử, khi trúng cử năm 1992, và điều này suýt nữa đã khiến ông mất chức Tổng thống. Cuộc bầu cử Quốc hội diễn ra ngay sau khi ông cố gắng cải tổ y tế và đảng Dân chủ đã phải nỗ lực rất nhiều để khắc phục thất bại của ông.

Và giờ, tuy Hạ viện đã thông qua cải cách y tế của ông Obama, không có nghĩa là tất cả những gì ông hứa hẹn, không phải là tất cử những gì mọi người muốn hay là một sự cải cách y tế toàn diện. Nhưng trong bối cảnh nước Mỹ, chưa có Tổng thống nào làm được việc này nên có thể nói đây là một thành tích đáng kể, và mọi người có thể hy vọng sẽ có thêm những thành tích như vậy nữa.

Nhà báo Việt Lâm: Như vậy là ông Obama đã có một thành công bước đầu khi luật cải cách y tế được Hạ viện thông qua, nhưng còn những việc ông ấy đã hứa, như là phục hồi kinh tế, hay sự minh bạch trong hệ thống thì sao?

GS Thomas Patterson: Tôi nghĩ là có hai điều. Một là mọi người đều hiểu là phục hồi kinh tế cần có thời gian. Nếu mọi người đều tin rằng phục hồi kinh tế hoàn toàn là có thể thì quá trình sẽ diễn ra nhanh hơn. Điều mạo hiểm ở đây là đó không phải là sự phục hồi thực sự mà chỉ có vẻ như vậy, vì thất nghiệp vẫn còn nhiều, nhiều bộ phận của nền kinh tế không khỏe mạnh, những lo ngại về thị trường chứng khoán, về giá nhà đất...

Theo tôi, câu hỏi về sự phục hồi kinh tế chỉ là một điểm, còn tiếp theo thì sao? Nếu thất nghiệp giảm và mọi chuyện đi đúng hướng, mọi người sẽ nói là ông ấy đã làm được; nếu thất nghiệp không giảm thậm chí tăng, với tình trạng chìm hai lần, nghĩa là đã chìm, đã nổi lên và lại chìm xuống, đó sẽ là sát nhân đối với sự nghiệp chính trị của Barack Obama. Khi ấy, tỉ lệ ủng hộ mà chúng ta đã nói tới có thể giảm xuống còn 40, 30% và mọi người sẽ bảo: Ồ, hóa ra ông ấy chả làm được gì và có lẽ đây chỉ là Tổng thống một nhiệm kỳ.

Người dân nhìn thấy mình trong lãnh đạo

Nhà báo Việt Lâm: Là một nhà quan sát chính trị và như tôi thấy ông có rất nhiều đánh giá thú vị về các Tổng thống, vậy ông đánh giá thế nào về Obama? Theo ông, tính cách nào là nổi bật nhất ở ông Obama, và ông ấy khác gì so với các Tổng thống Mỹ khác?

GS Thomas Patterson: Tôi thấy ông Obama rất thú vị, như nhiều nhà lãnh đạo khác. Một số lãnh đạo thể hiện mình rất độc đáo, và người dân có thể nhìn vào và nói tôi thích hoặc không thích người như thế. Còn ông Obama lại là một kiểu lãnh đạo mà người dân nhìn thấy họ trong đó, và những gì họ nghĩ về ông trong chiến dịch tranh cử cũng đúng khi ông lên làm Tổng thống.

Với những người theo chủ nghĩa tự do và những người trẻ, lực lượng ủng hộ chính của ông Obama trong thời gian tranh cử, họ nhìn thấy ở ông một người theo chủ nghĩa tự do.

Obama cũng là một người theo chủ nghĩa thực dụng, với những câu hỏi như chúng ta có thể làm gì, chúng ta có thể đạt được gì? Và với luật cải cách y tế, ông ấy đã cho thấy ông muốn thực sự đạt được điều gì đó chứ không nói suông.

Cũng có thể thấy sự ôn hòa và thực tế trong chính sách của ông ấy ở Trung Đông, về những điều cần làm ở Afganistan, ông đã lắng nghe các ý kiến và nói "hãy dừng lại để nhìn nhận rõ hơn tình hình, mục tiêu của chúng ta, đặt chúng cạnh nhau và chúng ra sẽ có câu trả lời về việc cần làm gì ở Afganistan". Điều đó không hề ảo tưởng, nó rất thực tế.

Một ví dụ khác. Ông ấy là một người Mỹ gốc Phi và trong cộng đồng này, có những chương trình nhằm mục đích đem đến thêm cơ hội cho những người kém may mắn, người da đen, người gốc Nam Mỹ, gốc Á, phụ nữ.

Phải thấy rằng là một người Mỹ gốc Phi và là một người theo chủ nghĩa tự do, ông ấy phải chịu rất nhiều áp lực từ những cộng đồng này về những điều ông phải làm được như tăng thêm việc làm, cơ hội học cao cũng như mọi cơ hội mà xã hội Mỹ tạo ra... Obama đã trả lời rằng mục tiêu của ông là từ bỏ những chương trình như thế, không phải ngay lập tức nhưng về lâu dài. Chúng tôi muốn có một xã hội không phân biệt màu da, nếu các bạn vẫn tiếp tục kêu gọi làm gì đó cho những người gốc Phi, gốc Nam Mỹ, gốc Á, phụ nữ, chúng tôi vẫn sẽ thúc đẩy các bạn tiến bộ. Thực tế là điều này có thể gây ra nhiều mâu thuẫn, nhưng ông ấy nói rất nhiều điều như vậy.

Một ví dụ khác, ông ấy nhận được rất nhiều sự ủng hộ của những người đồng tính trong giai đoạn tranh cử, một phần là vì chắc chắn đảng Cộng hòa sẽ không ủng hộ họ. Khi tranh cử, Obama cũng đã cam kết sẽ làm nhiều hơn cho họ. Ví dụ trong quân đội, nếu bạn là người đồng tính công khai bạn sẽ không thể ở lại trong quân ngũ và sẽ bị buộc phải rời quân đội. Nhưng bạn có thể là người đồng tính bí mật, không nói cho ai hết, đó là chính sách "đừng nói với ai". Nhưng những người đồng tính cho việc này là đạo đức giả, giấu diếm thì được ở lại mà công khai thì bị đuổi. Ông Obama cũng đang muốn thay đổi điều này để người đồng tính có thể có quyền lợi như mọi người khác.

Việc này thì ông ấy không cần đến Quốc hội, ông ấy là Tổng tư lệnh quân đội nên tự mình có thể thay đổi chính sách trong quân đội. Nhưng ông ấy cũng đang rất thận trọng hơn nhiều so với suy nghĩ của mọi người.

Nhà báo Việt Lâm: Vì thế mà ông nói là ông ấy đang thay đổi cách làm việc trong chính trị. Nhưng dường như ông ấy vẫn làm việc theo cách cũ?

GS Thomas Patterson: Tôi không rõ chính xác cô muốn nói gì nhưng theo tôi, ông ấy muốn có sự thay đổi nhưng mọi việc có thể khó khăn hơn ông ấy tưởng.

Lời hứa của ông ấy là nếu có thể, ông ấy sẽ thực hiện các chính sách với sự đồng thuận lưỡng đảng. Điều này có ý nghĩa trong bối cảnh nước Mỹ, khi Tổng thống phải phụ thuộc rất nhiều vào những người cùng đảng trong Quốc hội. Nếu muốn có sự đồng thuận lưỡng đảng, ông ấy sẽ nhận được sự ủng hộ của cả các đại biểu Quốc hội trung lập và ôn hòa. Và điều này cũng đã thể hiện phần nào trong hoạt động của Quốc hội.

Nhưng tôi có cảm giác là, không biết ông ấy có ý thức được không, khi đưa gói kích thích kinh tế ra trước Quốc hội, ông gần đặt số phận của nó vào tay đa số của đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa gần như không được lên tiếng về nó. Sẽ khó mà có được sự đồng thuận lưỡng đảng nếu đảng kia không được mời tham gia, ít nhất là bàn bạc tranh luận trong việc lập pháp.

Tuy nhiên, việc này thì ông ấy không thể rút lại được. Ngoại trừ việc này thì ông ấy đã cố gắng xây dựng cầu nối để thu hẹp khoảng cách giữa hai đảng.

Quan trọng nhất là lãnh đạo thể hiện được suy nghĩ của nhân dân mình

Nhà báo Việt Lâm: Có một câu hỏi độc giả gửi đến: Trong số những phẩm chất của Obama, khả năng diễn thuyết trước đám đông và sức hút của ông ấy rất được ca ngợi. Ông ấy đã thành công trong việc xây dựng một hình ảnh nhẹ nhàng, khiêm tốn, ôn hòa. Gần đây ông ấy còn được trao giải Nobel Hòa bình cho những cam kết và hứa hẹn hơn là cho những hành động cụ thể. Vậy theo quan điểm của một nhà khoa học chính trị như ông, ông nghĩ gì về điều này? Có đúng là một chính trị gia được coi là thành công khi truyển tải được thông điệp và xây dựng được một hình ảnh đẹp?

GS Thomas Patterson: Bạn biết đấy chính trị ngày nay khác nhiều so với khoảng 100 năm trước. Điều quan trọng nhất mà một lãnh đạo quốc gia cần làm được là thể hiện được tình cảm, suy nghĩ của đất nước và nhân dân mình. Vì vậy phần lớn công việc của một nhà lãnh đạo điều hành ngày nay là cái mà chúng tôi gọi là "nhà lãnh đạo hùng biện", với khả năng đem đến cho công chúng, cho thế giới những ý tưởng và giúp mọi người hiểu hơn về nước Mỹ và người Mỹ hiểu hơn về thế giới...

Theo tôi, Tổng thống không nhất thiết phải là một diễn thuyết gia giỏi nhưng phải là một người truyền thông giỏi, rõ ràng, trung thực và đáng tin cậy. Về mặt này thì ông Obama khá là thành công. Một điều mà các cuộc thăm dò trên khắp thế giới chỉ ra là thế giới có cảm tình hơn với nước Mỹ khi Obama là Tổng thống hơn là khi Bush làm Tổng thống. Nhiều nước châu Âu và châu Á đều có cảm tình hơn với nước Mỹ của ông Obama. Điều này liên quan nhiều đến cách nói của ông ấy, không chỉ đơn giản là việc ông ấy là một người diễn thuyết giỏi. Ông ấy nói về những giá trị, những tương đồng trong lợi ích, ông ấy cố gắng kết nối các quốc gia với nhau, từng con người với nhau, điều này có thể tạo nên nền tảng của sự tin cậy và đây là một điều quan trọng trong việc lãnh đạo.

Tuy vậy ông ấy lại chưa thành công lắm trong việc hiện thực hóa mọi việc. Đối với giải Nobel Hòa bình, ông ấy đã ứng xử hay. Bài phát biểu nhận giải của ông ấy rất tuyệt, rằng tôi không thực sự xứng đáng với giải này nhưng tôi sẽ nhận như một mục tiêu thúc đẩy chúng tôi làm tốt nhất có thể. Tôi nghĩ nếu ông ấy có sự lựa chọn, giải Nobel Hòa bình có thể đến với ông ấy sau khoảng 3-4 năm nữa khi ông ấy làm được điều gì đó. Tôi nghĩ là ông ấy có hơi xấu hổ một chút.

Tuy nhiên, đó là một chặng đường dài từ chỗ muốn trở thành người vĩ đại đến chỗ giới truyền thông nói bạn là người vĩ đại và đến chỗ thực sự là một người vĩ đại. Có nhiều điều để nói rằng ông ấy sẽ trở thành một người tốt. Chúng ta có người trung dung, có người xấu và may mắn có người tốt, nhưng người vĩ đại thì không xuất hiện thường xuyên. Và tôi có cảm giác là hoàn cảnh hiện nay khó khiến ông ấy trở thành người vĩ đại.

Giờ không phải những năm 1930, khi bạn gần như sáng tạo ra một chính quyền liên bang với các cơ quan và chính sách... Công việc của một Tổng thống ngày nay chỉ làm vận hành chúng, nói chung là kém long lanh, kém vĩ đại hơn nhiều, chỉ là quản trị chứ không phải là tầm nhìn.

Tập hợp tài năng cho các vị trí quan trọng

Nhà báo Việt Lâm: Vậy nhân tố cốt yếu để ông ấy thực hiện được những lời hứa của mình là việc lựa chọn nhân sự thật hợp lý, thông minh, minh bạch và và hiệu quả để có thể giải quyết được mọi khó khăn. Ông có nghĩ là ông ấy đã lựa chọn đúng đắn không?

GS Thomas Patterson: Đây là một câu hỏi hay, tôi sẽ đưa ra hai câu trả lời bởi vẫn còn những ý kiến tranh cãi xung quanh vấn đề này.

Điều nhiều người lo lắng khi ông Obama trở thành Tổng thống là ông ấy sẽ bổ nhiệm những vị trí quan trọng như thế nào. Có thể là những người đã gắn bó đồng cam cộng khổ với ông trong những ngày tháng tranh cử vất vả. Jimmy Carter đã làm như vậy khi ông ấy trở thành Tổng thống. Ba người đồng hương Georgia cùng làm trong chiến dịch của ông đã được chọn vào những chức vụ quan trọng mặc dù họ không có nhiều kinh nghiệm trong chính phủ.

Bill Clinton cũng ít nhiều làm vậy khi đắc cử năm 1992. Chánh văn phòng của ông là một người bạn học. Luật sư trưởng thì là đối tác của vợ ông. Những lựa chọn này đã thực sự làm tổn hại đến họ nhưng họ đã tưởng thưởng cho những người đã giúp họ ngồi được vào ghế Tổng thống, và là điều rất tự nhiên khi những người đã vất vả vì bạn, gắn bó và gần gũi với bạn đến thế được nhận những chức vụ cao trong chính quyền.

Nhưng ông Obama đã nói không, và bạn có thể hiểu áp lực đối với ông lớn thế nào, có rất nhiều người muốn có những vị trí ấy. Nhưng ông nói tôi phải tìm người tốt nhất có thể. Thế là ông đã chọn Rahm Emanuel làm Chánh văn phòng Nhà Trắng, chọn đối thủ cũ Hillary Clinton làm Ngoại trưởng, giữ nguyên Bộ trưởng Quốc phòng Robert Gates mà ông Bush đã chọn, có thể coi là người của bên kia, chọn Larry Summers, một đồng nghiệp cũ của tôi ở trường Kennedy ở Harvard, người vốn dĩ ủng hộ Hillary Clinton và cựu Bộ trưởng Tài chính dưới thời Bill Clinton, làm cố vấn kinh tế trưởng cho mình.

Qua đó, ông ấy đã cho thấy ông ấy hiểu rõ tầm quan trọng của việc tập hợp những tài năng cho những vị trí quan trọng.

Còn những lời chỉ trích từ phía những người theo chủ nghĩa tự do và các đảng viên Dân chủ thì cho rằng ông ấy chọn những người mà họ không đồng ý, như Hillary Clinton chẳng hạn, rằng họ muốn có những người theo chủ nghĩa tự do hơn.

Tuy nhiên, theo tôi, đó là những sự bổ nhiệm tốt. Đây đang là thời điểm kinh tế khó khăn trên toàn thế giới, bạn không nên chọn lựa những người ít kinh nghiệm, chưa được cọ xát. Thỉnh thoảng lịch sử cho phép bạn làm vậy, nhưng có lúc bạn cần có những người giàu kinh nghiệm và kiến thức.

Trong hoàn cảnh khủng hoảng về đối ngoại hay kinh tế, đó chính là những người bạn cần.

Nhà báo Việt Lâm: Nhưng tôi thấy người Mỹ chọn Barack Obama trong khi ông ấy khá ít kinh nghiệm hơn so với những ứng cử viên khác? Ông ấy cũng chưa được cọ xát, vậy tại sao ông ấy vẫn được lựa chọn?

GS Thomas Patterson: Chúng tôi có hệ thống hai đảng và vào năm 2008, đảng Dân chủ có thể đề cử bất cứ ai đáng tin cậy, họ đều có thể thắng cử, trừ phi quá yếu kém hoặc có vết nhơ trong quá khứ.

Hillary Clinton có thể đã là Tổng thống nếu là ứng cử viên của đảng Dân chủ. Tôi nói thế là vì nếu bạn nhìn vào lịch sử các cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ và vào những thời điểm kinh tế khó khăn, ai sẽ thắng cử - đảng đối lập. Đó là lịch sử.

Ai chiến thắng khi đang có một cuộc chiến không được lòng dân ở nước ngoài - đảng đối lập.

Ai chiến thắng khi Tổng thống đương nhiệm lúc đó chỉ có tỉ lệ ủng hộ là 25%, như ông Bush - đảng đối lập.

Cả ba yếu tố này đều có ở năm 2008, biến cuộc bầu cử trở thành quá dễ dàng cho đảng Dân chủ.

Nhưng nhiều người không nghĩ thế là dễ dàng, họ cho đó là khó khăn. Và vì khó khăn lắm mới chiến thắng nên ta có thể làm gì ta muốn.

Nhưng vấn đề với hai đảng là nếu bạn nghiêng quá về bên nào, bạn sẽ khiến những người ở giữa khó chịu, và bạn sẽ thấy chuyện đã xảy ra với ông Bush và đảng Cộng hòa. Đó cũng là nguy cơ với đảng Dân chủ nếu tả khuynh quá. Và tôi nghĩ là ông Obama hiểu rõ rằng để chiến thắng lần nữa năm 2012, ông ấy phải trung dung hơn, và có thể khiến những người phía tả tức giận, nhưng đến năm 2012 thì họ chẳng thể đi đâu ngoài đi theo ông ấy. Họ có thể gây chút khó khăn nhưng không thể chuyển sang phía Cộng hòa được. Nhưng những người ở giữa, những người trung dung, những người sẽ quyết định kết quả bầu cử, họ sẽ thoải mái hơn với người mà họ cho là cũng ôn hòa như họ, và đó chính là vị trí mà ông Obama đã có.

Nhà báo Việt Lâm: Nhưng đảng Dân chủ vừa mới thua ở một số bang quan trọng như New Jersey và Virginia. Liệu đó có phải là dấu hiệu hay cảnh báo cho chính quyền và Tổng thống không?

GS Thomas Patterson: Tôi nghĩ là có rất nhiều dấu hiệu cảnh báo đối với chính quyền và Tổng thống. Về tỉ lệ ủng hộ, đến thời điểm này mà tụt xuống còn khoảng 50% cũng là điều bình thường, nhưng vẫn có ngoại lệ, ví dụ John Kennedy vẫn đạt 60%. Có thể tụt xuống 50% thì có thể tụt nữa, nguy cơ là ở chỗ đó.

Khi nên kinh tế gặp khó khăn mà không hề có dấu hiệu cho thấy khi nào thoát ra và hậu quả thế nào, đó cũng là một dấu hiệu cảnh báo.

Nếu Tổng thống tụt dốc hơn nữa, sẽ là rắc rối thực sự cho ông ấy và đảng Dân chủ. Có những việc đã xảy ra mà đáng nhẽ ông ấy có thể kiểm soát, ví dụ không vì quá sốt sắng đạt được mục đích mà gạt đảng Cộng hòa sang bên lề gói kích thích kinh tế, chắc chắn họ sẽ cố gắng làm việc cùng Tổng thống mới.

Và còn một điều nữa đang khiến người Mỹ lo lắng. Mọi người đều biết rằng không thể cứ thế tiêu tiền, không thể cứ ném tiền qua cửa sổ, và Tổng thống cùng Quốc hội mà đảng Dân chủ chiếm đa số đang tiêu rất nhiều tiền, thế thì tiếp theo là gì? Tiếp theo chính là tăng thuế, ai đó sẽ phải trả lại tiền. Và điều làm cho người dân sợ hãi và muốn thay đổi người cầm quyền chính là suy nghĩ "thuế của tôi lại tăng vọt" và thực sự là thuế có thể tăng. Và tôi nghĩ đây chính là điều mà đảng Cộng hòa đang kích. Tôi không biết mọi người ở VN có quen với thuật ngữ "tiệc trà" - tea party. Chữ tea còn là viết tắt của cụm "taxed enough already" - áp thuế như thế đã quá đủ.

Đây là trận đấu quyết định, giống điều xảy ra ngay trong cuộc cách mạng Mỹ, trong cái được gọi là "tiệc trà Boston". Khi Anh đánh thuế vào các tàu chở chè nhập khẩu của Mỹ, các tàu chở chè tập trung ở cảng. Những người dân của xứ thuộc địa Mỹ đã ném chè xuống biển và những người này tạo nên "tiệc trà". Đây là cuộc chiến để chống lại thuế được áp lên mặt hàng chè. Và đây cũng là một trong những mục tiêu mà cuộc cách mạng Mỹ hướng tới.

Đảng Cộng hòa và những người bảo thủ đã kiếm được "tiệc trà" cho mình. Đây không chỉ là câu chuyện lịch sử của 200 năm trước, mà vừa qua, đã có "tiệc trà" - phong trào phản đối của nhân dân, như vậy ở trên khắp các vùng của nước Mỹ, cuộc chiến của chúng tôi chống lại những hóa đơn chi tiêu khổng lồ, được ủng hộ bởi Obama và được thông qua trong thời kì đảng Dân chủ cầm quyền ở Quốc hội.

Trong cuộc vận động bầu cử, thuế là vấn đề lớn nhất là đảng Cộng hòa có trong tay. Bởi họ có thể dùng nó như một đề tài tranh luận. Đảng Cộng hòa có thể nói, chúng tôi giữ cho thuế thấp, trong khi đảng Dân chủ khiến người dân phải chi nhiều hơn cho các khoản thuế.

Thực ra, có rất nhiều thứ đang diễn ra, và có rất nhiều vấn đề. Tất cả mọi người đều đề cập đến vấn đề Afghanistan... Nhiều người đổ lỗi cho Obama và gây áp lực lên ông. Tôi mong không phải đối mặt và xử lý với điều đó. Sẽ có người nhìn tôi nỗ lực thuyết phục thông qua gói kích thích kinh tế cho sự phát triển của đất nước và chỉ thấy tôi đã bổ sung hàng tỷ đôla trong tài khoản nợ của nước Mỹ. Và ai đó phải là người gánh trả. Tôi sẽ bị rơi vào khó khăn chính trị như vậy.