NewYork Paris Hà Nội Khách thứ :

NIỀM TIN TƯƠNG LAI

     

Trung tâm thương mại ở TP.HCM : Cung có vượt cầu ?

Hiện nay những căn nhà mặt tiền trên các tuyến đường của TP.HCM phần lớn trở thành các Cty, cửa hàng kinh doanh. Kinh doanh dựa vào mặt tiền đường không chỉ tồn tại ở TP.HCM mà còn trải rộng khắp các tỉnh thành trong cả nước, tạo thành nét văn hóa kinh doanh và trở thành loại hình kinh doanh đặc thù.

Việc mua sắm tại các cửa hàng mặt tiền đường đã trở thành thói quen từ bao năm nay của phần lớn người dân Thành Phố, với đủ mọi thành phần hàng hóa có thể phục vụ nhu cầu của người tiêu dùng từ A-Z. Chính vì yếu tố đặc thù đó, việc hàng loạt các Trung tâm thương mại ra đời liệu có xảy ra tình trạng cung vượt cầu khi mọi loại hàng hóa đều đã có mặt trên khắp các tuyến đường của Thành Phố ? Một số loại hình dịch vụ như cửa hàng ăn uống, tạp hóa, quán cà phê, quán nhậu bình dân có phù hợp khi đưa vào hoạt động trong các Trung tâm Thương mại ?

Theo thống kê, từ năm 1996 đến nay TP.HCM có 15 khu Trung tâm Thương mại ra đời, tập trung chủ yếu tại các quận trung tâm. Một số khu Trung tâm Thương mại trên địa bàn Q.1 như Diamond Plaza, tổng diện tích 12 nghìn m2, Tax Plaza hơn 14 nghìn m2, Parkson 17 nghìn m2; ở Q.5 có An Đông Plaza diện tích sàn 18 nghìn m2, Thuận Kiều Plaza hơn 21 nghìn m2, Parkson Hùng Vương 24 nghìn m2…

Một số các Trung tâm Thương mại mới đang triển khai trên khắp các quận, huyện như khu Đô Thị Mới Phú Mỹ Hưng xây Trung tâm Thương mại Saigon Paragon với tổng diện tích sàn 8 nghìn m2; Royal Centre trên đường Nguyễn Văn Cừ (Q.5) quy mô 10 nghìn m2 sàn, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2008. Một số dự án Trung tâm Thương mại khác là Saigon Palace trên đường Lê Đại Hành ( Q.11 ) diện tích sàn 25 nghìn m2; The Everich trên đường 3/2 (Q.11) diện tích sàn 24 nghìn m2; rồi còn khu Trung tâm Thương mại cấp vùng như The Canary ( xây tại Bình Dương ) với diện tích sàn 82 nghìn m2; Platinum Plaza ( huyện Bình Chánh ) quy mô 140 nghìn m2, Saigon Financial Centre trên đường Lê Hồng Phong (Q.10) hơn 186 nghìn m2, trong tương lai Khu Đô Thị Mới Thủ Thiêm có Trung tâm Thương mại Metropolis với quy mô tới 600 nghìn m2…

Việt Nam được đánh giá là dân số trẻ ( 60% dân số nằm trong độ tuổi từ 30 - 40), do vậy năng lực chi tiêu rất lớn. Vấn đề mua sắm trong tương lai không chỉ vì nhu cầu mà còn là sự thể hiện vị thế của người tiêu dùng, do vậy, việc phát triển các Trung tâm Thương mại hiện nay chính là sự kết hợp hoàn hảo của “Cơ hội và thời điểm”. Tuy nhiên, thông qua thị trường địa ốc cho thấy số người có thu nhập thấp chiếm tới 80% cư dân TP hiện nay và chốn an cư vẫn là mối bận tâm hàng đầu của họ.

Với thực trạng đó, việc phát triển các Trung tâm Thương mại tại Việt Nam còn khá xa vời thực tiễn khi chỉ có 20% số người có thu nhập ổn định. Việc cung vượt quá cầu đã thấy rõ và liệu hàng loạt các Trung tâm Thương mại ra đời chỉ nhằm hướng đến việc phục vụ cho người giàu?

Sốt trung tâm thương mại

Chỉ trong vòng 6 tháng, trung tâm thương mại Vincom Hà Nội đã cho thuê xong khu bán lẻ rộng 17.000m2 với giá trung bình 30 USD/m2/tháng. Đây không phải là trường hợp cá biệt: hiện có hơn 130.000m2 Trung tâm Thương mại cho thuê tại TP.HCM và Hà Nội đều đã kín chỗ ( công suất cho thuê đạt 95 - 100% ) với mức giá từ 15-100 USD/m2. Hình thức bán lẻ truyền thống đang thất thế dần trước “cơn lốc” Trung tâm Thương mại mới “thổi” vào Việt Nam .

Trung tâm Thương mại đua nhau ra đời

Dưới cái nhìn của các nhà kinh doanh chuyên nghiệp, thị trường bán lẻ Việt Nam đang ở dưới mức phát triển, một trong những nguyên nhân chính là do thiếu hụt Trung tâm Thương mại hoàn thiện. Tuy nhiên, nhận định này sẽ mau chóng lạc hậu: trong năm 2006 và 2007 tới đây, cả nước “bùng nổ” Trung tâm Thương mại.

Theo thống kê, hiện TP.HCM và Hà Nội có hơn 350.000m2 diện tích sàn dành cho Trung tâm Thương mại ( đang được qui hoạch hoặc đã xây dựng Trung tâm Thương mại ). Không riêng gì hai “miền đất hứa” trên, đến nay hầu hết các tỉnh thành trong cả nước đều đã có trong tay nhiều dự án Trung tâm Thương mại “cỡ bự” như Thuỳ Dương Plaza (Hải Phòng); Nha Trang Centre (Nha Trang), Tổ hợp thương mại Imperial (Vũng Tàu)... và Geleximco (Cần Thơ), sẽ đi vào hoạt động trong quí I/2006 này.

Trong đó, hầu hết các Trung tâm Thương mại mới là Trung tâm Thương mại cao cấp gắn liền với những dịch vụ giải trí tiện ích như Thuỳ Dương Plaza có qui mô lớn gấp 3 lần Parkson TP.HCM ( 51.000m2 ) bao gồm rạp chiếu phim, nhà hàng, hồ bơi; Nha Trang Centre thì bao gồm cả một khách sạn 4 sao; còn Imperial dành hẳn 3 tầng làm bãi đậu xe...

Sở dĩ có chuyện Trung tâm Thương mại phát triển mạnh vì các nhà đầu tư đang muốn “đón đầu” xu hướng mua sắm mới tại thị trường Việt Nam. Ông Terry Ghani, chuyên gia quảng cáo và tiếp thị Malaysia ( Giám đốc Công ty TGA Malaysia ), sau một thời gian nghiên cứu và tìm hiểu thị trường đã cho hay: Dân số VN khá trẻ và tỷ lệ người biết chữ cao nên rất có lợi cho ngành công nghiệp bán lẻ Việt Nam.

Hơn nữa, GDP và thu nhập bình quân đầu người đang tăng trưởng đều đặn (8%/năm) cũng tác động nhiều đến phong cách mua sắm của người tiêu dùng Việt Nam. Thói quen bán lẻ theo kiểu truyền thống ( chợ, cửa hàng ) đang chịu nhiều ảnh hưởng và biến đổi sang nền kinh tế thị trường năng động. Một khi người tiêu dùng ít thời gian rảnh rỗi thì sự thuận tiện và chất lượng dịch vụ đảm bảo là nhu cầu tất yếu.

Ngành công nghiệp bán lẻ sẽ cất cánh ?

Hiện cả nước có chưa đến 40 Trung tâm Thương mại đi vào hoạt động, nằm chủ yếu tại TP.HCM và Hà Nội, do vậy dù có nhiều dự án Trung tâm Thương mại mới sắp ra đời nhưng nhà đầu tư vẫn không hề lo “cung vượt cầu” vì căn cứ vào kinh nghiệm phát triển của các nước khác như Singapore, Malaysia, Thái Lan... tỉ lệ mua sắm tại Trung tâm Thương mại rất cao, như Thái Lan dù chỉ ở trình độ phát triển trung bình thì doanh thu tại siêu thị & Trung tâm Thương mại cũng chiếm đến 60% doanh số thị trường bán lẻ.

Mới đây, cuộc điều tra của Ban tổ chức Hàng Việt Nam chất lượng cao cho thấy người trong độ tuổi có tạo ra thu nhập ( từ 22-55 tuổi ) là những người chi tiêu nhiều nhất, chiếm 70,29%. Một điểm đáng chú ý là ngày càng có nhiều người tiêu dùng trẻ thích mua sắm tại siêu thị và Trung tâm Thương mại. Tại TP.HCM chỉ có 8% người tiêu dùng cho biết thường xuyên mua hàng tại chợ, trong khi có đến 25% thường xuyên vào siêu thị hoặc Trung tâm Thương mại.

Một tín hiệu đáng mừng nữa là trong thời gian qua tuy có hơi chật vật ( do tình hình thiên tai, dịch bệnh ) nhưng ngành công nghiệp bán lẻ Việt Nam vẫn giữ được tỷ trọng của mình trong GDP, doanh thu bán lẻ tăng mạnh trong năm 2004 đạt khoảng 343,350 tỷ đồng, tăng 13% so với năm 2003.

Với sự đầu tư đúng mực về cơ sở hạ tầng cho thị trường bán lẻ như trên không chỉ nhà phân phối địa phương có cơ hội để khuếch trương thương hiệu mạnh mẽ mà DN nước ngoài cũng thuận lợi hơn khi tham gia thị trường. Nói cách khác, Trung tâm Thương mại chuyên nghiệp sẽ là “đường băng” mới đẩy nhanh thị trường bán lẻ VN.

Cần một bản sắc riêng

Mặc dù Trung tâm Thương mại được xem là “mảnh đất màu mỡ” như vậy nhưng không phải nhà kinh doanh Trung tâm Thương mại nào cũng thành công. Ông Marc Towsend, Tổng giám đốc Tập đoàn Tư vấn Bất động sản CB Richard Ellis với thâm niên hơn 10 năm kinh nghiệm kinh doanh bất động sản tại Mỹ ( bao gồm Trung tâm Thương mại ) nhận định, ở Việt Nam có thói quen nhà này thấy nhà kia kinh doanh tốt là mở ra cửa hàng y chang, nếu may mắn thành công thì sẽ có nhà thứ 3, thứ 4... tạo nên những cửa hàng, Trung tâm Thương mại na ná nhau.

“Kinh doanh theo kiểu tự phát là điều cấm kị đối với Trung tâm Thương mại, do vậy nhà đầu tư nên định hướng Trung tâm Thương mại của mình sẽ là Trung tâm Thương mại gì ? Phải có thương hiệu khác biệt riêng, ví dụ như chuyên về thời trang dành cho giới trẻ; chuyên về tranh ảnh, báo chí; đồ gia dụng, trang trí nội thất...” - ông Marc Towsend cho biết.

Cũng theo ông Marc, 2 điều quan trọng nhất của Trung tâm Thương mại là thức ăn & bãi đậu xe. Điển hình trong vấn đề này có thể kể đến Trung tâm Thương mại Parkson ( Parkson Sagontuorist Plaza ). Khi còn thuộc quyền chủ quản của Sagontuorist nhiều khách hàng, nhất là những người đi xe ôtô con rất ngán đến đây vì thiếu bãi đỗ xe. Nhưng từ khi Parkson thuê lại Trung tâm Thương mại này, tình thế đã khác hẳn.

Cụ thể, Parkson Saigontourist đã ra mắt dịch vụ hỗ trợ gửi và lấy xe 4 bánh cho khách hàng mua sắm, trở thành Trung tâm Thương mại đầu tiên tại Việt Nam cung cấp dịch vụ này. Khách đến Parkson chỉ cần giao chìa khoá và nhận thẻ xe từ nhân viên gửi xe Parkson, các nhân viên này sẽ lái xe đến bãi đậu xe và giao xe tận nơi sau khi khách hàng shoping xong. Dịch vụ này còn miễn phí cho khách hàng mua sắm với hoá đơn trị giá từ 1 triệu đồng trở lên.

Ngoài ra, một số vấn đề nhỏ nhưng không kém phần quan trọng đối với một Trung tâm Thương mại là nhà vệ sinh, bảo vệ, trang trí... và máy rút tiền. ông Marc cho rằng không nên đặt nhà bank dưới tầng trệt của Trung tâm Thương mại mà thay vào đó là thật nhiều máy rút tiền tại các khu vực mua sắm của các tầng lầu.

Nguyễn Sa

TP.HCM : Dồn dập khai trương siêu thị

Chỉ trong vòng hai tháng ( 05-2007 đến 07-2007 ) , có ít nhất năm siêu thị được đưa vào hoạt động tại TP.HCM. Tình hình tương tự cũng đang diễn ra tại các tỉnh, thành trên cả nước.

Liệu việc kinh doanh siêu thị có “mở là thắng” ? Liệu thói quen mua sắm của người dân có thay đổi khi bây giờ ra ngõ là gặp... siêu thị?

“Dồn dập” khai trương

Các siêu thị và trung tâm thương mại đã khai trương “dồn dập” thời gian qua. Đầu tháng 5/2007, Công ty TNHH Đông Hưng, đơn vị chủ quản chuỗi hệ thống Citimart, đưa siêu thị thứ tám trong hệ thống đi vào hoạt động ở quận Bình Thạnh (TP.HCM), nâng tổng số siêu thị hiện có của Đông Hưng trên cả nước lên 17 siêu thị.

Một tháng sau, Parkson khai trương trung tâm thứ hai của mình tại TP.HCM ở Hùng Vương Plaza, với vốn đầu tư lên đến 6 triệu USD. Sang tháng 7-2007, Tập đoàn dệt may VN (Vinatex) “bóc tem” Trung tâm thương mại Vinatex Lý Thường Kiệt, siêu thị thứ 46 của hệ thống Vinatexmart. Tiếp sau Vinatex chỉ một ngày, Co-op Mart Biên Hòa, trung tâm thương mại hợp tác giữa Saigon Co-op ( Liên hiệp HTX Thương mại TP.HCM ) và Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Biên Hòa (Bihimex), được đưa vào hoạt động với tổng vốn đầu tư lên đến 75 tỉ đồng...

Ông Ngô Văn Hải, Phó Giám đốc Công ty TNHH Đông Hưng, cho rằng việc “bùng nổ” hàng loạt siêu thị mới không chỉ ở các trung tâm thành phố lớn, mà còn lan rộng các tỉnh, thành. “Chúng tôi buộc phải chạy đua với thời gian, tìm chỗ “dừng chân” thích hợp trước thời điểm Chính phủ cho phép doanh nghiệp vốn đầu tư nước ngoài được quyền mở siêu thị, trung tâm phân phối”, ông Hải nói.

Cũng nằm trong thế “buộc phải chạy”, bà Nguyễn Thị Hồng Hương - Giám đốc hệ thống Vinatexmart - cho biết từ nay đến cuối năm 2007 Vinatexmart sẽ tiếp tục đưa thêm bốn siêu thị vào hoạt động. Với chuỗi hệ thống của Saigon Co-op, kế hoạch phát triển mới 5-8 siêu thị trong năm 2007 sẽ được Saigon Co-op “giải quyết” xong sáu cái vào cuối tháng bảy tới, đưa tổng số siêu thị đang sở hữu lên con số 23. Big C thì chuẩn bị khai trương siêu thị tại Đà Nẵng vào tháng mười tới, đây là siêu thị thứ bảy của Big C tại VN với tổng vốn đầu tư lên đến 12 triệu USD.

Đáp ứng thói quen mua sắm đang thay đổi

18g, tại siêu thị Vinatex ( Lý Thường Kiệt, Q.Tân Bình, TP.HCM ), khách đến mua sắm rải đều ở ba tầng tòa nhà, với một siêu thị lớn mới mở chưa được một tháng thì lượng khách như vậy là đầy sức hút. Nằm không xa chợ đầu mối Tân Bình nhưng sự ra đời của Vinatex đã tạo nên thói quen mua sắm mới đối với người dân ở khu vực này.

Đến nhiều siêu thị, thấy siêu thị nào cũng đông khách. Nhiều người dân đã dần dần chuyển hẳn thói quen đi chợ trong siêu thị. Bác Lam, ngụ tại quận Tân Bình, cho biết: “Dạo này bác đi siêu thị không à. Mua trong siêu thị giá đắt hơn một chút nhưng là đồ ngon, bảo đảm chất lượng. Tính ra cũng chừng đó thôi”. Chị Thái Hoàng, nhân viên kế toán của một công ty tư nhân, cho rằng với những công nhân viên chức như chị, đi làm về mệt rồi còn phải chen chúc vào chợ thì oải lắm. Hơn nữa, vào chợ có nơi còn bị móc túi, giật đồ. Vào siêu thị sạch, mát, có máy lạnh, không trộm cắp, giá cả cao hơn cũng có thể chấp nhận. Theo thống kê của phòng kinh doanh các siêu thị, doanh thu hai ngày cuối tuần của các siêu thị luôn tăng gấp đôi so với ngày thường, nhưng sự chênh lệch này đang được rút ngắn dần khi thói quen đi siêu thị hằng ngày của người dân đô thị ngày càng tăng rõ nét.

Tìm đường cạnh tranh

Theo tổng giám đốc một siêu thị, việc kinh doanh đã không còn dễ dàng kiếm lợi nhuận như trước nữa. “Chúng tôi đã phải cạnh tranh với rất nhiều đồng nghiệp trong bối cảnh nhiều nơi mở siêu thị, khắp nơi đều mở cửa hàng tiện lợi bán lẻ. Lợi nhuận tính trên doanh thu lúc trước có thể hơn 15%, nhưng bây giờ thì chỉ còn khoảng một nửa, cùng lắm là 10%”, ông này nói.

Theo bà Trần Thị Kim Quyên - Phó Tổng giám đốc Saigon Co-op, giám đốc chuỗi siêu thị Co-op Mart, sự có mặt của các “ông lớn”, chẳng hạn như Big C, Metro và Parkson cũng là bài toán rất “khó nuốt” đối với doanh nghiệp trong nước. Tại Saigon Co-op, tổng doanh thu toàn hệ thống ước đạt khoảng 2.000 tỉ đồng trong sáu tháng đầu năm 2007, tăng 40% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, theo một chuyên gia trong lĩnh vực bán lẻ, nếu so với bộ máy và chi phí bỏ ra thì con số này vẫn còn rất khiêm tốn. Mới đây Saigon Co-op cùng ba doanh nghiệp trong nước là Tổng công ty Thương mại Hà Nội (HAPRO), Tổng công ty Thương mại Sài Gòn và Công ty cổ phần tập đoàn Phú Thái đã sáng lập Công ty cổ phần Đầu tư và phát triển hệ thống phân phối VN (VDA) nhằm nâng cao sức cạnh tranh của Saigon

Co-op. Hiện VDA đang khảo sát mặt bằng, triển khai các dự án đầu tư theo kế hoạch, liên hệ các địa phương xin qui hoạch và tìm địa điểm xây dựng trung tâm thương mại và nhà kho để không bị chậm chân.