NewYork Paris Hà Nội Khách thứ :

NIỀM TIN TƯƠNG LAI

     

Việt Nam : Ngành viễn thám đi chậm hàng chục năm

Xét về tỷ lệ đầu tư, Việt Nam đầu tư cho ngành viễn thám ( ngành sử dụng các thiết bị từ xa như vệ tinh để thu thập, phân tích thông tin ) còn cao hơn cả Mỹ nhưng lại đang đi chậm hàng chục năm so các nước trong khu vực...

Ngành viễn thám Việt Nam cần một tổ chức để tập hợp lực lượng cũng như đề ra định hướng, chiến lược phát triển viễn thám trong những năm tới. Tuy nhiên, để làm điều đó cần có sự hỗ trợ của Nhà nước.

Đây là mong mỏi của nhiều nhà khoa học Việt Nam tới tham dự Hội nghị viễn thám châu Á lần thứ 26, khai mạc sáng 7/11/2005 tại Hà Nội. Trên 400 đại biểu quốc tế từ 38 nước và hơn 100 đại biểu trong nước đã tham dự Hội nghị này

Theo GS.TS Nguyễn Thượng Hùng, Phó Chủ tịch kiểm Tổng thư ký Hội Địa lý Việt Nam, Việt Nam đã bắt đầu làm viễn thám và GIS (Hệ thống thông tin địa lý) từ những năm 1980 song cho tới nay viễn thám vẫn chưa được ứng dụng rộng rãi để phục vụ phát triển kinh tế và xã hội. So với các nước trong khu vực Đông Nam Á thì viễn thám Việt Nam đi chậm hàng chục năm, về mặt tổ chức, ứng dụng và trang thiết bị. Nguyên nhân của tình trạng này là do các nhà lãnh đạo chưa thấy được tầm quan trọng của viễn thám và chưa coi viễn thám là một tiến bộ khoa học công nghệ, TS Hùng nhận định.

Việt Nam có nhiều trung tâm viễn thám. Tuy vậy, những trung tâm này phân tán về nhiều bộ lớn, chẳng hạn như Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Viện khoa học và công nghệ Việt Nam ( Bộ Khoa học và Công nghệ )..., do đó không thể tập trung để giải quyết những vấn đề lớn liên quan tới viễn thám. Tính riêng lẻ, manh mún đó đã gây lãng phí và dẫn tới hiệu quả không cao. Một trong những ví dụ về sự lãng phí và không hiệu quả là tình trạng mạnh cơ quan nào cơ quan đó mua ảnh vệ tinh riêng để sử dụng.

Về vấn đề này, TS Lê Quý Thức, Chủ tịch Hội viễn thám, đo đạc và nghiên cứu bản đồ Việt Nam, cho biết mỗi năm Việt Nam đầu tư 400-600 tỷ đồng cho công tác đo đạc bản đồ và viễn thám, chiếm 0,04% tổng ngân sách. Trong khi đó, Mỹ đầu tư khoảng 4 tỷ đôla/năm cho lĩnh vực này, chiếm 0,025% tổng ngân sách.

Rõ ràng là, tỷ lệ đầu tư của ngân sách cho viễn thám tại Việt Nam cao hơn Mỹ song quản lý lại chưa tốt, kém các nước trong khu vực về ứng dụng thực tế. Nguyên nhân là chưa có sự chỉ đạo thống nhất trên toàn quốc và chưa tập trung được đội ngũ viễn thám từ các ngành khác nhau.

Từ thực tế này, TS Hùng và TS Thức cho rằng vấn đề của viễn thám Việt Nam hiện nay là cần một tổ chức để hợp hợp lực lượng làm viễn thám của các ngành khác nhau. Tổ chức đó sẽ đề ra định hướng, chiến lược phát triển viễn thám Việt Nam trong những năm tới, dựa trên những tiến bộ của khoa học, kỹ thuật thế giới hiện nay. Người đứng đầu tổ chức phải có trình độ để theo dõi tình hình phát triển của viễn thám trong khu vực và thế giới, có khả năng tập hợp lực lượng viễn thám cả nước để bàn bạc, tiến hành các dự án phù hợp với tình trạng tài nguyên, môi trường cũng như các vấn đề nóng bỏng của nền kinh tế nước nhà.

TS Thức nhấn mạnh, đầu tư phóng vệ tinh viễn thám, xây dựng các trạm thu ảnh vệ tinh là cần thiết nhưng điều quan trọng nhất là phải đầu tư đào tạo đội ngũ chuyên gia giải đoán, phân tích những hình ảnh đó để phục vụ tốt nhất các ngành kinh tế.

Còn TS Hùng thì cho rằng cần cân nhắc kỹ vấn đề xây dựng trạm thu ảnh vệ tinh vì kinh nghiệm của Thái Lan cho thấy xây dựng thì dễ nhưng vấn đề là kinh phí hoạt động của trạm thu lên tới hàng triệu đôla mỗi năm. Ngoài ra, trạm hầu như không thể thu được ảnh vệ tinh viễn thám trong 6 tháng mùa mưa...

Tuy vậy, các nhà quản lý lại cho rằng xây dựng trạm thu ảnh sẽ giúp Việt Nam chủ động hơn trong việc khai thác ảnh vệ tinh, không phải chờ đợi nhà cung cấp.

Hội nghị sẽ còn tiếp tục đến ngày 11/11/2005. Đồng thời, Hội nghị Vũ trụ châu Á lần thứ 2 cũng diễn ra tại Hà Nội từ 8 - 11/11/2005.

Viễn thám là môn khoa học và nghệ thuật thu nhận thông tin về các vật, vùng hay hiện tượng nào đó thông qua việc xử lý số liệu bằng cách sử dụng thiết bị quan sát từ xa. Hiện nay, có hàng loạt các chương trình nghiên cứu sử dụng thiết bị viễn thám trên vệ tinh được thực hiện như LANDSAT, SPOT, IRS, RESURS, SPIN, NOAA, GEOS, SEASAT, EOS...Tuỳ thuộc vào mục đích ý nghĩa của việc nghiên cứu, các hệ thống thiết bị viễn thám được cấu tạo phù hợp: độ phân giải từ vài chục kilomet đến hàng mét.

Nhờ Viễn thám, người ta có thể xác định trạng thái cây trồng, dự báo thời tiết, lũ lụt, phát hiện cháy rừng, phân vùng quy hoạch đất đai, nghiên cứu động đất, nghiên cứu vũ trụ, nghiên cứu biển, nghiên cứu khí quyển, môi trường, phục vụ vào mục đích quân sự....

Hội nghị viễn thám châu Á lần thứ 26 diễn ra 7 - 11/11/2005 với sự tham gia của khoảng 500 đại biểu đến từ gần 40 nước.

Hội nghị được tổ chức hàng năm và là diễn đàn để các chuyên gia và người sử dụng công nghệ viễn thám, thông tin địa lý, gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm cũng như những tiến bộ về công nghệ. Qua đó thúc đẩy quan hệ hợp tác và tình hữu nghị.

Các chuyên gia Việt Nam mang tới hội nghị gần 30 báo cáo, chủ yếu là những ứng dụng của viễn thám trong giám sát môi trường và điều tra tài nguyên thiên nhiên ( tài nguyên rừng, khoáng sát, cháy rừng, lũ lụt...)

Minh Sơn

Việt Nam sẽ phóng vệ tinh viễn thám

Dự kiến, đầu năm 2008, Việt Nam sẽ phóng một vệ tinh viễn thám cỡ nhỏ để theo dõi diễn biến của thời tiết, môi trường, địa chất… trên toàn lãnh thổ Việt Nam.

Nguồn tin từ Bộ Khoa học - Công nghệ ngày 2-11 cho biết, hiện nay Bộ Khoa học - Công nghệ đang gấp rút hoàn thành dự thảo chương trình phóng một vệ tinh viễn thám cỡ nhỏ (khoảng từ 60 đến 100 kg) để trình lên Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt.

Theo đó, nếu Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và giao nhiệm vụ cụ thể vào cuối năm 2005 này, toàn bộ quá trình đấu thầu, chế tạo, tìm đối tác phóng vệ tinh lên quỹ đạo… sẽ được tiến hành trong hai năm và sớm nhất là đầu năm 2008 vệ tinh viễn thám này sẽ được phóng lên quỹ đạo.

Vệ tinh này sẽ có nhiệm vụ theo dõi, chụp ảnh và gửi về mặt đất những diễn biến của thời tiết, môi trường, khí hậu, hệ thống sông ngòi, địa chất… ( kể cả theo dõi, dự báo sóng thần và phòng chống lụt bão ) trên toàn lãnh thổ Việt Nam.

Dự kiến, chi phí cho toàn bộ chương trình phóng vệ tinh khoảng 20 triệu USD.

Cần sớm xây dựng trạm thu ảnh viễn thám hiện đại

Đó là ý kiến của các đại biểu tại hội thảo về công nghệ viễn thám và những ứng dụng tại Việt Nam, do Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp với Tập đoàn EADS (Pháp) tổ chức. Điểm tin khoa học - kỹ thuật ngày 9/9 :

Đức trợ giúp Dự án Điện mặt trời tại Quảng Ninh

Năm hệ thống nguồn điện pin mặt trời với tổng công suất thiết kế khoảng 3kW vừa được đưa vào sử dụng tại đảo Quan Lạn, tỉnh Quảng Ninh, đã góp phần cải thiện điều kiện sinh hoạt cho một bộ phận dân cư trên đảo.

Đây là dự án viện trợ không hoàn lại đầu tiên của Hội Doanh nghiệp Bang Sachsen-Anhalt, CHLB Đức cho nhân dân đảo Quan Lạn. Việc lắp đặt các hệ thống nói trên do hai công ty Đức Teutloff GmbH và Spicher GmbH, phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng mới (Đại học Bách khoa Hà Nội) thực hiện.

Hiệu quả kinh tế xã hội của dự án này sẽ là cơ sở để hợp tác Việt Nam-Đức về năng lượng tái tạo ở Việt Nam được triển khai với quy mô lớn hơn.

Việt Nam cần sớm xây dựng trạm thu ảnh viễn thám hiện đại

Tại hội thảo "Công nghệ viễn thám và những ứng dụng tại Việt Nam", do Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp với Tập đoàn EADS (Pháp) tổ chức ở Hà Nội ngày 8/9, các đại biểu tham dự đều cho rằng Việt Nam cần khẩn trương xây dựng trạm thu ảnh viễn thám hiện đại nhằm dự báo và đưa ra những biện pháp phòng tránh, hạn chế đến mức thấp nhất hậu quả do thiên tai gây ra.

Để phục vụ cho công tác dự báo thời tiết, giảm nhẹ hậu quả thiên tai, Việt Nam mới chỉ có duy nhất một trạm thu ảnh từ vệ tinh và mới chỉ ở mức độ... mua ảnh từ nước ngoài, do đó tính chủ động trong dự báo về thiên tai bị hạn chế rất lớn.

Trong khi đó, hầu hết các nước trong khu vực Đông Nam Á ( trừ Lào, Việt Nam và Campuchia ) đều có những trạm thu ảnh hiện đại có thể tự động thu, xử lý và phân tích ảnh từ vệ tinh, từ đó dự báo trước nhiều ngày những nơi thiên tai có thể xảy ra, giúp đưa ra những giải pháp phòng tránh.

Các đại biểu dự hội thảo cho rằng nếu Việt Nam có trạm thu ảnh hiện đại như một số nước trong khu vực thì vụ cháy rừng U Minh hạ cách đây mấy năm và vụ lũ quét ở Yên Minh, Hà Giang vừa qua có thể đã được phát hiện sớm và hậu quả sẽ không nặng nề như vậy.

Tại hội thảo, Bộ Tài nguyên và Môi trường cho biết đã hoàn chỉnh đề án xây dựng một trạm thu ảnh vệ tinh theo công nghệ hiện đại với tổng vốn đầu tư 21 triệu USD tại Hà Nội, có thể tự động thu ảnh trong vòng 6.000km. Dự kiến, cuối năm 2004 công trình sẽ khởi công và hoàn thành vào đầu năm 2006.