NewYork Paris Hà Nội Khách thứ :

NIỀM TIN TƯƠNG LAI

     

Thu hút chất xám Việt kiều : Không thể cái gì cũng chung chung - TS Nguyễn Quốc Bình , Việt kiều Canada

“Nhà nước cần gì ở các chuyên gia trí thức kiều bào? Cần những người như thế nào? Cần để làm gì? Những câu hỏi đó phải được trả lời thật cụ thể. Sau đó chúng ta mới có thể đi tìm người tài về và phải có chương trình làm việc thật cụ thể cho họ". Tiến sĩ Nguyễn Quốc Bình - Việt kiều Canada - đặt vấn đề rất rõ ràng như thế tại hội thảo "Phát huy hơn nữa tiềm năng chất xám của cộng đồng kiều bào trong công cuộc phát triển đất nước" do Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài (UBVNVNONN) tại TP.HCM tổ chức vào ngày 7/7.

Ý kiến của ông Bình cũng là suy nghĩ của rất nhiều trí thức Việt kiều nhiệt huyết muốn đóng góp cho quê hương. Những trí thức Việt kiều không muốn cái gì cũng nói chung chung, thiếu cụ thể. Đơn cử như sau nửa năm ra đời, Câu lạc bộ Khoa học và kỹ thuật người Việt Nam ở nước ngoài (CLB KHKT) đã có nhiều hoạt động tư vấn, liên kết, làm cầu nối với lực lượng trí thức trong và ngoài nước; thế nhưng, theo tiến sĩ Trần Hà Anh - Chủ nhiệm CLB - chưa có một đơn vị nào chính thức đặt vấn đề tìm người cho một dự án cụ thể. Ông Trần Hà Anh nói: "Cũng có vài đơn vị lên tiếng cần người nhưng chỉ nói chung chung rồi không quay lại để thảo luận chi tiết hơn. Vì vậy chúng tôi rất khó để tìm người cho phù hợp". Bà Tôn Nữ Thị Ninh - Phó chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc Bộ Ngoại giao đang trình Chính phủ đề án "Xây dựng chính sách, biện pháp vận động, khuyến khích chuyên gia, trí thức người Việt Nam ở nước ngoài đóng góp vào sự nghiệp xây dựng đất nước". Một số nội dung chính của đề án bao gồm: Lập Ban Chỉ đạo quốc gia về công tác đối với chuyên gia, trí thức người Việt Nam ở nước ngoài; Dành ngân sách để vận động, hỗ trợ đóng góp của chuyên gia, trí thức người Việt Nam ở nước ngoài; Bổ nhiệm chuyên gia, trí thức người Việt có năng lực vào các vị trí phụ trách, lãnh đạo; Hỗ trợ hoạt động đầu tư, kinh doanh, chuyển giao công nghệ của người Việt Nam ở nước ngoài...". hội cũng nhấn mạnh: "Chúng ta cứ quý trọng chung chung, kêu gọi chung chung thì không làm được gì cả. Cần lên một danh sách chương trình nhưng đừng quá nhiều. Sau đó tổ chức công bố như một phiên chợ, mời rộng rãi mọi người tham gia và cứ thế bắt đầu". Bà Ninh cho rằng đã đến lúc cần thiết phải chọn ra những dự án cụ thể để thu hút sự tham gia của kiều bào.

Ở một khía cạnh khác, nhiều trí thức Việt kiều cho rằng: vấn đề cơ bản để họ có thể yên tâm quay về tham gia nghiên cứu, giảng dạy tại Việt Nam chính là những chính sách đối với cộng đồng trí thức ngay trong nước. Theo ông Nguyễn Thanh Lâm, Việt kiều Đức, Nhà nước trước hết phải có chính sách đúng đắn với các trí thức trong nước, tận dụng được khả năng của họ. Đó chính là nguồn lực chất xám to lớn cho đất nước. Những trí thức việt kiều nhìn vào đó mới tin tưởng rằng nếu mình về cũng sẽ được đối xử công bằng, được sử dụng đúng chỗ, đúng việc. Cũng đồng quan điểm trên, giáo sư Nguyễn Đăng Hưng - Việt kiều Bỉ, cho rằng việc cần làm là tạo điều kiện để sử dụng hiệu quả nguồn chất xám được đào tạo ngay trong nước.

Ngoài ra, các trí thức Việt kiều cũng cho rằng cần thiết phải tạo ra được chính sách và môi trường làm việc cởi mở, hòa đồng; được giúp đỡ về các thủ tục hành chính... Tổng hợp các biện pháp đó thành các giải pháp, chương trình, đề án thật cụ thể, chính sách thu hút chất xám của bà con Việt kiều về đóng góp cho quê hương, chắc chắn sẽ đạt hiệu quả cao.

Mai Phương