NewYork Paris Hà Nội Khách thứ :

NIỀM TIN TƯƠNG LAI

     

Tổ chức thương mại thế giới WTO đã chính thức xác nhận Việt Nam là thành viên thứ 150 của tổ chức này.

"Được chấp nhận vào WTO là được vào sân chơi bình đẳng với thế giới. Đó là tiếng còi thổi cho một cuộc chơi mới, là cơ hội cho chúng ta "chơi" với tất cả tài năng và sức lực của ta", đánh giá của các chuyên gia về sự kiện Việt Nam được kết nạp vào WTO.

Trước sự kiện trọng đại này của đất nước, Giáo sư kinh tế Trần Hữu Dũng - một Việt Kiều hiện đang giảng dạy tại ĐH Wright State (Ohio, Mỹ), cho biết: ''Là người Việt Nam, lẽ tất nhiên là tôi mừng khi đất nước vào được WTO. Mừng, nhưng cũng hơi "cay đắng" là đáng lý mình phải vào WTO từ lâu lắm rồi. Nhưng thôi, chuyện cũ bỏ qua, chúng ta hãy cùng nhìn vào tương lai, đúc kết những kinh nghiệm đàm phán trong hơn 11 năm qua cho những "đấu tranh" thương mại sắp đến''.

Ông Carl Thayer, Giám đốc Diễn đàn nghiên cứu quốc phòng, ĐH New South Wales, Australia, đồng thời là một chuyên gia về Việt Nam cho biết: ''Việt Nam đã đạt được mục tiêu hội nhập với nền kinh tế toàn cầu. Tư cách thành viên WTO là kết tinh của biết bao nỗ lực bắt đầu từ năm 1995''.

Tuy nhiên, theo ông Carl Thayer, tư cách thành viên không chỉ là sự bắt đầu cho riêng Việt Nam. Việt Nam gia nhập WTO như một ''nền kinh tế phi thị trường'' và sẽ giữ nguyên tư cách này trong vòng 12 năm nếu không sắp xếp nền kinh tế theo định hướng thị trường sớm hơn. Điều đó có nghĩa xuất khẩu dệt may, ngành rất quan trọng với Việt Nam, có thể sẽ ''thu hút'' các biện pháp chống phá giá của Mỹ và các nước khác. Tuy nhiên, Việt Nam có thể thành công trong các hiệp định thương mại phức tạp với các nước hàng đầu trên thế giới và tổ chức thương mại đa phương quan trọng nhất này - WTO.

Các nước khu vực đón mừng Việt Nam

Ông Carl Thayer cho biết, tất cả các nước ASEAN sẽ đón mừng sự kiện Việt Nam gia nhập WTO. WTO tạo ra một môi trường thương mại an toàn ở đó các quy định mang tính phổ quát. Tư cách thành viên WTO tạo ra một nguyên tắc đối ngoại hỗ trợ ASEAN trong việc cải tổ và đáp ứng những tiêu chuẩn quốc tế.

Giáo sư Trần Hữu Dũng cho rằng : ''Tất nhiên là quan hệ của ta và các nước trong khu vực sẽ đổi khác sau khi chúng ta đã vào WTO (chính báo chí của họ trong mấy ngày qua đã nói nhiều về việc này). Nhưng chúng ta phải nhìn về quan hệ này không chỉ như một sự cạnh tranh kinh tế (xuất nhập khẩu, đầu tư), nhưng còn là một sự hợp tác (nhất là về khâu sản xuất) có lợi cho tất cả''

'Theo ông Carl Thayer, ASEAN cần đoàn kết hơn nữa như một khối kinh tế nhằm quan hệ với các cường quốc kinh tế lớn khác. Điều đó có nghĩa các thành viên kém phát trển hơn buộc phải đuổi kịp. Thương mại là một trong những chìa khoá rất quan trọng hỗ trợ phát triển kinh tế của Việt Nam và thu hẹp khoảng cách với các thành viên khác của ASEAN.

Điểm đến an toàn của dòng đầu tư nước ngoài

Ông Carl Thayer cho rằng, lợi thế lớn nhất khi gia nhập WTO là Việt Nam sẽ không còn phải chịu sự phân biệt đối xử với các mặt hàng xuất khẩu của mình. Việt Nam sẽ có thể gia nhập thị trường của 149 nước thành viên trên cơ sở bình đẳng. Việt Nam cũng sẽ có thể tận dụng cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO khi có tranh chấp với các nước thành viên khác. Giờ đây, xuất khẩu của Việt Nam được bảo vệ trong các cuộc tranh chấp thương mại.

'Điều cơ bản là Việt Nam sẽ được tiếp cận với thị trường toàn cầu lần đầu tiên trên cơ sở tốt nhất có thể. Việt Nam có thể tham gia cùng các nước đang phát triển khác trong WTO để cùng nhau đề nghị hỗ trợ và được quan tâm đặc biệt trong việc áp dụng các quy định của WTO. Điều đó sẽ tăng cường năng lực cạnh tranh của Việt Nam trên thị trường quốc tế.''

Ông Carl Thayer cho biết thêm, tư cách thành viên WTO sẽ làm thay đổi cách hiểu về thị trường của Việt Nam. Giờ đây, Việt nam hấp dẫn hơn với các nhà đầu tư nước ngoài, những người quá quen với các cơ chế của WTO.

Các nhà đầu tư nước ngoài sẽ giới thiệu thêm nhiều công nghệ hiện đại, thêm nhiều phương thức kinh doanh tiên tiến hơn. Điều đó góp phần nâng cao sản xuất tại Việt Nam, phát triển thị trường trong nước và tạo thêm nhiều cơ hội việc làm. Việc phát triển thị trường trong nước sẽ trao cho người tiêu dùng Việt Nam nhiều cơ hội tiếp cận với các mặt hàng và dịch vụ có chất lượng cao hơn trước đây.

"Việt Nam dễ dàng lọt được vào mắt của các nhà đầu tư và doanh nghiệp nước ngoài. Môi trường thương mại hiện tại sẽ là chủ đề cho các luật quốc tế đang được biết đến rộng rãi trên thế giới. Việt Nam sẽ được xem như là một điểm đến an toàn”.

Giáo sư Trần Hữu Dũng cho rằng: "Được chấp nhận vào WTO là được vào sân chơi bình đẳng với thế giới. Đó là tiếng còi thổi cho một cuộc chơi mới, là cơ hội cho chúng ta "chơi" với tất cả tài năng và sức lực của ta (không bị "trói một tay" như từ trước đến nay)''.

Theo ông Carl Thayer, tư cách thành viên WTO cũng sẽ đòi hỏi cần sửa đổi khung pháp lý hiện hành của Việt Nam. Điều đó sẽ góp phần tạo nên một môi trường thuận lợi cho thương nhân Việt Nam sử dụng khung pháp lý mới để tham gia vào các thị trường địa phương cũng như quốc tế đầy tính cạnh tranh.

''Việc Việt Nam cam kết các điều khoản minh bạch và các tiêu chuẩn của WTO dần dần sẽ góp phần thúc đẩy pháp quyền và tính minh bạch kinh tế, cũng như quản lý hiệu quả'', ông Carl Thayer cho biết.

''Khi gia nhập WTO, tất cả các khu vực kinh tế của Việt Nam đồng thời sẽ có thể sản xuất và cạnh tranh trên cơ sở bình đẳng và phải có những kế hoạch kinh doanh lâu dài. Ví dụ, khu vực nhà nước sẽ phải chấm dứt bao cấp. Điều đó sẽ khuyến khích thêm nhiều đầu tư nước ngoài vào Việt Nam và góp phần phát triển khu vực kinh tế tư nhân'', ông Carl Thayer cho biết.

Theo ông Carl Thayer, là thành viên của WTO, Việt Nam sẽ phải đẩy mạnh quá trình cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước (SOE). Việt Nam sẽ phải tự chuyển đổi một số hình thức độc quyền nhà nước và tình trạng quản lý hành chính yếu kém do mối quan hệ mật thiết giữa nhà nước và các doanh nghiệp độc quyền nhà nước.

''Nếu Việt Nam điều chỉnh theo các quy định của WTO, Việt Nam có thể phát triển trở thành một cơ sở sản xuất có sức cạnh tranh lớn trong khu vực.''

Thách thức

Ông Carl Thayer đã liệt kê 6 thách thức lớn khi Việt Nam gia nhập WTO.

Thứ nhất, các công ty Việt Nam vốn vẫn được biết đến về chất lượng kém, công nghệ lạc hậu, giá cao, mạng lưới phân phối yếu và thiếu hiểu biết về hệ thống pháp luật. Khi tư cách thành viên WTO của Việt Nam có hiệu lực, các doanh nghiệp VN có thể sẽ mất thị phần và bước vào một thời kỳ điều chỉnh nhanh.

Thứ hai, nhiều doanh nghiệp VN sẽ lạ lẫm với các quy tắc và thông lệ mới của WTO. Thậm chí cơ chế luật pháp hiện hành sẽ được sửa đổi nhiều hơn nữa. Trong thời kỳ đầu, những doanh nghiệp này sẽ chịu sức ép cạnh tranh gay gắt khi các chủ doanh nghiệp và nhân công địa phương bắt đầu thích ứng với môi trường mới. Các doanh nghiệp VN có nguy cơ thua cuộc trong các vụ kiện.

Thứ ba, sự thay đổi về các quy định tại VN sẽ là thách thức lớn đối với ngành dịch vụ của VN mà hiện không có vốn, công nghệ hoặc kinh nghiệm kinh doanh như các đối thủ nước ngoài. Hệ thống phân phối trong thị trường nội địa của VN sẽ bị cạnh tranh gay gắt bởi các công ty nước ngoài.

Thứ tư, tất cả các ngành của VN sẽ có mức cạnh tranh cao hơn. Họ sẽ phải thích ứng để sản xuất hàng hoá và dịch vụ có chất lượng hoặc phá sản. Các khu vực có khả năng cạnh tranh yếu như dịch vụ, thép, lắp ráp ôtô và nông nghiệp sẽ bị đe doạ. Độc quyền nhà nước chẳng hạn như viễn thông và điện lực sẽ chịu áp lực để mở cửa. Các công ty VN có nguy cơ bị các công ty nước ngoài mua lại.

Thứ năm, phá sản sẽ làm nảy sinh vấn đề thất nghiệp và bất ổn xã hội. Luồng vốn nước ngoài, trong một số trường hợp cụ thể, có thể gây bất ổn về tài chính.

Thứ sáu, sự thay đổi nhanh của nền kinh tế VN có thể tiếp tục gây suy thoái môi trường.

Những việc cần làm

Theo Giáo sư Trần Hữu Dũng: ''Muốn tận dụng cơ hội mà WTO sẽ đem lại, chúng ta cần phải "sửa sang" cơ cấu của chính chúng ta, kể cả việc làm sạch tham nhũng, sắp xếp lại những khu vực kinh tế lỗi thời, xơ cứng, và nhất là xây dựng các cơ sở hạ tầng hiện còn quá yếu kém''.

Trong khi đó, ông Carl Thayer đưa ra một số việc Việt Nam cần làm như :

- Việt Nam sẽ không thể vượt qua được những thách thức trên bởi Việt Nam phải trải qua quá trình tái điều chỉnh. Cả Chính phủ và doanh nghiệp Việt Nam phải phối hợp chặt chẽ để làm sao doanh nghiệp trong nước có khả năng thu hút nhiều vốn, nhiều phương pháp quản lý hiệu quả hơn, nhiều công nghệ mới cho quá trình sản xuất.

- Chính phủ cần cải thiện môi trường đầu tư, chú trọng tới các chương trình giáo dục, đào tạo và đặc biệt đầu tư vào Nghiên cứu và Phát triển (R&D).

- Nhà nước cần đẩy nhanh quá trình cải cách hành chính tổng thể để hiệu quả hơn, nếu không sẽ trở thành vật cản đối với quá trình phát triển kinh tế của đất nước.

- Chính phủ cần phải cấp kinh phí cũng như các giải pháp khác để hỗ trợ công nhân - những người mất việc do phá sản - tái đào tạo. Chính phủ cũng cần cải thiện phúc lợi xã hội cho những người bị ảnh hưởng bởi tình trạng thất nghiệp.

Trần Kiên

Tổ chức Thương mại Thế giới chính thức kết nạp Việt Nam

Ngày 7-11-2006, Phiên họp của Đại hội đồng WTO kết thúc với sự đồng thuận của 149 thành viên. Chủ tịch Ban Công tác Eirik Glenne thông qua toàn bộ hồ sơ, mở đường đưa VN bước vào sân chơi thương mại toàn cầu.

Phát biểu tại lễ ký nghị định thư gia nhập với Việt Nam, Tổng giám đốc WTO Pascal Lamy đã chúc mừng thành công của Việt Nam trong quá trình hội nhập với thế giới. Theo ông, nỗ lực của Việt Nam là điều đáng khích lệ đối với các thành viên WTO. "Việt Nam là một ví dụ cho thấy những nỗ lực cải cách trong nước để gia nhập WTO đã mang lại kết quả rõ nét. Năm ngoái, Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng 8%, đầu tư trực tiếp nước ngoài đạt 6 tỷ USD và xuất khẩu tăng 20%. Chắc chắn Việt Nam còn đạt được những thành quả lớn hơn nhờ những bộ luật mới, các chế tài hành chính và các cam kết về hàng hóa và dịch vụ của Việt Nam trong văn kiện gia nhập WTO".

Tại lễ gia nhập, Bộ trưởng Thương mại Trương Đình Tuyển một lần nữa nhấn mạnh các cuộc đàm phán gia nhập WTO của Việt Nam luôn đi cùng công cuộc đổi mới. “Chính những cải cách trong nước đã đảm bảo tốc độ tăng trưởng kinh tế ổn định của Việt Nam, tạo cơ sở cho việc Việt Nam gia nhập WTO. Mặt khác, việc gia nhập WTO giúp Việt Nam đẩy nhanh quá trình cải cách, tạo cơ hội mở rộng thương mại, một yếu tố quan trọng cho việc phát triển kinh tế".

Theo Bộ trưởng Trương Đình Tuyển, với sự hợp tác ngày càng mở rộng giữa các thành viên WTO, Việt Nam sẽ tận dụng tốt nhất được các cơ hội, vượt qua các thách thức, đảm bảo sự phát triển nhanh chóng và ổn định, góp phần tích cực trong việc phát triển hệ thống thương mại đa phương.

Phiên họp đặc biệt của đại hội đồng WTO hôm nay có sự tham gia của đông đủ đại diện 49 thành viên Ban công tác về việc Việt Nam gia nhập WTO. Chủ tịch Đại hội đồng, cũng là Chủ tịch Ban công tác về việc gia nhập WTO của Việt Nam, ông Eirik Glenne đã tóm tắt quá trình đàm phán và kết quả việc thương thảo của Việt Nam trong tiến trình gia nhập.

Ông chủ tịch Đại hội đồng cũng trình bày 4 bộ hồ sơ văn kiện cam kết của Việt Nam xin gia nhập Tổ chức thương mại thế giới, bao gồm báo cáo của Ban công tác dài 260 trang; bản cam kết dài 560 trang của Việt Nam trong lĩnh vực hàng hóa, thuế quan, trợ cấp nông nghiệp cùng lộ trình xuất khẩu; bản cam kết trong lĩnh vực dịch vụ 60 trang; cuối cùng là dự thảo nghị định thư về việc gia nhập WTO của Việt Nam.

Đáp lời chúc mừng của các đại biểu, Phó thủ tướng Phạm Gia Khiêm đã cảm ơn sự nhiệt tình, giúp đỡ đầy thiện chí của bạn bè thế giới, giúp Việt Nam chính thức bước vào ngôi nhà chung kinh tế toàn cầu.

Sau đây xin giới thiệu nội dung chính bài phát biểu của Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm tại lễ gia nhập WTO của Việt Nam.

…Sự kiện này cũng thể hiện sự đánh giá cao và những tình cảm nồng hậu mà cộng đồng quốc tế đã dành cho Việt Nam, đặc biệt là những thành quả mà nhân dân Việt Nam đã đạt được trong công cuộc Đổi mới toàn diện về kinh tế-xã hội và tiến hành hội nhập kinh tế quốc tế, nhằm mục đích: "dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và văn minh", cũng như những đóng góp của Việt Nam vào xu thế hợp tác vì hoà bình và phát triển trên thế giới.

…Các đây vừa tròn 60 năm, ngay sau khi đất nước chúng tôi mới giành được độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh, người khai sinh ra Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, đã đề xuất những định hướng rõ ràng cho đất nước về mở cửa và hội nhập với kinh tế khu vực và kinh tế quốc tế. Trong bức thư gửi Tổng Thư ký Liên hợp quốc năm 1946, Người đã khẳng định: "Việt Nam sẵn sàng thực thi chính sách mở cửa và hợp tác trong mọi lĩnh vực: Nước Việt Nam dành sự tiếp nhận thuận lợi cho đầu tư của các nhà tư bản, nhà kỹ thuật nước ngoài trong tất cả các ngành kỹ nghệ của mình; Nước Việt Nam sẵn sàng mở rộng các cảng, sân bay và đường sá giao thông cho việc buôn bán và quá cảnh quốc tế; Nước Việt Nam chấp nhận tham gia mọi tổ chức hợp tác kinh tế quốc tế dưới sự lãnh đạo của Liên hợp quốc".

Chúng tôi vô cùng xúc động khi nhìn lại, vào thời điểm đó, trong đống hoang tàn đổ nát của Chiến tranh Thế giới lần thứ II, vị nguyên thủ đầu tiên của chúng tôi, của một đất nước vừa mới giành được độc lập sau gần một thế kỷ là thuộc địa của nước ngoài, đã sớm có tầm nhìn chiến lược để gửi tới nhân loại bức thông điệp rõ ràng, sâu sắc, thể hiện nguyện vọng chân chính vì hoà bình và hợp tác của một dân tộc yêu tự do và luôn phấn đấu vì phát triển. Tiếc rằng, do hoàn cảnh lịch sử, vì phải tiếp tục trải qua các cuộc chiến tranh liên tục, tàn khốc và chịu đựng bao vây, cấm vận, nên trong nhiều thập kỷ chúng tôi đã không thể triển khai một cách đầy đủ ý tưởng đó của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Từ cuối những năm 1980 và đầu những năm 1990 của Thế kỷ 20, cùng với chủ trương đổi mới kinh tế - xã hội, Nhà nước Việt Nam đã thi hành đường lối đối ngoại rộng mở, đa dạng hoá, đa phương hoá quan hệ quốc tế, sẵn sàng là bạn, là đối tác tin cậy của tất cả các nước trong cộng đồng quốc tế. Xuất phát từ đường lối đối ngoại đó, đồng thời nhận thức rõ xu thế toàn cầu hoá, khu vực hoá đang phát triển mạnh mẽ với sự tuỳ thuộc lẫn nhau ngày càng tăng giữa các nền kinh tế, Việt Nam đã nhanh chóng triển khai chính sách chủ động và tích cực hội nhập kinh tế của mình với kinh tế khu vực và toàn thế giới.

Trong những năm 1990, Việt Nam đã lần lượt gia nhập ASEAN và thực hiện các cam kết của mình trong khuôn khổ Khu vực mậu dịch tự do ASEAN (AFTA), là thành viên sáng lập của Diễn đàn Hợp tác Á-Âu (ASEM), trở thành thành viên của Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) và bắt đầu tiến trình đàm phán gia nhập WTO. Chúng tôi đã chủ động thực hiện các bước hội nhập từ tiểu khu vực đến liên khu vực và cuối cùng là hội nhập toàn cầu, đưa ý tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh trở thành hiện thực. Đặc biệt, ngay trong tháng này, với tư cách chủ nhà APEC 2006, chúng tôi đang tích cực chuẩn bị tổ chức tốt Hội nghị các Nhà lãnh đạo các nền kinh tế thành viên APEC. Và hôm nay, trên đất nước Thuỵ Sĩ tươi đẹp, thanh bình và mến khách, Việt Nam trở thành thành viên chính thức của WTO - một bước tiến quan trọng để chúng tôi tiếp tục hội nhập sâu rộng và toàn diện vào nền kinh tế thế giới.

Việc Việt Nam gia nhập WTO diễn ra đúng vào lúc chúng tôi vừa nhìn lại kết quả của 20 năm tiến hành công cuộc Đổi mới, đồng thời đề ra mục tiêu tới năm 2010 đưa đất nước ra khỏi tình trạng kém phát triển. Để phấn đấu cho mục tiêu đó, chúng tôi đang tiếp tục đẩy mạnh công cuộc đổi mới, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, nâng cao năng lực quản lý nhà nước, đẩy mạnh cải cách hành chính, chống tham nhũng, quan liêu.

Chúng tôi hy vọng rằng việc trở thành thành viên WTO sẽ mở ra cơ hội mới cho Việt Nam mở rộng thị trường, thu hút đầu tư, tranh thủ công nghệ để phát triển. Với thị trường bao gồm 85 triệu dân, có tốc độ tăng trưởng kinh tế luôn thuộc loại cao nhất thế giới trong nhiều năm liên tiếp, một đất nước thanh bình và luôn ổn định, một điểm du lịch tươi đẹp với những người dân hiền hòa và mến khách, tôi tin rằng Việt Nam sẽ tiếp tục là một thị trường hấp dẫn, một điểm đến tin cậy cho mọi nhà đầu tư.

Tôi cũng chia sẻ ý kiến của nhiều bạn bè cho rằng gia nhập WTO là lợi ích của Việt Nam cũng như của chính WTO. Về phần mình, chúng tôi sẽ nghiêm chỉnh thực hiện các cam kết của một thành viên, đồng thời sẽ tích cực đóng góp vào các công việc chung của Tổ chức. Chúng tôi mong rằng các nền kinh tế thành viên và Ban Thư ký WTO sẽ tiếp tục nhiệt tình ủng hộ Việt Nam, mở rộng hợp tác với đất nước chúng tôi, dành cho chúng tôi sự trợ giúp cần thiết, kể cả sự trợ giúp kỹ thuật, để thực hiện cam kết đã đạt được…